| YouTube Channel

उत्पत् (utpat)

 
Apte
English
उत्पत् [utpat], 1
P.
(a) To fly or jump up
मङ्क्षूदपाति परितः पटलैरलीनाम्
Śi.*
5.37, 3.77
oft
. with
acc.
or
dat.
of place. पितुः पदं मध्यममुत्पतन्ती
V.*
1.19
उत्पतोदङ्मुखः खम्
Me.*
14
Bk.*
5.3, 6.89
Ku.*
6.36
K.*
46, 132
V.*
4
स्वर्गायोत्पतिता भवेत्
V.*
4.2. (b) To go or rush towards
R.*
9.63. (c) To start up, emerge into view
मातङ्गनक्रैः सहसोत्पतद्भिः
R.*
13.11.
To rebound (as a ball)
पातितो$पि कराघातैरुत्पतत्येव कन्दुकः
Bh.*
2.85.
To rise, be produced or originated. निष्पेषोत्पतितानलम्
R.*
4.77
रसात्तस्माद्वरस्त्रिय उत्पेतुः Rām.
Ṛs.*
1.26.
To be born (as from the womb).
Apte 1890
English
उत्पत् {c1c} P. 1 (a) To fly or jump up
मंक्षूदपाति परितः पटलैरलीनां Śi. 5. 37, 3. 77
oft. with acc. or dat. of place
पितुः पदं मध्यममुत्पतंती V. 1. 19
उत्पतोदङ्मुखः खं Me. 14
Bk. 5. 30, 6. 89
Ku. 6. 36
K. 46, 132
V. 4
स्वर्गायोत्पतिता भवेत् V. 4. 2. (b) To go or rush towards
R. 9. 63. (c) To start up, emerge into view
मातंगचक्रैः सहसोत्पतद्भिः R. 13. 11.
2 To rebound (as a ball)
पातितोपि कराघातैरुत्पतत्येव कंदुकः Bh. 2. 85.
3 To rise, be produced or originated
निष्पेषोत्पतितानलं R. 4. 77
रसात्तस्माद्वरस्त्रिय उत्पेतुः Rām.
Rs. 1. 26.
4 To be born (as from the womb).
Monier Williams Cologne
English
उत्-√ पत् (उद्-√ पत्)
P.
-पतति (p. -प॑तत्,
RV.
ii, 43, 3
AV.
xix, 65, 1
aor.
-अपप्तत्,
RV.
i, 191, 9
p.
fut. -पतिष्य॑त्,
AV.
xviii, 4, 14)
to fly or jump up, fly upwards
to ascend, rise,
RV.
AV.
AitBr.
TBr.
Hariv.
Megh.
Ragh.
Kathās.
&c.
to rise (from one's bed),
MBh.
to shoot up,
ChUp.
to start from, leave, run away,
AitBr.
MBh.
to jump out, hasten out, come out,
Hariv.
R.
Hit.
&c.
to rise, be produced, originate,
MBh.
BhP.
:
Caus.
P.
-पातयति, to cause to fly up or to rise,
RV.
AV.
:
Desid.
(impf. -अपिपतिषत्,
ŚBr.
x, 2, 1, 1) to wish or intend to fly up.
Monier Williams 1872
English
उत्पत् उत्-पत् (उद्-प्°), cl. 1. P. -पतति, -ति-
तुम्, to fly or jump up, to rise, to be produced, ori-
ginate: Caus. -पातयति, -यितुम्, to cause to fly up.
Apte Hindi
Hindi
उत्पत्
भ्वा* पर* उद्-पत् -
उछलना कूदना
उत्पत्
भ्वा* पर* उद्-पत् -
"सूझना, विचार में आना"
उत्पत्
भ्वा* पर* उद्-पत् -
(गेंद की भांति) उछल कर आना
उत्पत्
भ्वा* पर* उद्-पत् -
"उदय होना, जन्म लेना, फूटना, उत्पन्न होना"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
प्रादुर्भू, अभ्युदि, जन्, आविर्भू, उत्था, उत्पत्, उत्पद्, उद्या, उपजन्, प्रवृत्, प्रसू, व्युत्पद्
verb
अजातस्य जननानुकूलः व्यापारः।
"वरीवर्ध्यमानया जनसङ्ख्यया नैकविधानि प्रश्नानि प्रादुर्भवन्ति। "
Synonyms:
उत्पत्
verb
उत्प्लुत्य अन्यस्थानसंयोगानुकूलः व्यापारः।
"आरक्षकात् भीतः चौरः नद्याम् उदपतत्।"
Synonyms:
डी, प्रडी, उड्डी, खे विसृप्, वियति विसृप्, पत्, उत्पत्, प्रोत्पत्, समुत्पत्, सम्पत्, आकाशेन गम्, आकाशेन या
verb
आकाशमार्गेण एकस्थानात् अन्यस्थानम् उत्पतनानुकूलव्यापारः।
"विमानः समुद्रोपरि डयते अधुना।"
Stchoupak
French
उत्-पत्-
monter en volant, voler, monter
se lever
tirer
quitter
(avec hâte)
sauter hors de
être originaire de : °पतित- qui monte
en volant.