| YouTube Channel

उदूखल (udUkhala)

 
शब्दसागरः
English
उदूखल
n.
 (-लं) A gum-resin, Bdellium.
mn. (-लः-लं) A wooden mortar
used for freeing rice from the husk, by pounding it with a pestle.
2. Any mortar.
E.
 उदू for उद् up, and खल what goes, affix अच्
also
उडूखल and उलूखल.
Yates
English
उदू-खल (लं) 1.
n.
 A gum-resin
m.
n.
 A wooden mortar
a mortar.
Spoken Sanskrit
English
उदूखल udUkhala
n.
 mortar
उदूखल udUkhala
n.
 wooden mortar
उदूखल udUkhala
n.
 any mortar
उदूखल udUkhala
n.
 resin of Guggul tree [ Commiphora wightii - Bot. ]
Wilson
English
उदूखल
n.
 (-लं) A gum-resin, Bdellium.
mn. (-लः-लं)
1 A wooden mortar used for freeing rice from the husk, by pounding it with a
pestle.
2 Any mortar.
E.
 उदू for उद् up, and खल what goes, affix अच्
also
उडूखल and उलूखल.
Apte
English
उदूखल [udūkhala],
=
 उलूखल q. v.
Apte 1890
English
उदूखल = उलूखल q. v.
Monier Williams Cologne
English
उदूखल
n.
 a wooden mortar (used for pounding rice and separating the husk)
any mortar,
Suśr.
bdellium,
L.
Monier Williams 1872
English
उदूखल उदूखल, अस्, अम्, m. n. a wooden
mortar used for pounding rice and separating the
husk
any mortar
bdellium
a mortar-shaped joint.
Benfey
English
उदूखल उदूखल, cf. उलूखल,
n.
A mortar, Rām. 6, 96, 13.
Apte Hindi
Hindi
उदूखल
पुं*
 - -
उलूखल
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उदूखल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒರಳು
निष्पत्तिः - > ला (आदाने) - "कः" (३-२-४)
व्युत्पत्तिः - > ऊर्ध्वं‍च तत् खं च । ऊर्ध्वखं लाति
उदूखल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः / नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗುಗ್ಗುಳ /ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯ
विस्तारः - > "उदूखलं गुग्गुलौ स्यादुलूखलेऽपि न द्वयोः" - मेदि० ।
L R Vaidya
English
udUKala {% m.n. %} 1. A wooden mortar used for pounding rice and separating the husk
2. a mortar in general.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
संकरावकरौ तुल्यावुदूखलमुलूखलम् ॥ १०१६ ॥
-wordlist-
सङ्कर (पुं), अवकर (पुं), उदूखल (क्ली), उलूखल (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उदूखलं,
क्ली,
 (उदूर्द्ध्वञ्च तत् खञ्च । तत् लाति ।आतोनुपेति कः । पृषोदरादित्वात् साधुः ।)गुग्गुलुः । इति मेदिनी ॥
तण्डुलकण्डनार्थकाष्ठनि-र्म्मितपात्रम् । उखलि इति भाषा । तत्पर्य्यायः ।उलूखलं २ । इत्यमरः ॥
(“संकुट्योदूखले विद्वान्”इत्यादिप्रयोगो भावप्रकाशादौ द्रष्टव्यः ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उदूखल
न०
 ऊर्द्ध्वं खं लाति ला--क पृषो० नि० । तण्डुलादिकण्डनार्थं काष्ठादिरचिते १ द्रव्ये, २ गुग्गुलौ च ।“सधान्यमुदूखलं मुषलेनाभिहन्यात्” सुश्रु० । सुश्रु-तोक्ते शारीरे २ सन्धिभेदे
पु०
 सन्धयश्च सुश्रु० दर्शिताः“कोरोदूखलसामुद्गप्रतरतुन्नसेवनी वायसतुण्डमण्डल शङ्खा-वर्त्ताः” इत्यष्टविधान् सन्धीनुक्त्वा “कक्षावङ्खणदशनेषूदूखलइति उदूखलाकृतित्वाच्च तदस्थिकुहरस्य तथात्वम् ।
Burnouf
French
उदूखल उदूखल
n.
 bdellium, sorte de gomme-résine.
M.
n.
 mortier de bois pour nettoyer le riz.
Stchoupak
French
उदूखल-
nt. mortier.