उत्सङ्ग (utsaGga)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 उत्सङ्ग m.
  (-ङ्गः)
	 1. The haunch or part above the hip.
	 2. The acclivity
or slope of a hill.
	 3. Association,  union. 
	 4. Embrace.
	 5. The bot-
tom or deep part of an ulcer.
 E.
  उत् before षञ्ज् to embrace,  affix घञ्.

Capeller Eng

English

 उत्सङ्ग m.
  lap,  roof,  surface
 seat,  bottom. 

Yates

English

 उत्सङ्ग (ङ्गः) 1.
m.
  The haunch
 slope
of a hill
 union
 embrace.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   उत्सङ्ग  utsaGga  m.
   embrace  
   उत्सङ्ग  utsaGga  m.
   lap   
   उत्सङ्ग  utsaGga  m.
   association  
   उत्सङ्ग  utsaGga  m.
   haunch or part above the hip   
   उत्सङ्ग  utsaGga  m.
   union  
   उत्सङ्ग  utsaGga  m.
   any horizontal area or level   
   उत्सङ्ग  utsaGga  m.
   particular position of the hands  
   उत्सङ्ग  utsaGga  m.
   bottom or deep part of an ulcer   
   उत्सङ्ग  utsaGga  m.
   horizontal area  
   उत्सङ्ग  utsaGga  n.
   high number     
            

Wilson

English

 उत्सङ्ग
m.
  (-ङ्गः)
1 The haunch or part above the hip.
2 The acclivity or slope of a hill.
3 Association,  union. 
4 Embrace.
5 The bottom or deep part of an ulcer.
E.
  उत्,  षञ्ज to embrace,  affix घञ्.

Apte

English

उत्सङ्गः [utsaṅgḥ],  [उद्-सञ्ज्-आधारं घञ्]

The lap
 पुत्रपूर्णोत्सङ्गा with a boy seated in the lap U.*
  1
 उत्सङ्गवर्धितानां गुरुषु भवेत्कीदृशः स्नेहः V.*
  5.1
 न केवलमुत्सङ्गश्चिरान्मनोरथो$पि मे पूर्णः U.*
  4
 Me.*
  88
 cf.
   also विशालतरमुत्सङ्गं कुरु (spread out the garment on the lap Pratimā Act. I.).

Embrace,  contact,  union
 विस्तारिस्तनकुम्भकुडमलभरोत्सङ्गेन संभाविता (माला) Māl.
 8.6

Interior,  vicinity
 दरिगृहो- त्सङ्गनिषक्तभासः Ku.*
  1.1
 कर्ण˚ K.*
  15
 शय्योत्सङ्गे Me.*
  95.

Surface,  side,  slope
 दृषदो वासितोत्सङ्गाः R.*
  4.74
 14.76.

The haunch or part above the hip (नितम्ब).

The upper part,  top
 सौधोत्सङ्गप्रणयविमुखो मा स्म भूरुज्जयिन्याः Me.*
  27
 K.*
  52.

(a) The acclivity or edge of a hill
 तुङ्गं नगोत्सङ्गमिवारुरोह R.*
  6.3
 (b Peak,  summit
 उत्सङ्गे महाद्रेः Ki.*
  7.21.

The roof of a house.

Vault,  canopy (as of sky)
 अपिहितगगनोत्सङ्ग- मङ्गं धुनोति Mv.*
  5.53.

The bottom or deep part of an ulcer.

A high number (=  1 Vivāhas).

An ascetic (उत्क्रान्तः सङ्गम्). -गम् A high number.

Apte 1890

English

 उत्संगः [उद्-संज्-आधारे घञ्] 1 The lap
 पुत्रपूर्णोत्संगा with a boy seated in the lap U. 1
 V. 5. 10
 न केवलमुत्संगश्चिरान्मनोरथोपि मे पूर्णः U. 4
 Me. 87. 
2 Embrace,  contact,  union
 Māl. 8. 6. 
3 Interior,  vicinity
 दरीगृहोत्संगनिषक्तभासः Ku. 1. 10
 कर्ण° K. 15
 शय्योत्संगे Me. 93. 
4 Surface,  side,  slope
 दृषदो वासितोत्सगाः R. 4. 74
 14. 76. 
5 The haunch or part above the hip (नितंब). 
6 The upper part,  top
 सौधोत्संगप्रणयविमुखो मा स्म भूरुज्जयिन्याः Me. 27
 K. 52. 
7 (a) The acclivity or edge of a hill
 तुंगं नगोत्संगमिवारुरोह R. 6. 3
 (b) Peak,  summit
 उत्संगे महाद्रेः Ki. 7. 21. 
8 The roof of a house. 
9 Vault,  canopy (as of sky)
 Mv. 5. 53. 
10 The bottom or deep part of an ulcer. 
11 A high number (= 100 Vivāhas). 
12 An ascetic (उत्क्रांतः संगं). 

