उत्सादन (utsAdana)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 उत्सादन n.
  (-नं)
	 1. Going up,  ascending,  rising.
	 2. Raising,  elevating.
	 3.
Destroying,  overturning.
	 4. Cleaning the person with perfumes.
5. Rubbing or chafing the limbs.
	 6. Ploughing a field twice or
thoroughly.
	 7. Healing a sore,  causing it to fill up.
 E.
  उत् much, 
षद् to destroy,  in the causal form,  affix ल्युट्.

Capeller Eng

English

 उत्सादन n.
  putting off,  interrupting,  injuring, 
destroying
 rubbing or chafing the limbs. 

Yates

English

 उत्सा_दन (नं) 1.
n.
  Going up
 clean-
ing the person with perfumes.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   उत्सादन  utsAdana  adj.
   abolitionary  
   उत्सादन  utsAdana  n.
   rubbing   
   उत्सादन  utsAdana  n.
   abolishment  
   उत्सादन  utsAdana  n.
   means of healing a sore   
   उत्सादन  utsAdana  n.
   omitting  
   उत्सादन  utsAdana  n.
   elevating   
   उत्सादन  utsAdana  n.
   chafing  
   उत्सादन  utsAdana  n.
   abolition   
   उत्सादन  utsAdana  n.
   going up  
   उत्सादन  utsAdana  n.
   putting away or aside   
   उत्सादन  utsAdana  n.
   interrupting  
   उत्सादन  utsAdana  n.
   ploughing a field twice or thoroughly   
   उत्सादन  utsAdana  n.
   anointing  
   उत्सादन  utsAdana  n.
   ascending   
   उत्सादन  utsAdana  n.
   destroying  
   उत्सादन  utsAdana  n.
   suspending   
   उत्सादन  utsAdana  n.
   causing a sore to fill up  
   उत्सादन  utsAdana  n.
   rising   
   उत्सादन  utsAdana  n.
   overturning  
   उत्सादन  utsAdana  n.
   putting aside   
   उत्सादन  utsAdana  n.
   healing it  
   उत्सादन  utsAdana  n.
   putting away   
   उत्सादन  utsAdana  n.
   raising  
   उपाधि-उत्सादन  upAdhi-utsAdana  n.
   abolition of titles   
   अस्पृश्यता-उत्सादन  aspRzyatA-utsAdana  n.
   abolition of untouchability  
   भूमिपतित्व- उत्सादन  bhUmipatitva- utsAdana  n.
   zamindari abolition     
            

 
   उत्सादन  utsAdana adj.
   abolitionary   
   औत्सादनिक  autsAdanika adj.
   abolitionary      
            

Wilson

English

 उत्सादन
n.
  (-नं)
1 Going up,  ascending,  rising.
2 Raising,  elevating.
3 Destroying,  overturning.
4 Cleaning the person with perfumes.
5 Rubbing or chafing the limbs.
6 Ploughing a field twice or thoroughly.
7 Healing a sore,  causing it to fill up.
E.
  उत् much,  षद to destroy,  in the causal form,  affix ल्युट्.

Apte

English

उत्सादनम् [utsādanam],  1 Destroying,  overturning
 उत्सादनार्थं लोकानाम् Mb.
 
 Bg.*
  17.19.

Suspending,  interrupting.

Cleaning the person with perfumes,  chafing the limbs
 उत्सादनं च गात्राणां स्नापनोच्छिष्टभोजने । न कुर्याद् गुरुपुत्रस्य पादयोश्चावनेजनम् । Ms.*
  2.29, 211. अथ गन्धोत्सादने (v. l.  त्सदने) वाससी । मानवगृह्यसूत्र of मेत्रायणीय शाखा and the commentator says: गन्धश्चन्दनादि । उत्सादनं उद्वर्तनं पक्वतैलादिना । उद्वर्तनोत्सादने द्वे समे । Ak. cf.
   also अभ्यङ्गोत्सादनं मूर्ध्नि तैलं जेन्ताकमातपं भजेत् &c.
  चरकसंहिता,  सूत्रस्थान,  chap. 6,  verse 14. वात्स्यायन mentions it as one of the 64 Arts in his कामसूत्र. यशोधर says पादाभ्यां यन्मर्दनं तदुत्सादनमुच्यते ।

Healing a sore.

