| YouTube Channel

उद्दान (uddAna)

 
शब्दसागरः
English
उद्दान
n.
 (-णं)
1. Binding, confinement.
2. Taming, subduing.
3. A fire-
place.
4. Submarine fire.
5. The middle, the waist.
6. The en-
trance of the sun into a sign of the zodiac.
E.
 उत् reverse, and दा
to give, affix ल्युट्.
Yates
English
उद्-दान (नं) 1.
n.
 Binding
taming
fire-place
the middle.
Spoken Sanskrit
English
उद्दान - uddAna -
n.
 - middle
उद्दान - uddAna -
n.
 - contents
उद्दान - uddAna -
n.
 - fastening together
उद्दान - uddAna -
n.
 - waist
उद्दान - uddAna -
n.
 - tax
उद्दान - uddAna -
n.
 - stringing
उद्दान - uddAna -
n.
 - fire-place
उद्दान - uddAna -
n.
 - duty
उद्दान - uddAna -
n.
 - taming
उद्दान - uddAna -
n.
 - submarine fire
उद्दान - uddAna -
n.
 - subduing
उद्दान - uddAna -
n.
 - entrance of the sun into the sign of the zodiac
उद्दान - uddAna -
n.
 - act of binding on
Wilson
English
उद्दान
n.
 (-णं)
1 Binding, confinement.
2 Taming, subduing.
3 A fire place.
4 Submarine fire.
5 The middle, the waist.
6 The entrance of the sun into a sign of the zodiac.
E.
 उद reverse, and दा to give, affix ल्युट्.
Apte
English
उद्दानम् [uddānam], [दो बन्धने ल्युट्]
Binding, confinement
उद्दाने क्रियमाणे तु मत्स्यानां तत्र रज्जुभिः
Mb.
 * 12.137.14.
Taming, subduing.
The middle, the waist.
A fire-place.
The submarine fire.
Entrance of the sun into a zodiacal sign. (संक्रान्त).
Apte 1890
English
उद्दानं [दो बंधने ल्युट्] 1 Binding, confinement
उद्दाने क्रियमाणे तु मत्स्यानां तत्र रज्जुभिः Mb.
2 Taming, subduing.
3 The middle, the waist.
4 A fire-place.
5 The submarine fire.
6 Entrance of the sun into a zodiacal sign.
Monier Williams Cologne
English
उद्-दान
n.
 the act of binding on, fastening together, stringing,
MBh.
taming, subduing,
L.
the middle, waist,
L.
a fire-place,
L.
submarine fire,
L.
entrance of the sun into the sign of the zodiac,
L.
contents,
L.
tax, duty,
L.
उद्-दान
m.
N.
 of a man,
Rājat.
Monier Williams 1872
English
उद्दान उद्-दान, अम्, n. (fr. rt. 4. दा, to
bind, with उद्), binding, confinement
taming, subdu-
ing
the middle, the waist
a fire-place
submarine
fire
entrance of the sun into a sign of the zodiac.
Macdonell
English
उद्दान ud-dāna,
n.
 tying up
stringing.
Benfey
English
उद्दान उद्दान, i. e. उद्-दो + अन,
n.
Binding, MBh. 12, 4902.
Apte Hindi
Hindi
उद्दानम्
नपुं*
 - उद्+दो+ल्युट्
"बंधन, कैद"
उद्दानम्
नपुं*
 - उद्+दो+ल्युट्
"पालतू बनाना, वश में करना"
उद्दानम्
नपुं*
 - उद्+दो+ल्युट्
"मध्य भाग, कटि"
उद्दानम्
नपुं*
 - उद्+दो+ल्युट्
"चूल्हा, अंगीठी"
उद्दानम्
नपुं*
 - उद्+दो+ल्युट्
वडवानल
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उद्दान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಂಧನ /ಕಟ್ಟು
निष्पत्तिः - > उद् + दो (अवखण्डने) - "ल्युट्" (३-३-११५)
उद्दान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉದ್ಯಮ /ಪ್ರಯತ್ನ
उद्दान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಲೆ
उद्दान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಡಬಾಗ್ನಿ
उद्दान
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಧ್ಯಭಾಗ /ಸೊಂಟ /ನಡು
L R Vaidya
English
uddAna {% n. %} 1. Confinement, उद्दाने क्रियमाणे तु मत्स्यानां तत्र रज्जुभिः Bh.
2. taming, subduing
3. the middle, the waist
4. a fire-place
5. submarine fire.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
uddāna, nt. (= Pali id.
see also antaroddāna, piṇḍodd°), summary, brief statement, esp. of the contents of a longer literary work or passage: Mvy 〔1476〕 = Tib. sdom, summary
Gv 〔496.10〕, cited Śikṣ 〔6.6〕, uddānabhūtaṃ sarvabodhisattvacaryāpraṇidhāna-saṃgrahaṇatayā, it is like a summary, because it comprises all …
Ud 〔xx.23〕 uddānaṃ, applied to the following verse, which lists simply the titles of ten chapters of Ud
Karmav 〔82.8〕 asyoddānam, this is a summary of it (viz. of the results of a certain kind of good action
there follows in 5—6 lines the summary statement)
Bbh 〔22.9〕 (refers to the following verse summarizing seven points listed just before)
similarly 〔114.1〕
〔137.1〕
〔189.1〕
〔200.1〕 etc.
MSV 〔i.66.1〕
catvārīmāni dharmoddānāni Bbh 〔277.5 (and ff.)〕, four summary statements of doctrine, which are then listed: (1) anityāḥ sarvasaṃskārāḥ, (2) duḥkhāḥ sarva°, (3) anātmānaḥ sarva°, (4) śāntaṃ nirvāṇam
ŚsP 〔1460.5〕, here by error for udāna, q.v., and see s.v. ityuktaka.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
उद्दान 1. g) Inhaltsangabe, Jātakam. 10, 20.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
बद्धो निगडितो नद्धः कीलितो यन्त्रितः सितः ॥ ४३८ ॥
संदानितः संयतश्च स्यादुद्दानं तु बन्धनम् ।
-wordlist-
बद्ध (पुं), निगडित (पुं), नद्ध (पुं), कीलित (पुं), यन्त्रित (पुं), सित (पुं), सन्दानित (पुं), संयत (पुं), उद्दान (क्ली), बन्धन (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उद्दानं,
क्ली,
 (उत् + दो + ल्युट् ।) बन्धनम् । इत्य-मरः ॥
(यथा, महाभारते । शान्तिपर्ब्बणि ।“उद्दाने क्रियामाणे तु मत्स्यानां तत्र रज्जुभिः” ।)उद्दमः । चुल्ली । वाडवाग्निः । मध्यः । लग्नः । इतिविश्वः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उद्दान
न०
 उद + दो--भावे ल्युट् । १ बन्धने अमरः “उद्दानेक्रियमाणे तु मत्स्यानां तत्र रज्जुभिः” भा० शा० १३७ अ०२ उद्यमे ३ चूल्ल्यां ४ बाडवानले ५ मध्ये ६ लग्ने च
पु०
 विश्वः
Burnouf
French
उद्दान उद्दान
n.
 (दा) action d'attacher, d'assujétir.
Stchoupak
French
उद्-दान-
nt. fait de lier ensemble.