| YouTube Channel

उत्तानशय (uttAnazaya)

 
शब्दसागरः
English
उत्तानशय
mfn.
(-यः-या-यं) One who sleeps with the face upwards.
mf.
(-यः-या) An infant.
E.
उत्तान and शय who sleeps.
Yates
English
उत्तान-शय (यः) 1.
m.
Who sleeps with
the face upward
an infant.
Wilson
English
उत्तानशय
mfn.
(-यः-या-यं) One who sleeps with the face upwards.
mf. (-यः-या) An infant.
E.
उत्तान and शय who sleeps.
Monier Williams Cologne
English
उत्-तान—शय
mfn.
lying on the back, sleeping with the face upwards
उत्-तान—शय
m.
a little child,
L.
Apte Hindi
Hindi
उत्तानशय
वि* उत्तान-शय -
"पीठ के बल सोता हुआ, चित लेटा हुआ"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उत्तानशय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಿಶು /ಅಂಗಲಾಚಿ ಮಲಗುವ ಎಳೆಯ ಮಗು
निष्पत्तिः - > शीङ् (स्वप्ने) - "अच्" (वा० ३-२-१५)
व्युत्पत्तिः - > उत्तानः शेते
L R Vaidya
English
uttAna-Saya {% (I) a. %} lying on the back, sleeping with the face upwards, कदा उत्तानशयो दशनशून्यस्मिताननः पुत्रको जनयिष्यति मे हृदयाह्लादम् Kad.
uttAna-Saya {% (II) m. %} a suckling, an infant.
Bopp
Latin
उत्तानशय m. (e praec. et शय jacens, dormiens) infans. AM.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
*उत्तानशय °m.? S I, 232, 6 [muß hier Subst. sein! Ko.: उत्तानशयनम्].
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
बालः पाकः शिशुर्डिम्भः पोतः शावः स्तनंधयः
पृथुकार्भोत्तानशयाः क्षीरकण्ठः कुमारकः ३३८
-wordlist-
बाल (पुं), पाक (पुं), शिशु (पुं), डिम्भ (पुं), पोत (पुं), शाव (पुं), स्तनन्धय (पुं), पृथुक (पुं), अर्भ (पुं), उत्तानशय (पुं), क्षीरकण्ठ (पुं), कुमारक (पुं)
नाममाला
Sanskrit
देहभव, अपघनभव, कायभव, अङ्गभव, वपुस्भव, संहननभव, तनुभव, कलेवरभव, शरीरभव, मूर्तिभव, देहज, अपघनज, कायज, अङ्गज, वपुस्ज, संहननज, तनुज, कलेवरज, शरीरज, मूर्तिज, सुत, पुत्र, सूनु, अपत्य, तुक्, तोक, आत्मज, प्रजा, उद्वह, तनय, पोत, दारक, नन्दन, अर्भक, स्तनन्धय, उत्तानशय
देहापघनकायाङ्गं वपुः संहननं तनुः ३८
कलेवरं शरीरं मूर्तिः अस्मिन् भवः सुतः
पुत्रः सूनुरपत्यं तुक् तोकं चात्मजः प्रजा ३९
उद्वहस्तनयः पोतो दारको नन्दनोऽर्भकः
स्तनन्धयोत्तानशयौ स्त्री चेद् दुहितरं विदुः ४०
verse 0.1.1.38
page 0020
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उत्तानशयः, त्रि, (उत्तानः शेते शीङ शयने पार्श्वा-दिषूपसंख्यानमिति अच् ।) अत्यन्तशिशुः तत्प-र्य्यायः डिम्भा स्तनपा स्तनन्धयी इत्य-मरः
उत्तानसुप्तः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उत्तानशय
त्रि०
उत्तानः ऊर्द्धमुखः सन्नेव शेते शी--अच् ।अतिशिशौ तदानीमवताने सामर्थ्याभावादस्य तथात्वम्