| YouTube Channel

उत्कर (utkara)

 
शब्दसागरः
English
उत्कर
mfn.
(-रः-रा-री-रं)
1. What lifts or raises.
2. What piles or heaps,
what makes up.
m.
(-रः) A heap, a pile, a stack, &c.
E.
उत् up, and
कर what makes, from कृ and or अप्
aff.
Capeller Eng
English
उत्कर॑
m.
what is dug up, rubbish
pile, heap, multitude.
Yates
English
उत्क-र (रः) 1.
m.
A heap
heaping.
Spoken Sanskrit
English
उत्कर - utkara -
m.
- multitude
उत्कर - utkara -
m.
- rubbish
उत्कर - utkara -
m.
- anything dug out or scattered upwards
उत्कर - utkara -
m.
- cluster [ heap ]
उत्कर - utkara -
m.
- heap
उत्कर - utkara -
m.
- heap
उत्कर - utkara -
m.
- sprawling
उत्कर - utkara -
m.
- sprawling
Wilson
English
उत्कर
mfn.
(-रः-रा-री-रं)
1 What lifts or raises.
2 What piles or heaps, what makes up.
m.
(-रः) A heap, a pile, a stack,
&c.
E.
उत् up, and कर what makes, from कृ and or अप्
aff.
Apte
English
उत्कर [utkara],
a.
(-रा, -री
f.
) [कॄ-अप्] That which piles or throws up or raises.
रः A heap, multitude
नखांशूत्करः
Ki.*
8.5.
A pile, stack.
Rubbish, what is thrown up (मूषिकोत्कर)
Mk.*
3.
A bunch (as of flowers)
पादपान्कुसुमोत्करान्
Rām.*
2.55.3.
Bhāg.*
7.1.69.
उत्करः [utkarḥ], See under उत्कॄ.
Apte 1890
English
उत्करः See under उत्कॄ.
उत्कर a. (
रा, री f.) [कॄ-अप्] That which piles or throws up or raises.
रः 1 A heap, multitude
नखांशूत्कर Ki. 8. 5.
2 A pile, stack.
3 Rubbish, what is thrown up (मूषिकोत्कर) Mk. 3.
Monier Williams Cologne
English
उत्-कर a
&c.
See उत्-√ कॄ.
उत्-कर b
m.
anything dug out or scattered upwards, rubbish,
AitBr.
ŚBr.
KātyŚr.
ĀśvŚr.
Mṛcch.
&c.
a heap, multitude,
MBh.
R.
Kathās.
&c.
sprawling,
Bhpr.
i, 138.
Monier Williams 1872
English
उत्कर उत्-कर। See under उत्-कॄ।
उत्-कर, अस्, or ई, अम्, what piles or heaps,
what makes up or raises
(अस्), m. what is dug out,
rubbish
heap, multitude
a pile, a stack.
Macdonell
English
उत्कर ut-kará,
m.
earth thrown up, mound
🞄heap, quantity
cloud (fig.).
Benfey
English
उत्कर उत्कर, i. e. उद्-कॄ + अ,
m.
A
heap, plenty, Rām. 6, 79, 38.
--
Comp.
मूषिक-,
m.
a mole-hill, Mṛcch.
47, 6.
प्रकीर्ण-कुसुम-,
adj.
,
f.
रा,
strewed with plenty of flowers, Rām.
1, 77, 7.
Apte Hindi
Hindi
उत्करः
पुं*
- उद्+कृ+अप्
"ढेर, समुच्चय"
उत्करः
पुं*
- उद्+कृ+अप्
"अम्बर, चट्टा"
उत्करः
पुं*
- उद्+कृ+अप्
मलबा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उत्कर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧಾನ್ಯ ಮೊದಲಾದುವುಗಳ ರಾಶಿ /ಗುಪ್ಪೆ
निष्पत्तिः - > उत् + कॄ (विक्षेपे) -"अप्" (३-३-५७)
प्रयोगाः - > "स्फुरन्नखांशूत्करमञ्जरीभृतः" "बहिः पुष्पोत्करैः कीर्णतीरां दूर्वाक्षतान्वितैः"
उल्लेखाः - > किरा० ८-५, कुमा० १०-४५
उत्कर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಮೂಹ /ಗುಂಪು
उत्कर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಸದ ರಾಶಿ
L R Vaidya
English
utkara {% m. %} 1. Rubbish (as in मूषितोत्कर)
2. heap, multitude
3. pile.
Bopp
Latin
उत्कर m. (ex उत् et कर faciens, a r. कृ s. अ) fasciculus.
IN. 5. 6.
