उदन्या (udanyA)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 उदन्या f.
  (-न्या) Thirst.
 E.
  उदक् water,  क्यच् affix,  the final क is changed
to न.

Yates

English

 उदन्या (न्या) 1.
f.
  Thirst.

Spoken Sanskrit

English

 
   उदन्या  udanyA  f.
   want or desire of water  
   उदन्या  udanyA  f.
   thirst     
            

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 उदन्या
f.
  (-न्या) Thirst.
E.
  उदक् water,  क्यच् affix,  the final क is changed to न.

Monier Williams Cologne

English

 उदन्या (आ),  f.
  want or desire of water,  thirst,  ChUp.
   
 Rājat.
 
 Bhaṭṭ.

Apte Hindi

Hindi

उदन्या
स्त्री*
  - -
प्यास

Shabdartha Kaustubha

Kannada

उदन्या
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಾಯಾರಿಕೆ /ನೀರಡಿಕೆ
निष्पत्तिः - > "क्यच्" (३-१-८) । उदन्य "अः" (३-३-१०२) । उदन्नादेशः निपा० (७-४-३४)
व्युत्पत्तिः - > उदकस्येच्छा । उदकमात्मन इच्छति
प्रयोगाः - > "मुने निर्वर्त्यतामुदन्याप्रतीकारः"
उल्लेखाः - > वेणी० ६

L R Vaidya

English

 udanyA {% f. %} Thirst,  निर्वर्त्यतामुदन्याप्रतीकारः Ve.vi.

Bopp

Latin

 उदन्या f. (hoc vocabulum et sq. उदन्वत् descendere vi-
dentur a perdito Primitivo उदन् aqua,  cui respondet
goth. VATAN et lith. WANDEN) sitis. AM.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
पिपासुस्तृषितस्तृष्णक्तृष्णा तर्षोऽपलासिका ॥ ३९३ ॥
पिपासा तृट्तृषोदन्या धीतिः पानेऽथ शोषणम् ।
रसादानं भक्षकस्तु घस्मरोऽद्मर आशितः ॥ ३९४ ॥
-wordlist-
 
पिपासु (पुं),  तृषित (पुं),  तृष्णज् (पुं),  तृष्णा (स्त्री),  तर्ष (पुं),  अपलासिका (स्त्री),  पिपासा (स्त्री),  तृष् (स्त्री),  तृषा (स्त्री),  उदन्या (स्त्री),  पान (क्ली),  शोषण (क्ली),  रसादान (क्ली),  भक्षक (पुं),  घस्मर (पुं),  अद्मर (पुं),  आशित (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

उदन्या
उदन्या,  तर्ष,  तृष्,  तृष्णा,  पिपासा
उदन्या तर्षतृट्तृष्णापिपासाश्च समाः स्मृताः ।
verse 2.1.1.363
page 0043

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 उदन्या,  स्त्री,
   (उदन्यति उदकस्येच्छा वा । सुपःआत्मनः क्यच् । अशनायोदन्येति ईत्वाभावः क्यचिउदकस्योदन्मावोऽपिनिपात्यते । अप्रत्ययादित्यः ।)पिपासा । इत्यमरः ॥
 (यथा छान्दोग्योपनिषदि ।६ । ८ । ५ । “अथ यत्रैतत्पुरुषः पिपासति नामतेज एव तत्पीतं नयते तद्यथा गोनायोऽश्वनायःपुरुषनायः इत्येवं तत्तेज आचष्ट उदन्येति” ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 उदन्या स्त्री अतिगार्द्ध्येन उदकमिच्छति क्यजन्तात् अ ।१ पिपासायाम् । “व्यस्यन्नुदन्यां शिशिरैः पयोभिः” भट्टिःबेदे० बा० नयनार्थेऽपि क्यच् । २ उदकनयने च “अथ-यत्रैतत्पुरुषः पिपासतिनाम तेज एव तत्पीतं नयतेतद्यथा गोनायोऽश्वनायः पुरुषनाय इत्येव तत्तेज आचष्टउदन्येति” छा० उ० यथा च पुरुषस्य पिपासां भवतितद्भाष्ये समर्थितं यथा“यत्र यस्मिन् काल एतन्नाम पिपासति पातुमिच्छतीतिपुरुषो भवति । अशिशिषतीतिवदिदमपि गौणमेव नामभवति । द्रवीकृतस्याशितस्यान्नस्य नेत्र्य आपोऽन्नशुङ्गदेहं क्लेदयन्त्यःशिथिलीकुर्य्युरब्बाहुल्याद्यदि तेजसा नगोष्यन्ते । नितराञ्च तेजसा शोष्यमाणास्वप्सु देह-भावेन परिणममानासु पातुमिच्छा पुरुषष्य जायतेतदा पुरुषः पिपासति नाम तदेतदाह । तेजएव तत्तदापीतमबादि शोपयेद्देहगतलोहितप्राणभावेन नयते परि-णमयति । तद्यथा गोनाय इत्यादि समानमेव । तत्तेजआचष्टे लोकः । उदन्येति उदकं नयतीत्युदन्या उदन्येतीति छान्दसम्” । पिपासा च प्राणस्य धर्म्मः यथाहशा० ति० “बुभुक्षा च पिपासा च प्राणस्य,  मनसःस्मृतौ । शोकमोहौ,  शरीरस्य जन्ममृत्यू,  षडूर्मयः” । उद्नःअयम् उदन्य उदकसम्बन्धिनि त्रि०
  “विश्वा उदन्वयावर्षाधारा उदन्या इव” ऋ० २,  ७,  ३,  “उदन्या उदकस-म्बन्धिनी” भा०

Stchoupak

French

 उदन्या-
 f.
  désir d'eau,  soif. 

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.