| YouTube Channel

उदच् (udac)

 
शब्दसागरः
English
उदच् or उदञ्च्
mfn.
 (उदङ् उदीची उदक्)
1. North, northern.
2. Upper,
upwards.
3. Subsequent, posterior.
f.
 (-दीची) The north.
E.
 उद् up,
अञ्च् to go, affix क्विप्
the neuter is used as a particle: see उदक्
the noun is
irr
 egular.
Yates
English
उदच् (ञ्च्) ङ् दीचीक्
a. Northward.
Spoken Sanskrit
English
उदच् - udac -
adj.
 - upwards
ऊर्ध्वस् - Urdhvas - adverb - upwards
उपरि - upari - adverb - upwards
उच्चशस् - uccazas -
ind.
 - upwards
उच्चा - uccA -
ind.
 - upwards
उच्चैस् - uccais -
ind.
 - upwards
ऊर्ध्वतस् - Urdhvatas -
ind.
 - upwards
ऊर्ध्वथा - UrdhvathA -
ind.
 - upwards
ऊर्ध्वम् - Urdhvam -
ind.
 - upwards
उच्चैः - uccaiH -
indecl.
 - upwards
{ उद् } - { ud } - prefix - upwards
उद्भ्रमति { उद्भ्रम् } - udbhramati { udbhram } - verb - upwards
उद्भ्राम्यति { उद्भ्रम् } - udbhrAmyati { udbhram } - verb - upwards
उच्चरते { उच्चर् } - uccarate { uccar } - verb - go upwards
उच्चरति { उच्चर् } - uccarati { uccar } - verb - go upwards
उद्जिहीते { उद्धा } - udjihIte { uddhA } - verb - go upwards
उद्वर्तते { उद्वृत् } - udvartate { udvRt } - verb - go upwards
ऊर्ध्वायते { ऊर्ध्वाय } - UrdhvAyate { UrdhvAya } - verb - go upwards
समुत्क्रमते { समुत्क्रम् } - samutkramate { samutkram } - verb - go upwards
समुत्क्रामति { समुत्क्रम् } - samutkrAmati { samutkram } - verb - go upwards
उदच् udac
adj.
 posterior
उदच् udac
adj.
 upwards
उदच् udac
adj.
 turned to the north
उदच् udac
adj.
 northern
उदच् udac
adj.
 subsequent
उदच् udac
adj.
 upper
Wilson
English
उदच् or उदञ्च्
mfn.
 (उदङ् उदीची उदक्)
1 North, northern.
2 Upper, upwards.
3 Subsequent, posterior.
f.
 (-दीची) The north.
E.
 उद् up, अञ्च to go, affix क्विप्
the neuter is used as a
particle: see उदक्
the noun is
irr
 egular.
Apte
English
उदच् [udac] उदञ्च् [udañc], उदञ्च्
a.
 (m. उदङ्,
n.
 उदक्,
f.
 उदीची)
Turned or going upwards.
Upper, higher
˚कूलः
˚तीरः
&c.
Northern, turned towards the north.
Subsequent. -क्
ind.
Above.
Northward, to the north of (with
abl.
 )
आचम्योदक् परावृत्य
Ms.*
 3.217.
Subsequently.
Comp.
 -अद्रिः the northern mountain, Himālaya. -अयनम् the sun's progress north of the equator (= उत्तरायणम् q. v. ). -आवृत्तिः
f.
 return from the north
उदगावृत्तिपथेन नारदः
R.*
 8.33. -दश
a.
 having its skirts or border turned upwards or towards the north (as a garment) -पथः a northern country.-प्रवण
a.
inclining or sloping towards the north.
proceeding well (as a sacrifice).
भूमः, भूमिः good or fertile soil.
a land sloping towards the north. -मुख
a.
 facing the north
उत्पतोदङ्मुखः खम्
Me.*
 14.
Apte 1890
English
उदच्, उदंच् a. (m. उदङ्, n. उदक्, f. उदीची) 1 Turned or going upwards.
2 Upper, higher
°कूलः, °तीरः &c.
3 Northern, turned towards the north.
4 Subsequent.
क ind. 1 Above.
2 Northward, to the north of (with abl.)
Ms. 3. 217.
3 Subsequently.
Comp.
अद्रिः the northern mountain, Himālaya.
अयनं the sun's progress north of the equator (= उत्तरायणं q. v.).
आवृत्तिः f. return from the north
उदगावृत्तिपथेन नारदः R. 8. 33.
दश a. having its skirts or border turned upwards or towards the north (as a garment).
पथः a northern country.
प्रवण a. {1} inclining or sloping towards the north. {2} proceeding well (as a sacrifice).
भूमः,
भूमिः good or fertile soil.
मुख a. facing the north
उत्पतोदङ्मुखः खं Me. 14.
