| YouTube Channel

उत्पाद (utpAda)

 
Capeller Eng
English
उत्पाद
m.
 coming forth, birth.
Yates
English
उत्पा_द (दः-दा-दं)
a. With the feet up-
wards and the head downwards.
Spoken Sanskrit
English
उत्पाद - utpAda -
m.
 - product
परिणाम - pariNAma -
m.
 - product
उत्पन्न - utpanna -
n.
 - product
फल - phala -
n.
 - product
रचना - racanA -
f.
 - production
उत्पादन - utpAdana -
n.
 - production [ act of ]
निर्मिति - nirmiti -
m.
 - artisticproduction
प्रसूति - prasUti -
f.
 - product [ of plants or animals ]
आहति - Ahati -
f.
 - product
प्रसव - prasava -
m.
 - product
घात - ghAta -
m.
 - product
वध - vadha -
m.
 - product
विकार - vikAra -
m.
 - product
विसर्ग - visarga -
m.
 - product
कर्मन् - karman -
n.
 - product
विसर्जन - visarjana -
n.
 - product
उत्पादक - utpAdaka -
adj.
 - production
उत्पादन - utpAdana -
adj.
 - productive
उद्भवकर - udbhavakara -
adj.
 - productive
अफल्गु - aphalgu -
adj.
 - productive
उत्पाद utpAda
m.
 product
उत्पाद utpAda
adj.
 having the legs stretched out
उत्पाद utpAda
adj.
 standing on the legs
उत्पाद utpAda
m.
 birth
उत्पाद utpAda
m.
 genesis
उत्पाद utpAda
m.
 production
उत्पाद utpAda
m.
 coming forth
उत्पाद-गणना utpAda-gaNanA
f.
 census of production [ statistics ]
अतिरेक उत्पाद atireka utpAda
m.
 surplus produce [ Econ. ]
Apte
English
उत्पाद [utpāda],
a.
 With the feet up-lifted. -दः Birth, production, appearance
उत्पादस्याप्रसिद्धत्वात् Gauḍ.4.38
Sarva.
S.*
 3.28. दुःखे च शोणितोत्पादे शाखाङ्गाच्छेदने तथा
Y.*
 2.225
˚भङ्गुरम्
Pt.*
 2.177.
Comp.
 -पूर्वम्
N.
 of the first fourteen Pūrvas (ancient writings of the Jainas).
शयः, शयनः a child.
a kind of partridge.
Apte 1890
English
उत्पाद a. With the feet up-lifted.
दः Birth, production, appearance
दुःखे च शोणितोत्पादे शाखांगच्छेदने तथा Y. 2. 225
°भंगुरं Pt. 2. 177.
Comp.
शयः,
यनः {1} a child. {2} a kind of partridge.
Monier Williams Cologne
English
1. उत्-पाद (for 2. See
s.v.
 )
m.
 coming forth, birth, production,
Yājñ.
Prab.
&c.
2. उत्-पाद (for 1. See
p.
 180, col. 3)
mfn.
 having the legs stretched out, standing on the legs.
Monier Williams 1872
English
उत्-पाद, अस्, m. coming forth, birth, production.
—उत्पाद-पूर्व, अम्, n. title of the first of the
fourteen Pūrvas or older sacred writings of the Jainas.
—उत्-पाद-शयन, see s. v. next col.
Macdonell
English
उत्पाद utpād-a,
m.
 issuing forth, production, 🞄birth
-aka,
a.
 (ikā) producing, productive
🞄m. producer, shedder
father
-ana, 🞄a. (ī) producing
n.
 begetting, bearing
effecting
🞄procuring
-ayitrī,
f.
 producer
-in, 🞄a. produced or born
producing, causing (—°).
Benfey
English
उत्पाद उत्पाद, i. e. उद्-पद् + अ,
m.
Producing, causing, Yājñ. 2, 225 (shed-
ding).
Apte Hindi
Hindi
उत्पाद
"वि*, ब* स*" - -
जिसके पैर ऊपर उठे हों
उत्पादः
पुं*
 - -
"जन्म, उत्पत्ति, प्रादुर्भाव"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उत्पाद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ಪತ್ತಿ /ಹುಟ್ಟಿವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > उत् + पद (गतौ)- भावे "घ्ञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "दुःखे च शोणितोत्पादे शाखाङ्गच्छेदने तथा"
उल्लेखाः - > याज्ञ० २-२२५
उत्पाद
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿನ ಕಾಲುಗಳುಳ್ಳ
व्युत्पत्तिः - > उद्गतः पादो यस्य
L R Vaidya
English
utpAda {% (I) a. (f. दा) %} With the feet uplifted.
