| YouTube Channel

उद्दाम (uddAma)

 
शब्दसागरः
English
उद्दाम
mfn.
(-मः-मा-मं)
1. Set free, unbound.
2. Unconstrained, self-
willed.
3. Large, great.
4. Proud, haughty.
m.
(-मः) A name of
VARUNA.
E.
उत् priv. दम् to tame, and घञ्
aff.
Capeller Eng
English
उद्दाम
a.
unbound, unrestrained, unlimited, extraordinary,
full of (—°). °— &
n.
adv.
beyond measure, wildly, exultingly.
Yates
English
उद्-दाम (मः-मा-मं)
a. Set free
large
proud.
m.
Name of Varuna.
Spoken Sanskrit
English
उद्दाम - uddAma -
adj.
- unbound
अनपिनद्ध - anapinaddha -
adj.
- unbound
अदामन् - adAman -
adj.
- unbound
अबद्ध - abaddha -
adj.
- unbound
असन्दित - asandita -
adj.
- unbound
असित - asita -
adj.
- unbound
उत्कलित - utkalita -
adj.
- unbound
उद्ग्रथित - udgrathita -
adj.
- unbound
उद्वेष्टन - udveSTana -
adj.
- unbound
उन्नद्ध - unnaddha -
adj.
- unbound
उन्मुद्र - unmudra -
adj.
- unbound
उद्बन्ध - udbandha -
adj.
- unbound
उद्दण्ड - uddaNDa -
adj.
- unbound
उन्नहन - unnahana -
adj.
- unbound
निरङ्कुश - niraGkuza -
adj.
- unbounded
अनियत - aniyata -
adj.
- unbounded
अपर्याप्त - aparyApta -
adj.
- unbounded
अकूपारा - akUpArA -
adj.
- unbounded
अनवच्छिन्न - anavacchinna -
adj.
- unbounded
अनिमान - animAna -
adj.
- unbounded
अपरिविष्ट - apariviSTa -
adj.
- unbounded
अपर्यन्त - aparyanta -
adj.
- unbounded
अपार - apAra -
adj.
- unbounded
अप्रमित - apramita -
adj.
- unbounded
निःसीमन् - niHsIman -
adj.
- unbounded
निष्पार - niSpAra -
adj.
- unbounded
विवृतद्वार - vivRtadvAra -
adj.
- unbounded
विशृङ्खल - vizRGkhala -
adj.
- unbounded
अयुत - ayuta -
n.
- unbounded
वशिता - vazitA -
f.
- unbounded power of
अमितक्रतु - amitakratu -
adj.
- of unbounded energy
अमितमति - amitamati -
adj.
- of unbounded wisdom
अमितौजस् - amitaujas -
adj.
- of unbounded energy
अमितविक्रम - amitavikrama -
m.
- of unbounded valour
असीमः आनन्दः - asImaH AnandaH - phrase - unbounded happiness
अपरिमितगुणगण - aparimitaguNagaNa -
adj.
- of unbounded excellences
उद्वेष्टनीय - udveSTanIya -
adj.
- to be unbound or unfastened
उद्दाम - uddAma -
adj.
- extraordinary
उद्दाम - uddAma -
adj.
- extraordinary
उद्दाम - uddAma -
adj.
- proud
उद्दाम - uddAma -
adj.
- unbound
उद्दाम - uddAma -
adj.
- violent
उद्दाम - uddAma -
adj.
- haughty
उद्दाम - uddAma -
adj.
- set free
उद्दाम - uddAma -
adj.
- impetuous
उद्दाम - uddAma -
adj.
- large
उद्दाम - uddAma -
adj.
- self-willed
उद्दाम - uddAma -
adj.
- fiery
उद्दाम - uddAma -
adj.
- great
उद्दाम - uddAma -
adj.
- unlimited
उद्दाम - uddAma -
adj.
- wanton
उद्दाम - uddAma -
adj.
- unrestrained
उद्दाम - uddAma -
m.
- particular metre
उद्दाम - uddAma -
m.
