| YouTube Channel

उद्घ (udgha)

 
शब्दसागरः
English
उद्घ
m.
 (-द्घः) Excellence, happiness.
E.
 उत् much, घण् to shine, affix ड or
उद् before हन् to strike, अप्
aff.
 and the final rejected.
Yates
English
उद्घ (द्घः) 1.
m.
 Excellence.
Spoken Sanskrit
English
उद्घ - udgha -
m.
 - pattern
उद्घ - udgha -
m.
 - happiness
उद्घ - udgha -
m.
 - hollow hand
उद्घ - udgha -
m.
 - excellence
उद्घ - udgha -
m.
 - fire
उद्घ - udgha -
m.
 - model
उद्घ - udgha -
m.
 - organic air in the body
Wilson
English
उद्घ
m.
 (-द्घः) Excellence, happiness.
E.
 उद much, घण to shine, affix ड or उद before हन to
strike, अप्
aff.
 and the final rejected.
Apte
English
उद्घः [udghḥ], [उद्-हन् अप् निपात˚
P.
 III.3.86.]
Excellence, eminence
(at the end of
comp.
 )
ब्राह्मणोद्घः
=
 an excellent or superior Brāhmaṇa
उद्घादयश्च नियतलिङ्गा न तु विशेष्यलिङ्गाः Sk.
cf.
 मतल्लिकामचर्चिका प्रकाण्डमुद्घतल्लजौ । प्रशस्तवाचकान्यमूनि Ak.
cf.
 ...उदघान् संघसमागतान्
Bk.*
 7.64 where उद्घ is used as an adjective.
Happiness.
The hollow hand.
Fire.
A model.
Organic air in the body.
Apte 1890
English
उद्घः [उद्-हन् अप् नि°] 1 Excellence, eminence
(at the end of comp.)
ब्राह्मणोद्धः = an excellent or superior Brāhmaṇa
उद्घादयश्च नियतलिंगा न तु विशेष्यलिंगाः Sk.
cf. मतल्लिकामचर्चिका प्रकांडमुद्घतल्लजौ प्रशस्तवाचकान्यमूनि Ak.
2 Happiness.
3 The hollow hand.
4 Fire.
5 A model.
6 Organic air in the body.
Monier Williams Cologne
English
उद्-घ a
&c.
 See उद्-धन्,
p.
 188, col. 3.
उद्-घ b
m.
 excellence
a model, pattern,
Pāṇ.
 iii, 3, 86
happiness
the hollow hand
fire
organic air in the body,
L.
Monier Williams 1872
English
उद्घ उद्-घ, अस्, m. (fr. rt. हन् with उद्),
excellence, happiness
the hollow hand
fire
a model,
a pattern
organic air in the body.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उद्घ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಶಂಸೆ /ಹೊಗಳಿಕೆ
उद्घ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಸ್ತಪುಟ /ಅಂಗೈ
उद्घ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶರೀರದೊಳಗಿನ ವಾಯು
निष्पत्तिः - > उद् + हन (हिंसागत्योः) - कर्म० "अप्" (३-३-८६) निपा० ।
व्युत्पत्तिः - > उद्धन्यते उत्कृष्टो ज्ञायते
विस्तारः - > "मतल्लिकादयो नियतलिङ्गाः न तु विशेष्यलिङ्गाः" - सि० कौ० ।
उद्घ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗ್ನಿ
विस्तारः - > "उद्घो हस्तपुटे वह्नौ श्लाघायां देहजानिले" - हेम० । "उद्घः स्याद्देहजानिले । अग्नौ हस्तपुटे शस्तेऽपि" - मेदि० ।
उद्घ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಶಸ್ತವಾದ /ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ
L R Vaidya
English
udGa {% m. %} 1. Excellence (used as the last member of a compound, e.g. गवोद्घ ‘an excellent bull’
उद्घादयश्च नियतलिंगा न तु विशेष्यलिंगाः S.K.)
2. the hollow hand
3. fire
4. a model
5. organic air in the body.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स्युरुत्तरपदे व्याघ्रपुंगवर्षभकुञ्जराः ।
सिंहशार्दूलनागाद्यास्तल्लजश्च मतल्लिका ॥ १४४० ॥
मचर्चिका प्रकाण्डोद्घौ प्रशस्यार्थप्रकाशकाः ।
-wordlist-
व्याघ्र (पुं), पुङ्गव (पुं), ऋषभ (पुं), कुञ्जर (पुं), सिंह (पुं), शार्दूल (पुं), नाग (पुं), तल्लज (पुं), मतल्लिका (स्त्री), मचर्चिका (स्त्री), प्रकाण्ड (पुं), उद्घ (पुं)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
रक्ते तु शोध्यकीलाले मांसे तूद्घ समारटम् ।
लेपनं च रोमणि तु त्वग्मलं वालपुत्रकः ॥ १२७ ॥
कूपजो मांसनिर्यासः परित्राणमथ स्नसा ॥
तन्त्री नखारुस्नावानः संधिबन्धनमित्यपि ॥ १२८ ॥
-wordlist-
शोध्य (क्ली), कीलाल (क्ली), उद्घ (पुं), समारट (क्ली), लेपन (क्ली), त्वग्मल (क्ली), वालपुत्रक (पुं), कूपज (पुं), मांसनिर्यास (पुं), परित्राण (क्ली), तन्त्री (स्त्री), नखारुस्नावान (पुं), सन्धिबन्धन (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उद्घः,
पुं,
 (उद्धन्यते इति । उत् + हन् + कर्म्मणिअप् । टिलोपात् घत्वं च निपातनात् । यद्वाउद्धन्ति नीचताम् । उत् + हन् + ड ।) प्रशस्तः ।प्रकाण्डः । इत्यमरः ॥
(हस्तपुटम् । अग्निः ।शरीरस्थो वायुः ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उद्घ
पु०
 उद् + हन--अप् नि० । १ हस्तपुटे, २ वह्नौ, देहवायौ, ३ प्रशंसायां ४ प्रशस्ते च “पिप्रायाद्रिगुहोपघ्नानुद्घान्संघसमागताम्” भट्टिः । अस्य च प्रशंसावचनतयाजातिवाचकेन “प्रशसाचनैश्च” पा० समासे जातिवाचकस्य पूर्व्वनिपाते गवोद्घः अजोद्घ इत्यादि “उद्घादयश्चनियतलिङ्गा न तु विशेष्यलिङ्गाः” सि० कौ० ।
Burnouf
French
उद्घ उद्घ
m.
 (घण्) excellence
prospérité.