Monier Williams Cologne
English
उ॑द्-अच् or 2. उ॑द्-अञ्च् (उद्- 2. अञ्च्), mf(ईची)n. turned or going upwards, upper, upwards (opposed to अधराञ्च्),
RV.
 ii, 15, 6
x, 86, 22
ChUp.
&c.
turned to the north, northern (opposed to दक्षिण),
AV.
VS.
ŚBr.
Megh.
Ragh.
&c.
subsequent, posterior,
L.
Apte Hindi
Hindi
उदच्
वि* - उद्+अञ्च्+क्विप्
"ऊपर की ओर मुड़ा हुआ, या जाता हुआ"
उदच्
वि* - उद्+अञ्च्+क्विप्
"ऊपर का, उच्चतर"
उदच्
वि* - उद्+अञ्च्+क्विप्
"उत्तरी, उत्तर की ओर मुड़ा हुआ"
उदच्
वि* - उद्+अञ्च्+क्विप्
बाद का
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उदक्(च्)
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ /ಊರ್ಧ್ವಮುಖವಾಗಿ ಏಳುವ
उदक्(च्)
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮೇಲುಭಾಗದ /ಊರ್ಧ್ವಪ್ರದೇಶದ
उदक्(च्)
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ
उदक्(च्)
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉತ್ತರ ಕಾಲದ /ಮುಂದಿನ ಕಾಲದ
निष्पत्तिः - > उद् + अञ्चु (गतौ) - "क्विन्"
उदक्(च्)
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕು /ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ /ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ
उदक्(च्)
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಉತ್ತರ ದೇಶ /ಉತ್ತರ ದೇಶದಿಂದ /ಉತ್ತರ ದೇಶದಲ್ಲಿ
उदक्(च्)
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ಉತ್ತರ ಕಾಲ /ಉತ್ತರ ಕಾಲದಿಂದ /ಉತ್ತರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ
निष्पत्तिः - > उद् + अञ्चु (गतौ) - "क्विन्" (३-२-५९) । "अस्तातिः"(५-३-२७) । अस्तातेर्लुक् (५-३-३०)
प्रयोगाः - > "तेनोदीचीं दिशमनुसरेस्तिर्यगायामशोभी"
उल्लेखाः - > मेघ० १-५७
L R Vaidya
English
udac {% a. (f. दीची) %} 1. Turned or going upwards
2. upper
3. northern
4. subsequent.
Bopp
Latin
उदच् (in casib. fortibus उदञ्च्, Nom. m. उदङ्, f. उदी-
ची, n. उदक्
a r. अञ्च् ire praef. उत्, v. gr. 196. 198.)
septentrionalis. AM.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 उपरितन, ऊर्ध्वज, उदच्, ऊर्ध्वम्, उच्च
adjective
ऊर्ध्वेन भागेन सम्बद्धः।
"अस्याः अर्गलायाः उपरितनः भागः नष्टः जातः अस्ति।"
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उदच्
त्रि०
 उद् + अन्च--क्विप् । १ ऊर्द्ध्व गते उत्तरे २ देशे३ अनन्तरे ४ काले उत्तरदिग्देशकालवृत्तौ च । ५ उत्तर-दिशि स्त्री ङीप् अचोऽल्लोपे उद्यादेशे दीर्घः उदीची“तेनोदीचीं दिशमनु रवेः” मेघ० । ततः अस्ताति तस्यलुक् । प्रथमापञ्चमीसप्तम्यन्तार्थे वर्त्तमाने दिग्देशशकालेअव्य० “अयने द्वे गतिरुदग् दक्षिणार्कस्य वत्सरः”अमरः “उपवीणयितुं ययो रवेरुदगावृत्तिपथेन नारदः”रघुः “संपूयोत्पुनात्युदगग्राभ्याम् पवित्राभ्याम्” “उद-गग्नेरुत्सृप्य कुशर्ल कारयन्ति” सं० त० गोभि० । “प्राग-मुदग्रं वा धौतं वस्त्रं प्रसारयेत्” वि० पा० स्मृ० । “आच-म्योदक्परावृत्य” मनुः । “क्षारसिन्धोरुदक्स्थम्” सि० शि० ।
Grassman
German
údac, a., stark úd-añc [von ac mit úd], 1〉 nach oben gehend, nach oben gerichtet, oben befindlich
2〉 das neutrum adverbial: nördlich, Gegensatz prā́k (purástāt), ápāk, níak.
-añcam síndhum {206, 6}.
-añcas {912, 22}.
-ak {624, 1}
{674, 1}
{287, 11}
{648, 3}.
údac,
schwächste Form údīc:
-īcas [A. p. m.] amítrān (nördlich) {957, 1}.
Burnouf
French
उदच् उदच् [cas forts उदञ्च्। M§ 41
112, 5°]
f.
उदीची
n.
 उदक्, a. (उत्-अञ्च् aller) tourné ou dirigé
vers le haut
septentrional.
Subséquent, postérieur. -- S.
f.
उदीची le nord.