- one whose noose is raised
उद्दाम - uddAma -
m.
- name of god of water
Wilson
English
उद्दाम
mfn.
(-मः-मा-मं)
1 Set free, unbound.
2 Unconstrained, self-willed.
2 Large, great.
4 Proud, haughty.
m.
(-मः) A name of VARUṆA.
E.
उद priv. दम to tame, and घञ्
aff.
Apte
English
उद्दाम [uddāma],
a.
Unbound, unrestrained, unchecked, free, bold
भवन्ति नोद्दामगिरां कवीनाम्
Śi.*
4.1.
(a. ) Strong, powerful, violent
कर्मणोद्दामदण्डानामेव स्याद्वशवर्तिनी (लक्ष्मीः)
Pt.*
3.148
Māl.
3, 7
˚देहपरिदाहमहाज्वराणि 6.13. (b) Furious, intoxicated
स्त्रोतस्युद्दामदिग्गजे
R.*
1.78
Śi.*
11.19
U.*
3.6.
Dreadful, formidable
˚शरीरसंनिवेशः
Māl.
3.
Self-willed.
Luxuriant, large, great, excessive
उद्दामानि प्रथयति शिलावेश्मभिर्यौवनानि
Me.*
25
उद्दामोत्कलिकाम्
Ratn.*
2.4, 4.22
गन्धोद्दामा धरा exhaling great smell
Mk.*
5.22.
Proud, haughty
पौलस्त्यविजयोद्दाम
Mv.*
3.45 elated.
Unlimited, extra-ordinary. -मः
N.
of Yama.
N.
of Varuṇa. -मम्
ind.
Violently, fiercely, strongly
अद्योद्दामं ज्वलिष्यतः
U.*
3.9.
Apte 1890
English
उद्दाम a. 1 Unbound, unrestrained, unchecked, free, bold
Śi. 4. 10.
2 (a) Strong, powerful, violent
Pt. 3. 148
Māl. 3. 7
°देहपरिदाहमहाज्वराणि 6. 13. (b) Furious, intoxicated
स्रोतस्युद्दामदिग्गजे R. 1. 78
Śi. 11. 19
U. 3. 6.
3 Dreadful, formidable
°शरीरसंनिवेशः Māl. 3.
4 Self-willed.
5 Luxuriant, large, great, excessive
Me. 25
उद्दामोत्कलिकां Ratn. 2. 4, 4. 22
गंधोद्दामा धरा exhaling great smell Mk. 5. 22.
6 Proud, haughty
पौलस्त्यविजयोद्दाम Mv. 3. 45 elated.
7 Unlimited, extraordinary.
मः 1 N. of Yama.
2 N. of Varuṇa.
मं ind. Violently, fiercely, strongly
अद्योद्दामं ज्वलिष्यतः U. 3. 9.
Monier Williams Cologne
English
उद्-दाम
mfn.
(fr. दामन् with 1. उद्), unrestrained, unbound, set free
self-willed
unlimited, extraordinary
violent, impetuous, fiery
wanton
proud, haughty
large, great,
MBh.
Megh.
Rājat.
&c.
उद्-दाम
m.
a particular metre
‘one whose noose is raised’,
N.
of Yama,
L.
of Varuṇa,
L.
Monier Williams 1872
English
उद्-दाम, अस्, आ, अम् (fr. उद् and दामन्, a bond),
unrestrained, unbound, set free
self-willed
unlimited,
extraordinary
proud, haughty
large, great
(अस्),
m. an epithet of Yama (‘whose noose is raised’)
an
epithet of Varuṇa
(अम्), ind. in an unrestrained
manner, without any limits.
Macdonell
English
उद्दाम ud-dāma,
a.
unfettered, unloosed
🞄unbridled
abounding in, full of (—°): °— and 🞄-m, ad..
