| YouTube Channel

उत्कृष्ट (utkRSTa)

 
शब्दसागरः
English
उत्कृष्ट
mfn.
(-ष्टः-ष्टा-ष्टं)
1. Excellent, eminent.
2. Superior, best.
3.
Much, most, excessive.
4. Drawn, attracted.
E.
उत् before कृष् to
drag, क्त
aff.
Capeller Eng
English
उत्कृष्ट
a.
drawn out, lifted, raised, high, eminent by
(—°)
abstr.
°त्व
n.
Yates
English
उत्कृष्ट (ष्टः-ष्टा-ष्टं)
a. Best
most
drawn, attracted.
Spoken Sanskrit
English
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- great
बृहत् - bRhat -
adj.
- great
महन् - mahan -
adj.
- great
महती - mahatI -
adj.
f.
- great
महत्तर - mahattara -
adj.
- greater
महत्व - mahatva -
n.
- greatness
माहात्म्य - mAhAtmya -
n.
- greatness
नद - nada -
m.
- greatriver
समृद्धि - samRddhi -
m.
- greatgrowth
लुभ्यति { लुभ् } - lubhyati{lubh} - verb 4 - desiregreatly
कष्टेन - kaSTena -
indecl.
- withgreatdifficulty
प्रमातामह - pramAtAmaha -
m.
- maternalgreat-grandfather
प्रपितामह - prapitAmaha -
m.
- paternalgreat-grandfather
ऊर्जस्वल - Urjasvala -
adj.
- great
प्रकृष्ट - prakRSTa -
adj.
- great
पृथु - pRthu -
adj.
- great
उदात्त - udAtta -
adj.
- great
भूरि - bhUri -
adj.
- great
विपुल - vipula -
adj.
- great
महत् - mahat -
adj.
- great [ eminent ]
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- fine
सूक्ष्म - sUkSma -
adj.
- fine
दण्ड - daNDa -
m.
- fine
अत्यय - atyaya -
n.
- fine
ललितकला - lalitakalA -
f.
- finearts
अहं कुशली - ahaMkuzalI -
m.
- Iamfine.
अहम् सम्यक् अस्मि - ahamsamyakasmi - phrase - Iamfine.
अहं कुशली / कुशलिनी अस्मि - ahaMkuzalI/kuzalinIasmi -
sent.
- Iamfine.
कुशलम् अस्मि - kuzalamasmi -
sent.
- Iamfine.
कुशलिनी - kuzalinI -
f.
- (Iam)fine.
कुशली - kuzalI -
m.
- (Iam)fine.
अपि कुशली त्वम्? - apikuzalItvam? -
sent.
- Areyoufine?
कुशलं किम् ? - kuzalaMkim? -
sent.
- Areyoufine?
आम्, अहम् कुशली. - Am, ahamkuzalI. - sentence - Yes, Iamfine.
ददाति { दा } - dadAti { dA } - verb 3 - pay [ fine, debt ]
दत्ते { दा } - datte { dA } - verb 3 - pay [ fine, debt ]
शोभन - zobhana -
adj.
- fine
आणव - ANava -
adj.
- fine
सुमार्त्स्न - sumArtsna -
adj.
- fine
सुजात - sujAta -
adj.
- fine
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- fine
सूक्ष्म - sUkSma -
adj.
- fine
दण्ड - daNDa -
m.
- fine
अत्यय - atyaya -
n.
- fine
ललितकला - lalitakalA -
f.
- finearts
अहं कुशली - ahaMkuzalI -
m.
- Iamfine.
अहम् सम्यक् अस्मि - ahamsamyakasmi - phrase - Iamfine.
अहं कुशली / कुशलिनी अस्मि - ahaMkuzalI/kuzalinIasmi -
sent.
- Iamfine.
कुशलम् अस्मि - kuzalamasmi -
sent.
- Iamfine.
कुशलिनी - kuzalinI -
f.
- (Iam)fine.
कुशली - kuzalI -
m.
- (Iam)fine.
अपि कुशली त्वम्? - apikuzalItvam? -
sent.
- Areyoufine?
कुशलं किम् ? - kuzalaMkim? -
sent.
- Areyoufine?
आम्, अहम् कुशली. - Am, ahamkuzalI. - sentence - Yes, Iamfine.
ददाति { दा } - dadAti { dA } - verb 3 - pay [ fine, debt ]
दत्ते { दा } - datte { dA } - verb 3 - pay [ fine, debt ]
शोभन - zobhana -
adj.
- fine
आणव - ANava -
adj.
- fine
सुमार्त्स्न - sumArtsna -
adj.
