| YouTube Channel

उत्कर्तन (utkartana)

 
शब्दसागरः
English
उत्कर्त्तन
n.
(-नं)
1. Cutting over or on.
2. Cutting to pieces.
3. Cutting
off.
E.
उत् before कृत् to cut, ल्युट्
aff.
Yates
English
उत्क-र्त्तन (नं) 1.
n.
Cutting up.
Wilson
English
उत्कर्त्तन
n.
(-नं)
1 Cutting over or on.
2 Cutting to pieces.
3 Cutting off.
E.
उद् कृत to cut, ल्युट्
aff.
Apte
English
उत्कर्तनम् [utkartanam], 1 Cutting off, tearing out, cutting to pieces.
Rooting out, eradication.
Apte 1890
English
उत्कर्तनं 1 Cutting off, tearing out, cutting to pieces.
2 Rooting out, eradication.
Monier Williams Cologne
English
उत्-कर्तन a
&c.
See 1. उत्-कृत्.
उत्-कर्तन b
n.
cutting up, cutting to pieces, cutting off,
Suśr.
Monier Williams 1872
English
उत्-कर्तन, अम्, n. cutting up, cutting to pieces,
cutting off.
Apte Hindi
Hindi
उत्कर्तनम्
नपुं*
- उद्+कृत्+ल्युट्
"काट दे्ना, फाड़ देना"
उत्कर्तनम्
नपुं*
- उद्+कृत्+ल्युट्
"उखाड़ देना, मूलोच्छेदन"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उत्कर्तन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕತ್ತರಿಸುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > उत् + कृती (छेदने) - "ल्युट्" (३-३-११५)
उत्कर्तन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಿತ್ತು ಹಾಕುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > उत् +कृष (विलेखने) - "घञ्" (३-३-१८)
प्रयोगाः - > "उत्कर्षः धन्विनां यदिषवः सिद्ध्यन्ति लक्ष्ये चले"
उल्लेखाः - > शाकु० २-५
L R Vaidya
English
utkartana {% n. %} 1. Cutting off
2. rooting out.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उत्कर्त्तन
न०
उत् + कृत--ल्युट् छेदने उत्पाटने “दंश-स्योत्कर्त्तनं कुर्य्यादल्पश्वयथुकस्य च” सुश्रु० उत्कर्त्तनञ्चमूढगर्भचिकित्सोपायः सुश्रुते दर्शितः यथा “उ-त्क र्षणापकर्षणस्थानापवर्त्त नोत्कर्त्तनभेदनच्छेदनपीडन-र्जूकरणदारणानि” उत्कर्त्तनकर्म्मयोग्यता पुष्प-फलालाबुकालिन्दकत्रपुसैर्वारुककर्कारुकप्रभृतिषु च्छेद्य-विशेषान् दर्शयेदुत्कर्त्तनपरिकर्त्तनानि चोपदिशेत्”सुश्रु० उक्तवस्तुषु उपरिशस्त्र चालने तदीमोपरिस्थशूकमात्रखण्डनं त्वक्खण्डनं यथाभबति एवं गर्म-रक्षणेन उपरितनवस्तुमात्रच्छेदनं यत्तदुत्कर्त्त नमितिशिक्षार्थमुक्तमिति तात्पर्य्यम् उत्पाट्यच्छेदने