| YouTube Channel

उत्तानपाद (uttAnapAda)

 
शब्दसागरः
English
उत्तानपाद
m.
(-दः)
1. A prince, son of SWAYAMBHU the Menu.
2. One of
the stars of the little bear, (Ursi minoris.)
Yates
English
उत्तानपाद (दः) 1.
m.
Name of a
prince
a star in the little bear.
Wilson
English
उत्तानपाद
m.
(-दः)
1 A prince, son of SVAYAMBHU the Menu.
2 One of the stars of the little bear, Ursi minoris.)
Monier Williams Cologne
English
उत्-तान—पाद
m.
the star β in the little bear (personified as son of Vīra or Manu Svāyambhuva and father of Dhruva),
Hariv.
VP.
&c.
Apte Hindi
Hindi
उत्तानपादः
पुं*
उत्तान-पादः -
"एक राजा, ध्रुव का पिता"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उत्तानपाद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನುವಿನ ಮಗ /ಒಬ್ಬ ದೊರೆ
उत्तानपाद
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಮಾತ್ಮ
व्युत्पत्तिः - > उत्तानः ऊर्ध्वस्थितः पादोऽस्य
पुराणम्
English
उत्तानपाद / UTTĀNAPĀDA. A King. He was the son of svāyambhuva manu, the son of brahmā. svāyambhuva manu had two sons priyavrata and uttānapāda. (devī bhāgavata, skandha 8). A son named uttama was born to uttānapāda by his wife suruci. uttānapāda had another wife called sunīti. (viṣṇu purāṇa, aṁśa 1, Chapter 11). See under dhruva.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उत्तानपादः,
पुं,
(उत्तानः उन्नतः पादः पदं यस्य ।)राजविशेषः तु स्वायम्भुवमनुपुत्त्रः इतिपुराणम्
(यथा, विष्णुपुराणे ११
“प्रियव्रतोत्तानपादौ मनोः स्वायम्भुवस्य तु ।द्वौ पुत्त्रौ सुमहावीर्य्यौ धर्म्मज्ञौ कथितौ तव”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उत्तानपाद
पु०
स्वायम्भुव मनोः पुत्रे ध्रुवपितरि नृपभेदे ।“वैराजात् पुरुषात् वीरं शतरूपा व्यजायत प्रियव्रतो-त्तानपादौ वीरात् काम्या व्यजायत” हरि० अ० ।“स्वायम्भुवस्यापि मनोर्हरेरंशांशजन्मनः प्रियव्रतोत्तान-पादौ शतरूपापतेः सुतौ वासुदेवस्य कलना रक्षायांजगतः स्थितौ जाये उत्तानपादस्य सुनीतिः मुरुचि-स्तथा सुरुचिः प्रेयसी पत्युर्गेतरा यत्सुतोध्रुवः” भाग०४ स्क० अ० इतौत्तरं तच्चरितं तत्र वर्णितम् उत्तानउच्चस्थितः पादोऽस्य परमेश्वरे
पु०
“पादोऽस्य सर्व्वाभू-तानि त्रिपादस्यामृतं दिवीति” श्रुतेस्तस्य सार्व्वोपरिस्थ-पादत्वात् तथात्वम् अस्य समासे वा अन्तलोपे उत्ता-नपादपि तत्रैव “भूर्जज्ञ उत्तानपदोभुव आशा अजायन्त” ।“तदुत्तान पदस्परि” ऋ० १०, ७२, ३, ४, अत्र भत्वे पादःपदादेशः उत्तानपादयुक्ते शिशुप्रभृतौ
त्रि०