| YouTube Channel

उत्पलिनी (utpalinI)

 
शब्दसागरः
English
उत्पलिनी
f.
 (-नी) An assemblage of lotus flowers.
E.
 उत्पल a lotus, इनि
affix, and ङीप fem. do.
Yates
English
उत्पलिनी (नी) 3.
f.
 An assemblage
of lotus flowers.
Spoken Sanskrit
English
उत्पलिनी - utpalinI -
f.
 - lotus
उत्पलिनी - utpalinI -
f.
 - particular metre
उत्पलिनी - utpalinI -
f.
 - lotus plant
उत्पलिनी - utpalinI -
f.
 - assemblage of lotus-flowers
Wilson
English
उत्पलिनी
f.
 (-नी) An assemblage of lotus flowers.
E.
 उत्पल a lotus, इनि affix, and ङीप् fem. do.
Monier Williams Cologne
English
उत्पलिनी
f.
 an assemblage of lotus-flowers
a lotus (Nymphaea),
MBh.
a particular metre
N.
 of a river,
MBh.
N.
 of a dictionary.
Apte Hindi
Hindi
उत्पलिनी
स्त्री*
 - उत्पल+इनि
कमलों का समूह
उत्पलिनी
स्त्री*
 - उत्पल+इनि
कमल का पौधा जिसमें कमल लगे हों
उत्पलिनी
स्त्री*
 - "उत्पल+ णिनि, स्त्रियां ङीष्"
एक शब्दकोश का नाम
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उत्पलिनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ಪಲ ಲತೆ /ಕನ್ನೈದಿಲೆ ಗಿಡ
निष्पत्तिः - > "इनिः" (५-२-११५)
व्युत्पत्तिः - > उत्पलमस्यास्ति
उत्पलिनी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕನ್ನೈದಿಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ದೇಶ
निष्पत्तिः - > "इनिः" (५-२-१३५)
व्युत्पत्तिः - > उत्पलान्यत्रसन्ति
प्रयोगाः - > "पुण्याय मन्ये मृतमुत्पलिन्या"
उल्लेखाः - > नैष० ७-३५
L R Vaidya
English
utpalinI {% f. %} 1. The lotus plant
2. an assemblage of blue lotuses.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
उत्पलमाला or उत्पलिनी lexicon, by Utpala. Oppert
961. 4109. Quoted by Puruṣottama in Hārāvalī,
in Medinīkośa, by Mallinātha Oxf. 113^a. 126^a, by
Rāyamukuṭa, Śivarāma on Vāsavadatta p. 32. 174.
Bhānujī Oxf. 182^b.
उत्पलिनी See Utpalamālā.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 उत्पलिनी
noun
एकः शब्दकोषः ।
"उत्पलिन्याः उल्लेखः कोषे अस्ति"
Synonyms:
 उत्पलिनी
noun
एका नदी ।
"उत्पलिन्याः उल्लेखः महाभारते अस्ति"
Mahabharata
English
Utpalinī, a river. § 249 (Arjunavanavāsap.): I, 215, 7817 (nadīṃ, visited by Arjuna on his tīrthayātrā).
पुराणम्
English
उत्पलिनी / UTPALINĪ. A river flowing near the forest known as Naimiṣāraṇya. arjuna had seen this river. (mahābhārata, Ādi Parva, Chapter 214, Stanza 6).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उत्पलिनी,
स्त्री,
 (उत्पलानि सन्ति अस्यां तेषांसमूहो वा । उत्पल + इनि + ङीप् ।) पठ्म-समूहः । इति शब्दरत्नावली ॥
जलपुष्पविशेषः ।छोटी कोञि इति हिन्दी भाषा । तत्पर्य्यायः ।कैरविणी २ कुमुद्वती ३ कुमुदिनी ४ चन्द्रेष्टा ५कुवलयिनी ६ इन्दीवरिणी ७ नीलोत्पलिनी ८ ।(यथा महाभारते तीर्थयात्रापर्ब्बणि ३ । ९६ । २५ ।“ववृधे सा महाराज विभ्रती रूपमुत्तमम् ।अप्स्विवोत्पलिनी शीघ्रमग्नेरिव शिखा शुभा” ॥
)अस्या गुणाः । हिमत्वम् । तिक्तत्वम् । रक्तामय-पित्तनाशित्वम् । वातकफकासतृष्णा श्रमवमिशम-ताकारित्वञ्च । तस्या वीजगुणाः । स्वादुत्वम् । रूक्ष-त्वम् । हिमत्वम् । गुरुत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उत्पलिनी स्त्री उत्पलानि सन्त्यस्मिन् देशे तेषां समुहो वाइति । १ उत्पलयुक्तलतायां, २ कुवलयसमुदाये च । “ववृषेसा महाराज बिभ्रती रूपमुत्तमम् । अप्स्विवोत्पलिनीशीघ्रमग्नेरिव शिस्वा शुभा” भा० व० ९६ अ० । २ उत्पल-युक्ते
त्रि०
 ।
Capeller
German
उत्पलिनी
f.
 Nymphäengruppe.