Apte Hindi
Hindi
उद्दाम
"वि*, ग* स*" - -
"निर्बंध, अनियंत्रित, निरंकुश, मुक्त"
उद्दाम
"वि*, ग* स*" - -
"सबल, सशक्त"
उद्दाम
"वि*, ग* स*" - -
"भीषण, नशे में चूर"
उद्दाम
"वि*, ग* स*" - -
भयावह
उद्दाम
"वि*, ग* स*" - -
स्वेच्छाचारी
उद्दाम
"वि*, ग* स*" - -
"अतिबहुल, विशाल, बड़ा, अत्यधिक"
उद्दामः
पुं*
- -
यम
उद्दामः
पुं*
- -
वरुण
उद्दामम्
अव्य* - -
"प्रचण्डता के साथ, भीषणतापूर्वक, बलपूर्वक"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उद्दाम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವರುಣ
उद्दाम
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಂಡಕದ ಒಂದು ಭೇದ
प्रयोगाः - > "यदि नयुगलं ततः सप्तरेफास्तदा चण्डवृष्टिप्रयातो भवेद्दण्डकः प्रतिचरणविवृद्धरेफाः स्युरर्णार्णवव्यालजीमूतलीलाकरोद्दामशङ्खादयः"
उल्लेखाः - > वृ० र०
उद्दाम
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಂಧನವಿಲ್ಲದ
उद्दाम
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲದ /ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ
निष्पत्तिः - > समासान्तोऽच्
व्युत्पत्तिः - > उद्गतं दाम्नः
प्रयोगाः - > "उद्दामप्रमदाकपोलनिपतत्सिन्धूररागारुणैः सैन्दूरीक्रियते जनेन चरणन्यासैः पुरः कुट्टिमम्"
उल्लेखाः - > रत्ना० १-११
उद्दाम
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಧೈರ್ಯವುಳ್ಳ /ಪ್ರಗಲ್ಭನಾದ
प्रयोगाः - > "भवन्ति नोद्दामगिरां कवीनामुच्छ्रायसौन्दर्यगुणा मृषोद्याः"
उल्लेखाः - > माघ० ४-१०
उद्दाम
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಬಲವಾದ /ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ
प्रयोगाः - > "उद्दामदेहपरिदाहमहाज्वराणि"
उल्लेखाः - > मालती० ६-१३
उद्दाम
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮದಿಸಿದ /ಅಮಲೇರಿದ
व्युत्पत्तिः - > दाम्न उद्गतः
प्रयोगाः - > "नदत्याकाशगङ्गायाः स्रोतस्युद्दामदिग्गजे"
उल्लेखाः - > रघु० १-७८
उद्दाम
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಭಯಂಕರವಾದ /ಭೀತುಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ
प्रयोगाः - > "विषमडामरोद्दामशरीरसन्निवेशः"
उल्लेखाः - > मालती०
उद्दाम
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅತಿಶಯವಾದ /ಸಮೃದ್ಧಿಯಾದ
प्रयोगाः - > "उद्दामोत्कलिकां विपाण्डुररुचं प्रारब्धजृम्भां क्षणात्"
उल्लेखाः - > रत्ना० २-४
उद्दाम
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಗಂಭೀರವಾದ
विस्तारः - > "उद्दामो बन्धरहिते स्वतन्त्रे प्रचेतसि" - मेघ०
L R Vaidya
English
uddAma {% (I) a. (f. मा) %} 1. Unbound, unrestrained, free, स्रोतः स्युद्दामदिग्गजे R.i.78
2. self-willed
3. proud, haughty
4. large, great, excessive, Megh.i.25.(उद्दामम् ind. means ‘violently, ‘without restraint, अद्योद्दामं ज्वलिष्यतः Ut.iii.)
