| YouTube Channel

उदास्थित (udAsthita)

 
शब्दसागरः
English
उदास्थित
m.
 (-तः)
1. A spy, an emissary.
2. A door-keeper.
3. superin-
tendent.
mfn.
 (-तः-ता-तं) Set over.
E.
 उद् over, आङ् before स्था to
stay, affix क्त.
Yates
English
उदा_स्थित (तः) 1.
m.
 A spy
door-
keeper.
a. Set over.
Spoken Sanskrit
English
उदास्थित udAsthita
adj.
 set over
उदास्थित udAsthita
m.
 ascetic who instead of fulfilling his vow is employed as a spy or emissary
उदास्थित udAsthita
m.
 superintendent
उदास्थित udAsthita
m.
 door-keeper
Wilson
English
उदास्थित
m.
 (-तः)
1 A spy, an emissary.
2 A doorkeeper.
3 A superintendent.
mfn.
 (-तः-ता-तं) Set over.
E.
 उद् over, आङ् before स्था to stay, affix क्त.
Apte
English
उदास्थित [udāsthita],
a.
 Set over, appoined to.
तः A superintendent.
A door-keeper.
A spy, an emissary
com. on
Ms.*
 7.154.
An ascetic who has given up his vow. Kau.
A.
 1.11.
Apte 1890
English
उदास्थित a. Set over, appointed to.
तः 1 A superintendent.
2 A door-keeper.
3 A spy, an emissary.
4 An ascetic who has given up his vow.
Monier Williams Cologne
English
उद्-आस्थित
mfn.
 set over,
L.
उद्-आस्थित
m.
 an ascetic who instead of fulfilling his vow is employed as a spy or emissary Comm. on
Mn.
 vii, 154
a superintendent,
L.
a door-keeper,
L.
Monier Williams 1872
English
उदास्थित उद्-आस्थित, अस्, m. (fr. rt. स्था
with आ and उद्), a superintendent, a doorkeeper
a
spy, an emissary
an ascetic who has given up his
vow
(अस्, आ, अम्), set over.
Macdonell
English
उदास्थित ud-ā-sthita, (pp.)
m.
 monk who 🞄has broken his vow.
Apte Hindi
Hindi
उदास्थितः
पुं*
 - उद्+आ+स्था+क्त
अधीक्षक
उदास्थितः
पुं*
 - उद्+आ+स्था+क्त
द्वारपाल
उदास्थितः
पुं*
 - उद्+आ+स्था+क्त
"भेदिया, गुप्तचर"
उदास्थितः
पुं*
 - उद्+आ+स्था+क्त
तपस्वी जिसका व्रत भङ्ग हो गया है
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उदास्थित
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರತೀಹಾರ /ದ್ವಾರಪಾಲಕ
उदास्थित
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಧ್ಯಕ್ಷ /ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ
उदास्थित
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೂಢಾಚಾರ
उदास्थित
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದೂತ
विस्तारः - > "उदास्थितः प्रतीहारेऽध्यक्षे प्रणिधौ चरे" - विश्व० । "उदास्थितः प्रतीहारे चरभेदे च कीर्तितः" - शाश्व० ।
L R Vaidya
English
udAsTita {% m. %} 1. A superintendent, a door-keeper
2. spy, an emissary
3. an ascetic who has given up his vow.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
उदास्थित 1. *Zach. Beitr.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उदास्थितः,
पुं,
 (उत् + आङ् + स्था + क्त ।) चरः ।द्वारपालः । अध्यक्षः । इति हेमचन्द्रः ॥
प्रव्रज्या-वसितः । नष्टसन्न्यासः । इति मेदिनी ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उदास्थित
पु०
 उद् + आ + स्था--क्त । १ द्वारप्राले २ चरे ३ अ-ध्यक्षे च हेम० प्रव्रज्यारूढपतिते ४ प्रव्रज्यावसिते चरे चस च पञ्चविधचरान्तर्गतः । प्रव्रज्यावसितः प्रव्रज्यारूढ-पतित एव । तल्लक्ष्मादि “कृत्स्नं चाष्टविधं कर्म पञ्चवर्गञ्चतत्त्वतः” इति मनुवचनस्य कुल्लू० व्याख्यायाम्“कापटिकोदास्थितगृहपतिवैदेहिकतापसव्यञ्जनात्मकंपञ्चविधं चारवर्गं पञ्चवर्गशब्दवाच्यं तत्त्वतश्चिन्तयेत्”इति संक्षेपेणोक्त्वा । तत्र परमर्म्मज्ञः प्रगलभच्छात्रः कप-टव्यवहारित्वात्कापटिकस्तं वृत्त्यर्थिनमर्थमानाभ्यामुपगृह्यरहसि राजा ब्रूयात् “यस्य दुर्वृत्तम्पश्यसि तत्तदानीमेवमयि वक्तव्यमितिं । प्रव्रज्यारूढपतित उदास्थितः तंलोकेषुविदितदोषं प्रज्ञाशौचयुक्तं वृत्त्यर्थिनं ज्ञात्वा रहसिराजा पूर्ववद्ब्रूयात् बहूत्पत्तिकमठे स्थापयेत् प्रचुरशस्योत्पत्तिकम्भूम्यन्तरञ्च तद्वृत्त्यर्थमुपकल्पयेत् सचान्येषा-मपि पब्रजितानां राजचारकर्मकारिणां ग्रासाच्छादना-दिकं दद्यात् । कर्षकः क्षीणवृत्तिः प्रज्ञाशौचयुक्तोगृहपतिव्यञ्जनस्तमपि पूर्ववदुक्त्वा स्वभूमौ कृषिकर्म्म कार-येत् । बाणिजकः क्षीणवृत्तिः वैदेहिकव्यञ्जनस्तम्पूर्ववदुक्त्वाधनमानाभ्यामात्मीकृत्य बाणिज्यं कारयेत् । मुण्डोजठि-लोवा वृत्तिकामस्तापसव्यञ्जनः सोऽपि क्वचिद्ग्रामे वसन्बहुमुण्डजटिलान्तरकपटशिष्यगणवृतो गुप्तराजोपकल्पि-तवृत्तिः तपस्यां कुर्य्यात् मासद्विमासान्तरितं प्रकाशंवदरादिमुष्टिमश्नीयात् रहसि च राजोपकल्पितं यथेष्टमाहारं कल्पयेत् । शिष्याश्चास्यातीतानागतज्ञागादिकंख्यापयेयुः तेन बहुलोकवेष्टनमासाद्य सर्वेषां विश्वसनीयत्वात् सर्वे कार्य्यमकार्य्यञ्च पृच्छन्ति । एवंरूपं पञ्चवर्गंयथावच्चिन्तयेत्” विशेषेणोक्तम् ।
Burnouf
French
उदास्थित उदास्थित
m.
 (स्था) surintendant
gardien
huissier.
Espion.