Monier Williams Cologne

English

 उत्-सङ्ग m.
  (√ सञ्ज्) the haunch or part above the hip,  lap,  MBh.
  
 R.
 
 Suśr.
 
 Pañcat.
  &c.
  

 any horizontal area or level (as a roof of a house &c.
  ),  Ragh.
 
 Megh.
 
 Bhartṛ.
  &c.
  

 the bottom or deep part of an ulcer,  Suśr.
 

 embrace,  association,  union,  L.
 

 a particular position of the hands,  PSarv.
  
 Hastar.

 उत्-सङ्ग n.
  a high number (=  100 Vivāhas),  Lalit.
  

Monier Williams 1872

English

 उत्सङ्ग उत्-सङ्ग,  अस्,  m. (fr. rt. सञ्ज् with
उद्),  embrace,  association,  union
 slope,  side
 the
haunch or part above the hip
 the lap
 the acclivity
or edge of a hill
 the roof of a house
 the bottom
or deep part of an ulcer
 a high number = 100
Vivāhas.

Macdonell

English

 उत्सङ्ग ut-saṅg-a,  m.
  lap
 flat surface
 roof
 🞄depression
 -ita,  pp. admixed
 -in,  a.
  deep,  🞄deep-seated.

Benfey

English

 उत्सङ्ग उत्सङ्ग,  i. e. उद्-सङ्ज् + अ,  m.
 
 1. The lap,  Rām.  6,  71,  11
 figuratively, 
Daśak. 199,  7
 Rājat. 5,  6.
 2. The
slope of a mountain,  Ragh. 6,  3.
 3. A
roof,  Pañc. 128,  8.

Apte Hindi

Hindi

उत्सङ्गः
पुं*
  - उद्+सञ्ज्+घञ्
गोद

उत्सङ्गः
पुं*
  - उद्+सञ्ज्+घञ्
"आलिंगन,  संपर्क,  संयोग"

उत्सङ्गः
पुं*
  - उद्+सञ्ज्+घञ्
"भीतर,  पड़ौस"

उत्सङ्गः
पुं*
  - उद्+सञ्ज्+घञ्
"सतह,  पार्श्व,  ढाल"

उत्सङ्गः
पुं*
  - उद्+सञ्ज्+घञ्
नितंब के ऊपर का भाग या कूल्हा

उत्सङ्गः
पुं*
  - उद्+सञ्ज्+घञ्
"ऊपरी भाग,  शिखर"

उत्सङ्गः
पुं*
  - उद्+सञ्ज्+घञ्
पहाड़ की चढ़ाई

उत्सङ्गः
पुं*
  - उद्+सञ्ज्+घञ्
घर की छत

Shabdartha Kaustubha

Kannada

उत्सङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತೊಡೆ
निष्पत्तिः - > उत् + षञ्ज (सङ्गे) - "घञ्" (३-३-१२१)
प्रयोगाः - > "सम्पूर्णलब्धललनालपनोपमानमुत्सङ्गसङ्गिहरिणस्य मृगाङ्कमूर्तेः"
उल्लेखाः - > माघ० ४-२२
उत्सङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಧ್ಯಭಾಗ
प्रयोगाः - > "दरीगृहोत्सङ्गनिषक्तभासः"
उल्लेखाः - > कुमा० १-१०
उत्सङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಿಖರ /ತುದಿ
प्रयोगाः - > "उत्सङ्गे समविषमे समं महाद्रेः क्रान्तानां वियदभिपातलाघवेन"
उल्लेखाः - > किरा० ७-२१
उत्सङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೇಲುಮೈ /ಮೇಲುಭಾಗ
प्रयोगाः - > "दृषदो वासितोत्सङ्गा निषण्णमृगनाभिभिः"
उल्लेखाः - > रघु० ४-७४
उत्सङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂನ್ಯಾಸಿ
व्युत्पत्तिः - > उत्क्रान्तः सङ्गम्
उत्सङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಊರ್ಧ್ವಸಂಸರ್ಗ /ಮೇಲಿನ ಸಂಬಂಧ

L R Vaidya

English

 utsaMga {% m. %} 1. Embrace,  union
the surface,  the side,  R.iv.74
the haunch or part above the hip
the lap,  उत्संगे वा मलिनवसने सौम्य निक्षिप्य वीणाम् Megh.ii.25
the edge of a hill,  R.vi.3
the roof of a house
the interior,  दरीगृहोत्संगनिषक्तभासः (ओषधयः) K.S.i.10.