uddAma {% (II) m. %} An epithet of Varuṇa.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
che
१) २) उदार ३) उद्दाम ४) उरु ५) ° तर ६) तीव्र ७) पृथु ८) प्राज्य ९) महत् १०) महा ° ११) विशाल १२) शाला १३) श्रेष्ठ १४) स्थूल १५)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
अबाधोच्छृङ्खलोद्दामानियन्त्रितमनर्गलम् १४६६
निरङ्कुशे स्फुटे स्पष्टं प्रकाशं प्रकटोल्बणे
व्यक्तं वर्तुलं तु वृत्तं निस्तलं परिमण्डलम् १४६७
-wordlist-
अबाध (क्ली), उच्छृङ्खल (क्ली), उद्दाम (क्ली), अयन्त्रित (क्ली), अनर्गल (क्ली), निरङ्कुश (क्ली), स्फुट (क्ली), स्पष्ट (क्ली), प्रकाश (क्ली), प्रकट (क्ली), उल्बण (क्ली), व्यक्त (क्ली), वर्तुल (क्ली), वृत्त (पुंक्ली), निस्तल (क्ली), परिमण्डल (क्ली)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
वरुणे तु प्रतीचीशो दुन्दुभ्युद्दामसंवृताः
-wordlist-
प्रतीचीश (पुं), दुन्दुभि (पुं), उद्दाम (पुं), संवृत (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
अयन्त्रित
अयन्त्रित, उद्दाम, उच्छृङ्खल, अनर्गल
अयन्त्रितं स्यादुद्दाममुच्छृङ्खलमनर्गलम् ७५१
verse 4.1.1.751
page 0086
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उद्दामः, त्रि, (दाम्नः उद्गतः ।) बन्धनरहितः ।स्वतन्त्रः इति मेदिनी
(यथा, रघुः ७८
“नदत्याकाशगङ्गायाः स्रोतस्युद्दामदिग्गजे”
“अत्यङ्कुशमिवोद्दामं गजं मदजलोद्धतम्” ।इति रामायणे
) महान् यथा “उद्दामदन्तुर-विधुन्तुददन्तघातैः” इति प्रव्रज्या
(“उद्दामानि प्रथयति शिलावेश्मभिर्यौवनानि” ।इति मेघदूते २७
गम्भीरः यथा भागवते१ मस्कन्धे “उद्दामभावपिशुनामलवद्ग्रहासु”
)
उद्दामः,
पुं,
(उद्दीप्तं दाम पाशो यस्य समासे अच् ।)वरुणः इति मेदिनी
(दण्डकभेदच्छन्दोविशेषः ।यथा, वृत्तरत्नाकरे ।“यदि नयुगलं ततः सप्तरेफा-स्तदां दण्डवृद्धिप्रयातो भवेद्दण्डकः ।प्रतिचरणविवृद्धरेफाः स्युरर्णार्णव-व्यालजीमूतलीलकरोद्दामशङ्खादयः”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उद्दाम
त्रि०
उद्गतं दाम्नः अच्समा० बन्धनरहिते, “गन्ध-मुद्धतमुद्दामो वने मत्त इव द्विपः” भा० व० १४६ अ० ।अप्रतिनियमे स्वतन्त्रे अत्युग्रे “उद्दामानि प्रथयतिशिलावेश्मभिर्यौवनानि” मेघ० “नदत्याकाश गङ्गायास्रोतस्युद्दामदिग्गजे” रघुः उत्कृष्टं श्रेष्ठं दाम पाशाख्य-मस्त्रं यस्य वरुणे
पु०
गम्भीरे
त्रि०
“उद्दामभाव-पिशुनामलवद्गुहास्वित्यादि” भाग० स्क० दण्डकभेदेच्छन्दोभेदे
पु०
“यदि युगलं ततः सप्तरेफास्तदा दण्डवृद्धिप्रयातो भवेद्दण्डकः प्रतिचरणविवृद्धरेफाःस्युरर्ण्णार्ण्णवव्यालजीमूतलीलाकरोददामशङ्खादयः” इति वृत्तर०
Capeller
German
उद्दाम entfesselt, maßlos, reichlich
voll
von (—°).
n.
u. °— adv.
Burnouf
French
उद्दाम उद्दाम a. (दम्) délié, dégagé.
Libre, sans
contrainte. -- S.
m.
surnom de वरुण।
Stchoupak
French
उद्-दाम-
a. sans liens, libre ou libéré
sans bornes
furieux,
violent
qui abonde en, grand
-अम् sans freins, à l'état sauvage.