| YouTube Channel

उत्क्रोश (utkroza)

 
शब्दसागरः
English
उत्क्रोश
m.
 (-शः)
1. An osprey.
2. Clamour, proclamation.
E.
 उत् loud,
क्रुश् to cry, affix घञ्.
Yates
English
उत्क्रोश (शः) 1.
m.
 Osprey
clamour.
Spoken Sanskrit
English
उत्क्रोश - utkroza -
m.
 - proclamation
उत्क्रोश - utkroza -
m.
 - eagle
उत्क्रोश - utkroza -
m.
 - sea eagle
उत्क्रोश - utkroza -
m.
 - outcry
उत्क्रोश - utkroza -
m.
 - watchman
उत्क्रोश - utkroza -
m.
 - clamour [ yelling ]
उत्क्रोश - utkroza -
m.
 - sea eagle
मत्स्यनाशक - matsyanAzaka -
m.
 - sea-eagle
मत्स्यनाशन - matsyanAzana -
m.
 - sea-eagle
उत्क्रोश - utkroza -
m.
 - outcry
रव - rava -
m.
 - outcry
कोलाहल - kolAhala -
m.
 ,
n.
 - outcry
उलुलि - ululi -
m.
 - outcry indicative of prosperity [ happy chorus ]
Wilson
English
उत्क्रोश
m.
 (-शः)
1 An osprey.
2 Clamour, proclamation.
E.
 उन् loud, कुश to cry, affix घञ्.
Apte
English
उत्क्रोशः [utkrōśḥ], 1 Clamour, outcry, loud noise.
Proclamation.
An osprey (कुररी).
Comp.
 -पातः A kind of dance
श्येनपातोत्क्रोशपातादीनि दर्शयन्
Dk.*
 2.
Apte 1890
English
उत्क्रोशः 1 Clamour, outcry, loud noise.
2 Proclamation.
3 An osprey (कुररी).
Monier Williams Cologne
English
उत्-क्रोश
m.
 clamour, outcry,
L.
a sea eagle,
Suśr.
a watchman,
Divyāv.
Monier Williams 1872
English
उत्-क्रोश, अस्, m. clamour, outcry, proclamation
an osprey.
Macdonell
English
उत्क्रोश ut-krośa,
m.
 osprey.
Benfey
English
उत्क्रोश उत्क्रोश, i. e. उद्-क्रुश् + अ,
m.
An osprey.
Apte Hindi
Hindi
उत्क्रोशः
पुं*
 - उद+क्रूश्+अच्
"हल्ला-गुल्ला, गुलपाड़ा"
उत्क्रोशः
पुं*
 - उद+क्रूश्+अच्
घोषणा
उत्क्रोशः
पुं*
 - उद+क्रूश्+अच्
कुररी
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उत्क्रोश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುರವಹಕ್ಕಿ /ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ತೇಲಾಡುವ ಸ್ವಭಾವದ ಒಂದು ಜಲಚರ ಪ್ರಾಣಿ
निष्पत्तिः - > उत् + क्रुश (आह्वाने) - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > उत्क्रोशति
उत्क्रोश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕೂಗುವುದು
निष्पत्तिः - > भावे "घञ्" (३-३-१८)
उत्क्रोश
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕೂಗುವ
L R Vaidya
English
utkroSa {% m. %} 1. Clamour
2. proclamation
3. an asprey (कुरर).
Bopp
Latin
उत्क्रोश m. (r. क्रुश् clamare s. अ) haliaeetus. AM.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
utkrośa, m. (to ut-kruś
nowhere recorded except as n. of a bird), outcry: LV 〔230.5〕 (vs) utkrosu (n. sg.) mukto, and 8 utkrosu (acc. sg.) kṛtvā aho mama ekaputro!
〔232.20〕 (vs) utkrosu (mss. utkrāsu, utkāsu) kṛtvā dharaṇitale nirasto
Gv 〔326.6〕 mahāntam ārtasvaram utkrośam akārṣuḥ. Uncertain is Divy 〔453.21〕 (in a list of five individuals who sleep little at night) utkrośa (v.l. utkoṇa) ṛṇī
possibly a debtor in case of an outcry (made against him by his creditor? understanding utkrośe). But Tib., as translated in the 〔note p. 709〕, is said to render utkrośaḥ the red duck (see below
in Skt. a bird, Seeadler), and seems to omit ṛṇī
probably read for this prāṇī (below). Divy 〔Index〕 watchman(?)
implausible
PTSD compares this word with Pali ukkusa, a bird, apparently osprey (= kurara). Lacuna in this story MSV 〔i.149.10〕
N. Dutt, on basis of Tib. srog chags (living being) ṅur pa (red duck), conjectures utkruśa-prāṇī. Should not Tib. be corrected to ṅu ba, weep(ing), = ut-kruś-?
Indian Epigraphical Glossary
English
utkrośa (IE 8-8), see utkṛṣṭi.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
दाक्षाय्यो दूरदृग्गृध्रोऽथोत्क्रोशो मत्स्यनाशनः ।
कुररः कीरस्तु शुको रक्ततुण्डः फलादनः ॥ १३३५ ॥
-wordlist-
दाक्षाय्य (पुं), दूरदृश् (पुं), गृध्र (पुं), उत्क्रोश (पुं), मत्स्यनाशन (पुं), कुरर (पुं), कीर (पुं), शुक (पुं), रक्ततुण्ड (पुं), फलादन (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
उत्क्रोश
उत्क्रोश, कुरर
आटिः शरारिरातिः स्यादुत्क्रोशः कुररो मतः ।
verse 2.1.1.249
page 0030
Mahabharata
English
Utkrośa, a companion of Skanda. § 615u (Skanda)
IX, 45, 2537 (given to Skanda by Indra).
पुराणम्
English
उत्क्रोश / UTKROŚA. One of the two attendants indra gave to skanda
the other was called pañcaka. (M.B. Salya Parva, Chapter 45, Verse 35).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उत्क्रोशः,
पुं,
स्त्री,
 (उत्क्रोशति प्रहरे प्रहरे शब्दंकरोतीति । उत् + क्रुश + अच् ।) कुररपक्षी ।इत्यमरः ॥