utpAda {% (II) m. %} birth, production, appearance, Yaj.ii.225.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
utpāda, m. (Skt. id., production etc.
so in cittotpāda, q.v.),
(1) in bodhisattvotpāda, Kashgar rec. for bodhisattvāvavāda, SP 〔65.1〕 et alibi, see avavāda (of which this seems to be a secondary distortion)
(2) (= Pali uppāda, for Skt. utpāta), portent, omen: Mv 〔iii.386.10〕 °deṣu vidyāyukto (of a brahman purohita)
prob. in this mg. utpāda-gaṇḍa-piṭakāni MSV 〔ii.82.17〕, (bad) omens. [Page126-a] boils and abscesses, or boils and abscesses due to the (above-described) omens
but Tib., if I understand it, fails to interpret the word. Senart, Mv 〔ii.549〕, note on 〔ii.279.20〕, assumes this mg. also in pūrvotpāda-saṃpanno bodhisattvo, which however seems to me to mean simply perfect in (or, as a result of) previous births
so agrotpāda-saṃpanno 〔ii.279.21〕
and cf. 〔ii.259.12 ff.〕, also of bodhisattvas, pūrvotpāda-saṃpanno … kalyāṇotpāda° agrotpāda° jyeṣṭhotpāda° śreṣṭhotpāda° praṇidhi-pūrvotpāda°
a very similar list 〔ii.291.12 ff.〕 If I am right, utpāda here has its normal Skt. mg
(3) calamity (due to bad omens
development of 2): °dam āpadyeyur MPS 〔31.63〕 (otherwise Waldschmidt).
Sanskrit Tibetan
Tibetan
skye zhing
१) उत्पाद २) वर्धति ३) वर्धते
skyes pa
१) उत्पत्ति २) उत्पत्तित्व ३) उत्पद्यते ४) उत्पद्यन्ते ५) उत्पन्न ६) उत्पाद ७) उदय ८) उदित ९) उदिति १०) उद्भव ११) उपजयते १२) उपपन्न १३) उपसंहार १४) उत्कर्ष (?) १५) औपपत्ति १६) ° गत १७) ° ज १८) जनपद१९) जन्मन् २०) जात २१) जातत्व २२) जायसे २३) नर २४) निष्पन्न २५) निःसृत २६) सुंस् २७) पुरुष २८) प्रवृद्ध २९) प्रसूत ३०) विरोहन्ति ३१) वृद्धिप्राप्त ३२) सत्त्व ३३) समुत्पध्यते ३४) समुद्भव
bskyed pa
१) अवरुप्त २) अवरोपित ३) आधान ४) ° आवह ५) आहित ६) उत्पद्य ७) उत्पद्यते ८) उत्पन्न ९) उत्पाद १०) उत्पादिक ११) उत्पादित १२) उत्पाद्य १३) उदय १४) उपसंहार १५) उपाहित १६) गत १७) गृहीत १८) ° जनक १९) जनन २०) जननी २१) जनयेत् २२) जनित २३) जात २४) निधारः (?) २५) प्रयुक्ति २६) प्रसव २७) प्रसवन्ति २८) रोपित २९) वर्धन ३०) वर्धित ३१) विहित ३२) व्युत्थित
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
उत्पादपूर्वमग्रायणीयमथ वीर्यतः प्रवादं स्यात् ।
अस्तेर्ज्ञानात्सत्यात्तदात्मनः कर्मणश्च परम् ॥ २४७ ॥
p{0015}
प्रत्याख्यानं विद्याप्रवादकल्याणनामधेये च ।
प्राणावायं च क्रियाविशालमथ लोकबिन्दुसारमिति ॥ २४८ ॥
-wordlist-
उत्पाद (क्ली), अग्रायणीय (क्ली), वीर्यप्रवाद (क्ली), अस्तिप्रवाद (क्ली), ज्ञानप्रवाद (क्ली), सत्यप्रवाद (क्ली), आत्मप्रवाद (क्ली), कर्मप्रवाद (क्ली), प्रत्याख्यान (क्ली), विद्याप्रवाद (क्ली), कल्याण (क्ली), प्राणावाय (क्ली), क्रियाविशाल (क्ली), लोकबिन्दुसार (क्ली)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उत्पाद
पु०
 उतु + पद--भावे घञ् । १ उत्पत्तौ “दुःखे चशोणितोत् पादे शाखाङ्गच्छेदने तथा” या० उत्पत्तिश-ब्दे विवृतिः उत्क्षिप्तःपादोऽनेन । “उत्क्षिप्तपादे
त्रि०
 ।
Capeller
German
उत्पाद
m.
 Entstehung, Geburt.
Stchoupak
French
उत्-पाद-
m.
 naissance.