Going up,  ascending,  rising. 

Elevating. raising. 

Ploughing a field twice (or thoroughly).

Apte 1890

English

 उत्सादनं 1 Destroying,  overturning
 उत्सादनार्थं लोकानां Mb.
 Bg. 17. 19. 
2 Suspending,  interrupting. 
3 Cleaning the person with perfumes,  chafing the limbs
 Ms. 2. 209,  211. 
4 Healing a sore. 
5 Going up,  ascending,  rising. 
6 Elevating,  raising. 
7 Ploughing a field twice (or thoroughly). 

Monier Williams Cologne

English

 उत्-सादन n.
  putting away or aside

 suspending,  interrupting,  omitting,  ŚBr.
  
 KātyŚr.
  
 ĀśvŚr.

 destroying,  overturning,  MBh.
  
 R.
 
 Bhag.

 rubbing,  chafing,  anointing,  Mn.
  
 Suśr.
 
 ŚāṅkhGṛ.

 causing a sore to fill up,  healing it,  Suśr.
 

 a means of healing a sore,  Car.
 

 going up,  ascending,  rising,  L.
 

 raising,  elevating,  L.
 

 ploughing a field twice or thoroughly,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 उत्-सादन,  अम्,  n. destroying,  overturning
 sus-
pending,  interrupting,  omitting
 cleaning the person
with perfumes,  rubbing or chafing the limbs
 healing
a sore,  causing it to fill up
 going up,  ascending, 
rising
 raising,  elevating
 ploughing a field twice or
thoroughly.

Macdonell

English

 उत्सादन ut-sā́d-ana,  n.
  cessation
 destruction
 🞄rubbing,  shampooing
 -anīya,  fp. to 🞄be destroyed.

Benfey

English

 उत्सादन उत्सादन,  i. e. उद्-सद् +
अन,  n.
 
 1. Destruction,  Rām.  1,  74,  21.
 2. Cleaning with perfumes,  Man.  2, 
209.

Apte Hindi

Hindi

उत्सादनम्
नपुं*
   - उद्+सद्+णिच्+ल्युट्
"नाश करना,  उथल देना"

उत्सादनम्
नपुं*
   - उद्+सद्+णिच्+ल्युट्
"स्थगित करना,  बाधा डालना"

उत्सादनम्
नपुं*
   - उद्+सद्+णिच्+ल्युट्
शरीर पर सुगन्धित पदार्थ मलना

उत्सादनम्
नपुं*
   - उद्+सद्+णिच्+ल्युट्
घाव भरना

उत्सादनम्
नपुं*
   - उद्+सद्+णिच्+ल्युट्
"ऊपर जाना,  चढ़ना,  उठना"

उत्सादनम्
नपुं*
   - उद्+सद्+णिच्+ल्युट्
"उन्नत होना,  उठाना"

उत्सादनम्
नपुं*
   - उद्+सद्+णिच्+ल्युट्
खेत को भली-भाँति जोतना

Shabdartha Kaustubha

Kannada

उत्सादन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೈಯನ್ನು ಉಜ್ಜಿ ಶುದ್ಧಿಮಾಡುವ ಪುಡಿ
निष्पत्तिः - > उद् +षद्लृ (विशरणादौ) + णिच् - कर० "ल्युट्" (३-३-११७)
व्युत्पत्तिः - > उत्साद्यतेऽनेन
प्रयोगाः - > "उत्सादनं च गात्राणां स्नापनोच्छिष्टभोजने । न कुर्यात् गुरुपुत्रस्य पादयोश्चावनेजनम् ॥"
उल्लेखाः - > मनु० २-२०९
उत्सादन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೈಯನ್ನು ಉಜ್ಜಿ ಶುದ್ಧಿಮಾಡುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
प्रयोगाः - > "उत्सादनार्थं लोकानां धुन्धुर्नाम महासुरः"
उल्लेखाः - > भा०
उत्सादन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಶಪಡಿಸುವಿಕೆ

L R Vaidya

English

 utsAdana {% n. %} 1. Destroying,  overturning,  Bg.xvii.19
interrupting
cleaning the person with perfumes,  M.ii.209
healing a sore
ascending,  rising
elevating,  raising
ploughing a field twice.

