| YouTube Channel

उद्गमः (udgamaH)

 
Apte
English
उद्गमः [udgamḥ], 1 Going up, rising (of stars)
ascent
आज्य- धूमोद्गमेन
Ś.*
1.15.
Standing erect (of hair)
रोमोद्गमः प्रादुरभूदुमायाः
Ku.*
7.77
व्यक्तरोमोद्गमत्वात्
M.*
4.1
Amaru.*
4.
Going out, departure, expiry
as in प्राण˚.
Birth, production, creation
पारिजातस्योद्गमः Mā, .2
हरिततृणोद्गमशङ्कया मृगीभिः Ki. appearance
फलेन सहकारस्य पुष्पोद्गम इव प्रजाः
R.*
4.9
V.*
4.38
भवन्ति नम्रास्तरवः फलोद्गमैः
Bh.*
2.7
कतिपयकुसुमोद्गमः कदम्बः
U.*
3.2
so मांस˚, पक्ष˚, ग्रन्थि˚
&c.
Amaru.*
81
origin, parentage
Māl.
2.
Action, vision (of eyes)
वारंवारं तिरयति दृशोरुद्गमं बाष्पपूरः
Māl.
1.35.
Projection, elevation
पयोधरोद्गमाम्
Māl.
7.
A shoot (of a plant)
हरिततृणो- द्गमशङ्कया मृगीभिः
Ki.*
5.38.
Vomiting, casting up.
Apte 1890
English
उद्गमः 1 Going up, rising (of stars)
ascent
आज्यधूमोद्गमेन Ś. 1. 15.
2 Standing erect (of hair)
रोमोद्गमः प्रादुरभूदुमायाः Ku. 7. 77
व्यक्तरोमोद्गमत्वात् M. 4. 1
Amaru. 36.
3 Going out, departure, expiry
as in प्राण°.
4 Birth, production, creation
पारिजातस्योद्गमः Māl. 2
appearance
फलेन सहकारस्य पुष्पोद्गम इव प्रजाः R. 4. 9
V. 4. 38
Bh. 2. 70
कतिपयकुसुगोद्गमः कदंबः U. 3. 20
so मांस°, पक्ष°, ग्रंथि° &c.
Amaru. 81
origin, parentage
Māl. 2.
5 Action, vision (of eyes)
Māl. 1. 35.
6 Projection, elevation
पयोधरोद्गमां Māl. 7.
7 A shoot (of a plant)
हरिततृणोद्गमशंकया मृगीभिः Ki. 5. 38.
8 Vomiting, casting up.
Apte Hindi
Hindi
उद्गमः
पुं*
- उद्+गम्+घञ्
"ऊपर जाना, उगना, चढ़ना "
उद्गमः
पुं*
- उद्+गम्+घञ्
सीधे खड़े होना
उद्गमः
पुं*
- उद्+गम्+घञ्
"बाहर जाना, बिदा"
उद्गमः
पुं*
- उद्+गम्+घञ्
"जन्म, उत्पत्ति, रचना"
उद्गमः
पुं*
- उद्+गम्+घञ्
"उभार, उन्नयन"
उद्गमः
पुं*
- उद्+गम्+घञ्
अंकुरण
उद्गमः
पुं*
- उद्+गम्+घञ्
"वमन करना, उगलना"
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) उद्+गम्लृ(गतौ)+घञ् ‘भावे’ ३.३.१८। १.उत्पत्तिः। ‘कुतो वा महोदधिं वर्जयित्वा पारिजातस्योद्गमः’ मालती०७। २.उपरि व्यापृतम् ‘बाहुबन्धनापवारितपयोधरोद्गमम्’ मालती०७। ३.अङ्कुरः। ‘परिसरविषयेषु लीढमुक्ताहरिततृणोद्गमशङ्कया मृगीभिः’ किरा०५.३८। ४.उत्थानम् ‘रोमोद्गमः प्रादुरभूदुमायाः’ कुमार०७.७७।
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उद्गमः,
पुं,
(उत् + गम + अप् ।) ऊर्द्ध्वगमनम् ।उदयः
(आविर्भावः यथा, कुमारे ७७
“रोमोद्गमः प्रादुरभूदुमायाःस्विन्नाङ्गुलिः पुङ्गवकेतुरासीत्” ।“फलेन सहकारस्य पुष्पोद्गम इव प्रजाः”
इति रघुवंशे
प्रस्थानं वहिर्गमनम् ।“तनयानां क्षुधार्त्तानां पश्यन् प्राणोद्गमव्यथाम्” ।इति कथासरित्सागरे तरङ्गे
)