- fine
सुजात - sujAta -
adj.
- fine
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- great
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- outstanding
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- fine
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- excessive
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- best
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- extracted
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- considerable
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- superior
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- taking a high position
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- remarkable
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- eminent
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- much
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- noticable
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- exquisite
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- drawn up or out
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- noticeable
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- most
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- excellent
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- attracted
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- eye-catching
उत्कृष्ट - utkRSTa - ppp. - prominent
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- outstanding
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- fine
सूक्ष्म - sUkSma -
adj.
- fine
दण्ड - daNDa -
m.
- fine
अत्यय - atyaya -
n.
- fine
अङ्गुलीयक - aGgulIyaka -
n.
- ring [ finger ornament ]
अन्तिम - antima -
adj.
- final
अङ्गुली - aGgulI -
f.
- finger
परिष्कार - pariSkAra -
m.
- finish
समापनं करोति { कृ } - samApanaMkaroti{kR} - verb - finish
समापयति { समाप् } - samApayati{samAp} - verb caus. - finish
वित्त - vitta -
n.
- finance
ललितकला - lalitakalA -
f.
- finearts
अहं कुशली - ahaMkuzalI -
m.
- Iamfine.
अहम् सम्यक् अस्मि - ahamsamyakasmi - phrase - Iamfine.
अहं कुशली / कुशलिनी अस्मि - ahaMkuzalI/kuzalinIasmi -
sent.
- Iamfine.
नखर - nakhara -
m.
- fingernail
अङ्गुलीयक - aGgulIyaka -
n.
- fingerring
कुशलम् अस्मि - kuzalamasmi -
sent.
- Iamfine.
कुशलिनी - kuzalinI -
f.
- (Iam)fine.
कुशली - kuzalI -
m.
- (Iam)fine.
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- great
बृहत् - bRhat -
adj.
- great
महन् - mahan -
adj.
- great
महती - mahatI -
adj.
f.
- great
महत्तर - mahattara -
adj.
- greater
महत्व - mahatva -
n.
- greatness
माहात्म्य - mAhAtmya -
n.
- greatness
नद - nada -
m.
- greatriver
समृद्धि - samRddhi -
m.
- greatgrowth
लुभ्यति { लुभ् } - lubhyati{lubh} - verb 4 - desiregreatly
कष्टेन - kaSTena -
indecl.
- withgreatdifficulty
प्रमातामह - pramAtAmaha -
m.
- maternalgreat-grandfather
प्रपितामह - prapitAmaha -
m.
- paternalgreat-grandfather
ऊर्जस्वल - Urjasvala -
adj.
- great
प्रकृष्ट - prakRSTa -
adj.
- great
पृथु - pRthu -
adj.
- great
उदात्त - udAtta -
adj.
- great
भूरि - bhUri -
adj.
- great
विपुल - vipula -
adj.
- great
महत् - mahat -
adj.
- great [ eminent ]
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- fine
सूक्ष्म - sUkSma -
adj.
- fine
दण्ड - daNDa -
m.
- fine
अत्यय - atyaya -
n.
- fine
अङ्गुलीयक - aGgulIyaka -
n.
- ring [ finger ornament ]
अन्तिम - antima -
adj.
- final
अङ्गुली - aGgulI -
f.
- finger
परिष्कार - pariSkAra -
m.
- finish
समापनं करोति { कृ } - samApanaMkaroti{kR} - verb - finish
समापयति { समाप् } - samApayati{samAp} - verb caus. - finish
वित्त - vitta -
n.
- finance
ललितकला - lalitakalA -
f.
- finearts
अहं कुशली - ahaMkuzalI -
m.
- Iamfine.
अहम् सम्यक् अस्मि - ahamsamyakasmi - phrase - Iamfine.
अहं कुशली / कुशलिनी अस्मि - ahaMkuzalI/kuzalinIasmi -
sent.
- Iamfine.
नखर - nakhara -
m.
- fingernail
अङ्गुलीयक - aGgulIyaka -
n.
- fingerring
कुशलम् अस्मि - kuzalamasmi -
sent.
- Iamfine.
कुशलिनी - kuzalinI -
f.
- (Iam)fine.
कुशली - kuzalI -
m.
- (Iam)fine.
उत्कृष्ट - utkRSTa -
adj.
- exquisite
अत्युत्तम - atyuttama -
adj.
- exquisite
रुचिरमुद् - ruciramud -
adj.
- exquisite
अतीव - atIva -
indecl.
- exquisitely
सुषमा - suSamA -
f.
