उत्कल (utkala)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 उत्कल mfn.
   (-लः-ला-लं) A porter,  one who travels with a burden or load.
m.
  (-लः)
	 1. A country in the south of India,  part of Orissa.
	 2. A
fowler,  a bird-catcher.
 E.
  उत् before and कल् to go,  अच् aff.
  

Yates

English

 उत्क-ल (लः) 1.
m.
  A country in the
south of India, 
Orissa
 a porter.

Spoken Sanskrit

English

उत्कल 	-	 utkala 	-	 m.
  	-	  fowler
उत्कल 	-	 utkala 	-	 m.
  	-	  bird-catcher
उत्कल 	-	 utkala 	-	 m.
  	-	  inhabitants of the above country
उत्कल 	-	 utkala 	-	 m.
  	-	  porter
उत्कल 	-	 utkala 	-	 m.
  	-	  one who carries a burden or load

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 उत्कल
mfn.
   (-लः-ला-लं) A porter,  one who travels with a burden or
load.
m.
  (-लः)
1 A country in the south of India,  part of Orissa.
2 A fowler,  a bird-catcher.
E.
  उत् and कल to go,  अच् aff.
  

Apte

English

उत्कल [utkala],  a.
  Excessive,  piteous
 K.*
  36.

लः N.
  of a country,  the modern Orissa,  or the inhabitants of that country (pl. )
 जगन्नाथप्रान्तदेश उत्कलः परिकीर्तितः
 see ओड्र
 उत्कलादर्शितपथः R.*
  4.38.

A fowler,  bird-catcher.

A porter (carrying a load with him).

A subdivision of Brāhmaṇas.

Apte 1890

English

 उत्कल a. Excessive,  piteous
 K. 306. 
लः 1 N. of a country,  the modern Orissa,  or the inhabitants of that country (pl.)
 जगन्नाथप्रांतदेश उत्कलः परिकीर्तितः
 see आंड्र
 उत्कलादर्शितपथः R. 4. 38. 
2 A fowler,  bird-catcher. 
3 A porter (carrying a load with him). 
4 A sub-division of Brāhmaṇas. 

 उत्कल or ओड् N. of a country,  the modern Orissa,  which lay to the south of Tāmralipta,  and extended to the river Kapiśā
 cf. R. 4. 38. The chief to was of this province are Cuttak and Purī where the celebrated temple of Jagannātha is situated. 

Monier Williams Cologne

English

 उत्-कल m.
  (perhaps fr.
  उद्-√ कल्?) N.
  of the country Orissa (See Oḍra
 the word is interpreted to mean ‘the glorious country’ [Hunter]
 or ‘lying beyond,  the outlying strip of land’ [Beames]
 according to others it merely means ‘the country of bird-catchers’)

 N.
  of a son of Dhruva,  BhP.
  

 of Su-dyumna,  Hariv.
 
 VP.
   &c.
  

 a porter,  one who carries a burden or load,  L.
 

 a fowler,  bird-catcher,  L.
 

 the inhabitants of the above country.

Monier Williams 1872

English

 उत्कल उत्कल,  आस्,  m. pl.,  N. of the inhabit-
ants of Orissa,  in the south of India
 a subdivision of
Brāhmans,  derived from उत्कल,  a son of Sudyumna
(अस्,  आ,  अम्),  m. f. n. a porter,  one who travels with
a burden or load
 (अस्),  m. a fowler,  a bird-catcher.

Macdonell

English

 उत्कल utkala,  m.
  pl.
  N. of people
 n.
  their 🞄country.

Apte Hindi

Hindi

उत्कलः
पुं*
  - उद्+कल्+अच्
"एक देश का नाम,  वर्तमान उड़ीसा या उस देश के निवासी"

उत्कलः
पुं*
  - उद्+कल्+अच्
"बहेलिया,  चिड़ीमार"

उत्कलः
पुं*
  - उद्+कल्+अच्
कुली

उत्कलः
पुं*
  - -
एक देश का नाम। वर्तमान उड़ीसा जो ताम्रलिप्त के दक्षिण में स्थित है और कपिशा नदी तक फैला हुआ है-तु०रघु ४/३८। इस प्रांत के मुख्य नगर कटक और पुरी है जहाँ कि जगन्न का प्रसिद्ध मन्दिर है।

Shabdartha Kaustubha

Kannada

उत्कल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ಕಲದೇಶ /ಒರಿಸ್ಸಾ ಪ್ರಾಂತ
विस्तारः - > बहुवचनान्तं रूपम् ।
उत्कल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ಕಲದೇಶದ ನಿವಾಸಿಗಳು
उत्कल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ಕಲದೇಶದ ದೊರೆಗಳು
प्रयोगाः - > "उत्कलादर्शितपथः कलिङ्गाभिमुखो ययौ"
उल्लेखाः - > रघु० ४-३८
उत्कल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಕ್ಕಿಯ ಬೇಟೆಗಾರ
उत्कल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭಾರವನ್ನು ಹೊರುವ ಕೂಲಿಯಾಳು

उद् + कल = उत्कलितः
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದುಕೊ
प्रयोगाः - > "स तस्य हत्सोत्कलितस्तदासुरो विक्रीडतो यद्वदहिर्गरुत्मतः"
उल्लेखाः - > भाग० ७-८-२६

L R Vaidya

English

 utkala {% (I) m. pl. %} Name of a country and its inhabitants. (जगन्नाथप्रांतदेश उत्कलः परिकीर्तितः),  R.iv.38.

 utkala {% (II) m. %} 1. A fowler
 2. a porter.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 उत्कल ° = उत्कट,  S I,  529,  3 (und 11 v.u. Ko.).