Bopp

Latin

 उत्सादन n. (r. सद् in form. caus. s. अन)
1) exstinctio, 
excidium.
2) purificatio unguentis suavibus.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
उद्वर्तनमुत्सादनमङ्गरागो विलेपनम् ॥ ६३५ ॥
-wordlist-
 
उद्वर्तन (क्ली),  उत्सादन (क्ली),  अङ्गराग (पुं),  विलेपन (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

उद्वर्तन
उद्वर्तन,  उत्सादन
उद्वर्तनमुत्सादनमाहुः सोत्प्रासहसितमुपहसितम् ।
verse 4.1.1.731
page 0084

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 उत्सादनं,  क्ली,
   (उत् + सद् + णिच् + ल्युट् ।) समु-ल्लेखः । उद्वाहनम् । उद्वर्त्तनम् । इति मेदिनी ॥
(“उत्सादनञ्च गात्रानां स्नापनोच्छिष्टभोजने” ।इति मनुः । २ । २०९ ॥
 विनाशः । उन्मूलनम् ॥
“पूर्व्वं क्षत्रबधं कृत्वा गतमन्युर्गतज्वरः ।क्षत्रस्योत्सादनं भूयो न खल्वस्य चिकीर्षितम्” ॥
इति रामायणम् । १ । ७४ । २१ ॥
 औषधलेपना-दिना व्रणस्य संशोधनम् । तथा,  -- सुश्रुते ।“अपामार्गोऽश्वगन्धा च तालपत्री सुवर्च्चला ।उत्सादने प्रशस्यन्ते काकोल्यादिश्च यो गणः” ॥
“उत्सादनात् भवेत् स्त्रीणां विशेषात्कान्तिमद्वपुः ।प्रहर्षसौभाग्यमृजालाघवादिगुणान्वितम्” ॥
इति चिकित्सितस्थाने २४ अध्याये सुश्रुतेनोक्तम् ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 उत्सादन उद् + सद--णिच्--ल्युट् । १ उत्सारणे,  २ उद्वर्त्तने कषायद्रव्येण स्नेहाद्यपसारणे ३ उच्छेदकरणे “उत्सादानार्थंलोकानां रात्रौ घ्नन्ति ऋषीनिह” भा० व० १०३अ० । “उत्सादनार्थं लोकानां धुन्धुर्नाम महासुरः” भा०व०१०० अ० । “न हि द्वैतवने किञ्चित् विद्यतेऽन्यत् प्रयोज-नम् । उत्सादनमृते तेषां वनस्थानां महाद्युते!” भा०व० २३७ अ० । स्थानान्तरनयने “क्रयणवेद्यारम्भण प्रव-र्ग्योत्सादनेत्या०” कात्या०१४,  १,  १३,  “उपसदन्ते प्रव-र्ग्योत्सादनम्” कात्या० १८,  ३,  १० । उत्साद्यतेऽत्र उद् +सद--णिच् आधारे ल्युट् । महावीरादिपरित्यागदेशे ।“उत्सादनदेशं गच्छन्ति सामगानानन्तरम्” कात्या०२६,  ७,  १०,  उत्सादनदेशं प्रति आगच्छन्ति उत्सादनंमहावीराणां परित्यागः स यत्र देशे विहितः श्रुतौ” कर्क०

Capeller

German

 उत्सा॑दन n.
  das Wegbringen
 Einreiben. 

Stchoupak

French

 उत्-सादन-
 nt. anéantissement 
 fait de frotter (not. avec un onguent).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.