- exquisite beauty
माधुर्य - mAdhurya -
n.
- exquisite beauty
वार - vAra -
m.
- anything chosen or choice or exquisite
उत्कृष्ट utkRSTa
adj.
eye-catching
प्रमुख pramukha
adj.
eye-catching
उत्कृष्ट utkRSTa
adj.
outstanding
Wilson
English
उत्कृष्ट
mfn.
(-ष्टः-ष्टा-ष्टं)
1 Excellent, eminent.
2 Superior, best.
3 Much, most, excessive.
4 Drawn, attracted.
E.
उत् before कृष to drag, क्त
aff.
Apte
English
उत्कृष्ट [utkṛṣṭa], p. p.
Drawn up or out, raised, elevated
दस्यूत्कृष्टा जनपदाः
Bhāg.*
12.3.32.
Extracted.
Excellent, eminent, superior, best, highest
Ms.*
5.163, 7.126, 8.281
बल˚
Pt.*
3.36 superior in strength
so ज्ञान˚ गुण˚,
&c.
Much, excessive, very great, increased
जिह्वालौल्य˚
Pt.*
1.
Tilled
ploughed.
Scratched
ऐरावतविषाणाग्रैरुत्कृष्टकिणवक्षसम्
Rām.*
6.4.5.
Plucked, cut out,
उत्कृष्टपर्णकमला
Rām.*
5.19.15 ('उत्कृष्टानि त्रुटितानि पर्णानि यस्याः सा' इति टीका).
Attracted
Mb.
* 14.59.1.
Comp.
-उपाधिता state of high illusion-भूमः a good soil. -वेदनम् marrying a man of a higher caste
वसनस्य दशा ग्राह्या शूद्रयोत्कृष्टवेदने
Ms.*
3.44.
Apte 1890
English
उत्कृष्ट p. p. 1 Drawn up or out, raised, elevated.
2 Extracted.
3 Excellent, eminent, superior, best, highest
Ms. 5. 163, 7. 126, 8. 281
बल° Pt. 3. 36 superior in strength
so ज्ञान°, गुण° &c.
4 Much, excessive, very great, increased
जिह्वालौ ल्य° Pt. 1.
5 Tilled
ploughed.
Comp.
उपाधिता state of high illusion.
भूमः a good soil.
वेदनं {1} marrying a man of a higher caste
Ms. 3. 44.
Monier Williams Cologne
English
उत्-कृष्ट
mfn.
(opposed to अप-कृष्ट and अव-कृष्ट), drawn up or out
attracted
extracted
taking a high position
excellent, eminent
superior, best
(ifc. , e.g. ज्ञानोत्कृष्ट
mfn.
eminent in knowledge)
much, most, excessive,
Mn.
MBh.
Pañcat.
&c.
Monier Williams 1872
English
उत्-कृष्ट, अस्, आ, अम् (opposed to अप-कृष्ट
and अव-कृष्ट), drawn up or out
attracted
ex-
tracted
taking a high position
excellent, eminent
superior, best
much, most, excessive
ज्ञानोत्कृष्ट
(°न-उत्°), अस्, आ, अम्, eminent through knowledge.
—उत्कृष्ट-ता, f. or उत्कृष्ट-त्व, अम्, n. ex-
cellence, superiority, eminence.
—उत्कृष्ट-भूम,
अस्, m. a good soil.
—उत्कृष्ट-वेदन, अम्, n.
marrying a man of a higher caste
the best or most
respectable form of marriage (?).
—उत्कृष्टोपाधिता
(°ट-उप्°), f. state of high illusion.
Macdonell
English
उत्कृष्ट ut-kṛṣ-ṭa, pp. superior: -tva,
n.
abst. ɴ.
🞄-vedana,
n.
marrying a man of higher 🞄caste
-upādhi,
a.
whose condition or associate 🞄is exalted: -tā,
f.
abst. ɴ. (ph.).