Bopp

Latin

 उत्सङ्ग m. (r. सञ्ज् s. अ) i. q. अङ्क i. e. gremium. SA. 5. 69.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

अङ्क
पु
अङ्क,  युयुत्सा,  उत्सङ्ग,  लेख्य,  लक्ष्म
युयुत्सोत्सङ्गयोरङ्कः स्यादङ्को लेख्यलक्ष्मयोः ।
verse 2.1.1.17
page 0009

क्रोड
पु
क्रोड,  उत्सङ्ग,  सूकर
उत्सङ्गसूकरौ क्रोडौ वत्सौ तर्णकपुत्रकौ ।
verse 3.1.1.21
page 0014

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 1 utsaṅga- (-pāda,  or -caraṇa),  see ucchaṅkha-.

 2 utsaṅga,  nt. or m. (var. ucchaṅga),  a high number = 100 vivāhas: LV 〔76.20 f.〕 utsaṅgenotsaṅgam,  by myriads
 〔148.1〕 °gam,  n. sg.,  cited from LV by Mvy 〔7961〕 as ucchaṅgaṃ
 but Mvy 〔8012〕 utsaṅgaḥ (Mironov same both times)
 Tib. phaṅ,  or paṅ,  steṅ = lap-top
 Mv 〔ii.421.16〕 (hiranya)-suvarṇasya utsaṅgāṃ kṛtvā
 〔iii.405.6〕 °varṇasya utsaṅgaśatāni dattvā. Cf. mahotsaṅga.

Indian Epigraphical Glossary

English

 utsaṅga (HRS),  extra cess levied upon villagers and
citizens on occasions of festival events,  such as the birth of a
prince,  as suggested by the Arthaśāstra.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 उत्सङ्ग 2. *m. Mahāvy. 249. — °the roof of a house,  Pūrṇabh. 148,  15.

 उत्सङ्ग m. °Übersteuer (was bei festlichen Gelegenheiten gegeben wird),  Kauṭ. 93,  2 v.u.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
पूर्वभाग उपस्थोऽङ्कः क्रोड उत्सङ्ग इत्यपि ।
-wordlist-
 
उपस्थ (पुं),  अङ्क (पुं),  क्रोड (पुं),  उत्सङ्ग (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

क्रोड
क्रोड,  अङ्क,  उत्सङ्ग,  प्राग्भाग
क्रोडमङ्कस्तथोत्सङ्गः प्राग्भागो वपुषः स्मृतः ।
verse 2.1.1.528
page 0060

Mahabharata

English

Utsaṅga = Śiva (1000 names^2).

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 उत्सङ्ग पु०
  उत्पत्य सजतेऽत्र उद् + सन्ज आधारे घञ् ।१ मध्यभागे “दरीगृहोत्सङ्कनिषक्तभासः” कुमा० “दृषदो-वासितोत्सङ्गाः” रघुः । “तत्सैकतोत्रसङ्गबलिक्रि-याभिः” रघुः “शय्योत्सङ्गे निहितमसकृद्दुः खदुःखेनगात्रम्” मेघ० । २ क्रोडे “तस्योत्सङ्गप्रणयिन इव स्रस्त-गङ्गादुकूलाम्” “उत्सङ्गे वा मलिनवसने सौम्य! निक्षिप्यवीणाम्” मेघ० ऊर्द्धतया सजतेऽत्राधारे घञ् । ३ उपरि-भागे “सौधोत्सङ्गप्रणयविमुखो मास्म भूरुज्जयिन्याः” मेघ०उत्क्रान्तः सङ्गम् अत्या० स० । ४ सन्यासिनि सङ्करहितेतत्त्वज्ञे प्रा० स० । ५ ऊर्द्धृतः संसर्गे च ।

Capeller

German

 उत्सङ्ग m.
  Schoß,  Vertiefung.

Burnouf

French

 उत्सङ्ग उत्सङ्ग m.
  (सञ्ज्) hanche
 derrière de la
hanche.

Stchoupak

French

 उत्-सङ्ग-
 m.
  giron,  hanche,  dos 
 aire,  terrasse,  toit en terrasse 
pente,  talus,  sommet,  voûte (du ciel) 
 contact 
 intérieur.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.