Indian Epigraphical Glossary
English
utkara (IE 8-5), probably, minor taxes
but see kāru-kara.
Cf. upakara, nikara, etc. But see also Ghoshal, H. Rev. Syst., p. 47.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
उत्कर °Adj. = उन्मयूख, H 5, 141.
उत्कर m. °Aufhäufung (beim Messen), Kauṭ. 94, 9.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
संघाते प्रकरौघवारनिकरव्यूहाः समूहश्चयः
संदोहः समुदायराशिविसरव्राताः कलापो व्रजः
कूटं मण्डलचक्रवालपटलस्तोमा गणः पेटकं
वृन्दं चक्रकदम्बके समुदयः पुञ्जोत्करौ संहतिः १४११
समवायो निकुरम्बं जालं निवहसंचयौ
जातं तिरश्चां तद्यूथं संघसार्थौ तु देहिनाम् १४१२
-wordlist-
सङ्घात (पुं), प्रकर (पुं), ओघ (पुं), वार (पुंक्ली), निकर (पुं), व्यूह (पुं), समूह (पुं), चय (पुं), सन्दोह (पुं), समुदाय (पुं), राशि (पुं), विसर (पुं), व्रात (पुं), कलाप (पुं), व्रज (पुं), कूट (पुंक्ली), मण्डल (त्रि), चक्रवाल (पुं), पटल (स्त्रीक्ली), स्तोम (पुं), गण (पुं), पेटक (त्रि), वृन्द (क्ली), चक्र (पुंक्ली), कदम्बक (क्ली), समुदय (पुं), पुञ्ज (पुं), उत्कर (पुं), संहति (स्त्री), समवाय (पुं), निकुरुम्ब (क्ली), जाल (स्त्रीक्ली), निवह (पुं), सञ्चय (पुं), जात (क्ली), यूथ (क्ली), सङ्घ (पुं), सार्थ (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
निकर
निकर, निकाय, निवह, विसर, व्रज, पुञ्ज, समूह, सञ्चय, समुदय, सार्थ, यूथ, निकुरम्ब, कदम्ब, पूग, राशि, चय, समवाय, वृन्द, सन्दोह, समाज, वितान, संहति, प्रकर, घन, ओघ, संघ, संघात, व्रात, कुल, उत्कर, पटल, पेटक, चक्र, चक्रवाल, मण्डल, जाल, जात, व्यूह, वार, स्तोम
निकरनिकायनिवहविसरव्रजपुञ्जसमूहसञ्चयाः,
समुदयसार्थयूथनिकुरम्बकदम्बकपूगराशयः
चयसमवायवृन्दसन्दोहसमाजवितानसंहति-
प्रकरघनौघसंघसंघातव्रातकुलोत्कराः स्मृताः ६८६
पटलं पेटकं चक्रं चक्रवालं मण्डलम्
जालं जातं तथा व्यूहवारस्तोमाश्च ते स्मृताः ६८७
verse 4.1.1.686
page 0079
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उत्करः,
पुं,
(उत्कीर्य्यते इति उत् + कॄ + अप् ।)धान्यादिराशिः स्तूपः इत्यमरः
(“सिक्तराजपथान् रम्यान् प्रकीर्णकुसुमोत्करान्” ।इति रामायणे
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उत्कर
पु०
उद् + कॄ--अप् धान्यादीनां राशीकरणे प्रसा-रणे, तृणापसारणे हस्तपदादिविक्षेपे समूहे ।“तृणपर्ण्णोत्करयुतं कलुषं विषसंयुतम्” सुश्रु० “केश-रोत्करसंमिश्रमशोकानामिवोत्करम्” भा० व० १११५० ।कर्म्मणि अप् उत्कीर्य्यमाणे धूल्यादौ “अथ खनतिप्राञ्चमुत्करमित्करति” शत० ब्रा० ३, ६, १, ६, उत्की-र्य्यतेऽत्र आधारे अप् पांश्वादेरुत्क्षेपाधारे गर्त्तादौ, “चत्वालोत्करावन्तरेण सञ्चरः” कात्या० १, ३, ४२, सञ्च-रोमार्गः चत्वालोगर्त्तः उत्करस्तत्क्षेपणगर्त्तस्तयोरन्त-रालेन विहितकार्य्यार्थं सञ्चारमार्गः “प्रणीतोत्करावशि-ष्टेषु” कात्या० १, ३, ४३,
Capeller
German
उत्कर॑
m.
Auswurf, Haufen, Menge.
Burnouf
French
उत्कर उत्कर
m.
(कृ) faisceau.
Tas de grain.
Esp.
de gâteau.
Stchoupak
French
उत्-कर-
m.
décombres
monceau.