Hindi
Hindi
उत्कृष्ट
Apte Hindi
Hindi
उत्कृष्ट
भू* क* कृ* - उद्+कृष+क्त
"उखाड़ा हुआ, उठाया हुआ, उन्नत"
उत्कृष्ट
भू* क* कृ* - उद्+कृष+क्त
"श्रेष्ठ, प्रमुख, उत्तम, सर्वोच्च"
उत्कृष्ट
वि* - उद्+ कृष्+ क्त
खुर्चा हुआ
उत्कृष्ट
वि* - उद्+ कृष्+ क्त
तोड़ा हुआ
उत्कृष्ट
वि* - उद्+ कृष्+ क्त
खींचा हुआ
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उत्कृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉತ್ತಮವಾದ /ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ
उत्कृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅತಿಶಯವಾದ /ಹೆಚ್ಚಾದ
उत्कृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ದೊಡ್ಡದಾದ /ಘನತೆಯನ್ನು ಪಡೆದ /ಮೇಲ್ಮೆ ಪಡೆದ
उत्कृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ
उत्कृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕೃಷಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಭೂಮಿ /ಸಾಗುವಳಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಜಮೀನು
निष्पत्तिः - > उत् +कृष (विलेखने) - कर्त० कर्म० वा "क्तः" (३-४-७२) (३-२-१०२)
उत्कृष्ट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕೂಗುವುದು
उत्कृष्ट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಮಾತಾಡುವುದು
उत्कृष्ट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಳುವುದು
निष्पत्तिः - > उत् +कुश (आह्वाने रोदने च) - "क्तः" (३-३-११४)
उत्कृष्ट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕೂಗಲ್ಪಟ್ಟ
उत्कृष्ट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ
निष्पत्तिः - > कर्म० "क्तः" (३-२-१०२)
उत्कृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ
निष्पत्तिः - > उत् + सृज (विसर्गे) - "क्तः" (३-२-१०२)
प्रयोगाः - > "भयोत्सृष्टविभूषाणां तेन केरलयोषिताम्"
उल्लेखाः - > रघु० ४-५४
उत्कृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿ ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "उत्सृष्ट ध्वजकुथकङ्कटा धरित्रीमानीता विदितनयैः श्रमं विनेतुम्"
उल्लेखाः - > किरा० ७-३०
उत्कृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟ /ದಾನ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ
उत्कृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ /ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
उत्कृष्ट
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಹಗ್ಗ /ಬಿಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "तुरङ्गमुत्सृष्टमनर्गलं पुनः"
उल्लेखाः - > रघु० ३-३९
L R Vaidya
English
utkfzwa {% a. (f. ष्टा) %} 1. Drawn up or out
2. tilled, ploughed
3. excellent, eminent, best, M.v.163.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
उत्तम, उत्कृष्ट, श्रेष्ठ, प्रधान, प्रमुख, प्रवेक, मुख्य, वर्यः, वरेण्य, प्रवर्ह, अनवरार्ध्य, परार्ध्य, अग्र, प्रग्रबर, प्राग्रा, अग्रा, अग्रीय, अग्रिय, अनुत्तम
adjective
अत्यन्तम् श्रेयान्।
"रामचरितमानस इति गोस्वामी तुलसीदासस्य एका उत्तमा कृतिः।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
mchog
१) अग्र २) ३) अलम् ४) उत्कृष्ट ५) उत्तम ६) उत्तर ७) उपम ८) ° तम ९) दिव्य १०) पर ११) परम १२) परमता १३) प्र ° १४) प्रधान १५) प्रवर १६) प्रवृद्ध १७) प्रष्ठ १८) महत् १९) वदतांवर २०) वर २१) वराग्र २२) विशिष्ट २३) श्रेयस् २४) श्रेष्ठ २५) सत् २६) सार २७) सु ° २८)
mchog tu byung ba
१) उत्कृष्ट १) प्रकृष्ट
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उत्कृष्टं, त्रि, (उत् + कृष् + क्त ।) उत्कर्षविशिष्टम् ।अतिशययुक्तम् प्रकृष्टम् प्रशस्तम् यथा, --“उत्कृष्टमध्यमनिकृष्टजनेषु मैत्री, यद्वत् शिलासु सिकतासु जलेषु रेखा ।वैरं क्रमादधममध्यमसज्जनेषु, यद्वत् शिलासु सिकतासु जलेषु रेखा”
इत्युद्भटः
(कर्षणवत्क्षेत्रादिः
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उत्कृष्ट
त्रि०
उद् + कृष--क्त प्रशस्ते उत्तमे उत्कर्षान्विते“सहासनमभिप्रेप्सुरुत्कृष्टस्यापकृष्टजः” “वसनस्य दशाग्राह्या शूद्योत्कृष्टवेदने” “कन्यां भजन्तीमुत्कृष्टं नकिञ्चदपि दापयेत्” “वीजस्य चैव योन्याश्च वीजमुत्कृष्टम्व्यते” इति मनुः कर्षणयुक्ते क्षेत्रादौ अतःअतिशये तरष् तमप् उत्कष्टतरः उत्कृष्टतमः
Capeller
German
उत्कृष्ट (s. 1. कर्ष्) vorzüglich. Abstr.
°त्व
n.