Mahabharata

English

Utkala,  pl. (ºāḥ),  a people. § 574 (Jambūkh.): VI,  9,  348 (Mekalāś coºaiḥ saha).--§ 589 (Droṇābhishekap.): VII,  4,  122 (have formerly been vanquished by Karṇa for the sake of Duryodhana).--§ 605 (Karṇap.): VIII,  22,  882 (Mekaloº-Kāliṅgāḥ).

पुराणम्

English

उत्कल १ / UTKALA I. A place in india where people lived in safety. karṇa conquered this place. (droṇa parva,  Chapter 4,  Verse 8). utkala is believed to be modern Orissa.

उत्कल २ / UTKALA II. Son of vaivasvata manu. (brahmāṇḍa purāṇa,  Chapter 31).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 उत्कलः,  पुं,
   (उत् + कल + अच् ।) ओड्रदेशः । इतित्रिकाण्डशेषः ॥
 उडिश्या इति भाषा । व्याधः ।इति शब्दमाला ॥
 पाखिमारा इति भाषा ।(“उत्कलादर्शितपथः कलिङ्गाभिमुखं ययौ” ।इति रघुवंशे ४ । ३८ ॥
 सुद्युम्नतनयः स्वनामख्यातोराजा । यदुक्तं महाभारते ।“सुद्युम्नस्य तु दायादास्त्रयः परमधार्म्मिकाः ।उत्कलश्च गयश्चैव विनताश्वश्च भारत ! ॥
उत्कलस्योत्कला राजन् विनताश्वस्य पश्चिमा” ॥
)

 उत्कलं,  त्रि,  (उत् + कल + अच् ।) भारवाहकम् ।इति शब्दमाला । मुटे इति भाषा ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 उत्कल पु०
  “जगन्नाथप्रान्तदेश उत्कलः परिकीर्त्तित” इत्युक्ते१ उड्रदेशस्थे (उडिस्या) इति ख्याते देशभेदे । स च देशःकूर्म्मविभागे प्राच्यतया “वृ० स० उक्तः तच्च उड्रशब्दे उक्तम् ।अस्मद्देशापेक्षया च तस्य दाक्षिणात्यत्वमिति भेदः” “उत्क-लादेशितपथः कलिङ्गाभिमुखं ययौः” रघुः । ४ सुद्यु-म्नपुत्रे राजभेदे । “मनोर्वंशकरः पुत्रस्त्वमेव च भविष्यसि ।सुद्युम्न इति विख्यातस्त्रिषु लोकेषुं विश्रुतः” इत्युपक्रम्य“सुद्युम्नस्य च दायादास्त्रयः परमधार्मिकाः । उत्कलश्चगयश्चैव विनताश्वश्च भारत! । उत्कलस्योत्कला राजन्!विनताश्वस्य पश्चिमा । दिक् पूर्व्वा भरतश्रेष्ठ गयस्य तु गयापुरो” हरिवं० १० अ--इत्युक्तेश्च तस्य उत्कलाख्या पुरी आसोत् तत्संबन्धित्वाच्च तद्देशस्योत्कलत्वम ।उत्कलोऽभिजनोऽस्य अण् । औत्कल तद्वासिजनेतद्देशानां राजा अण् । औत्कल तद्देशानां राजनि ।उभयत्र बहुषु अणो लुक् । “उत्कला मेकलाः पौण्ड्राःकलिङ्गान्ध्राश्च संयुगे” भा० औ० ४ अ० । उत्कः सन् लातिला + क । २ व्याधे,  ३ भारटाहके च शब्दमा० । ४ ध्रवपुत्रभेदेपु०  । “प्रजापतेर्दुहितरं शिशुमारस्य वै ध्रवः । उप-येमे भ्रमिं नाम तत्सुतौ कल्पवत्सरौ । इडायामपिभार्य्यायां वायोः पुत्र्यां महाबलः! । पुत्रमुत्फलनामानंयोषिद्रत्नभजीजनत्” भाग० ४ स्क० १० अ० । पञ्चगौड-मध्ये ५ विप्रभेदे च । “सारस्वताः कान्यकुब्जाः गौडमैथिल-कीत्ककाः” ।

Burnouf

French

 उत्कल उत्कल m.
  (कल्) porteur,  portefaix.
		 Oiseleur.
		 Np. d'une partie de l'Orissa au sud de l'Inde.

Stchoupak

French

 उत्कल-
 m.
  pl.
  peuple de l'Orissa.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.