| YouTube Channel

उत्कण्ठ (utkaNTha)

 
Capeller Eng
English
उत्कण्ठ
a.
 having the neck uplifted, longing for,
desirous
n.
adv.
Spoken Sanskrit
English
उत्कण्ठ - utkaNTha -
adj.
 - having the throat open
उत्कण्ठ - utkaNTha -
adj.
 - longing for [ a beloved person or thing ]
उत्कण्ठ - utkaNTha -
adj.
 - having the neck uplifted
उत्कण्ठ - utkaNTha -
m.
 - kind of sexual union
उत्कण्ठ - utkaNTha -
m.
 - regretting or missing anything or a person
उत्कण्ठ - utkaNTha -
m.
 - regret
उत्कण्ठयति { उत्कण्ठ } - utkaNThayati { utkaNTha } - verb caus. - cause anyone to lift up the neck
उत्कण्ठयति { उत्कण्ठ } - utkaNThayati { utkaNTha } - verb caus. - cause anyone to excite longing
उत्कण्ठयति { उत्कण्ठ } - utkaNThayati { utkaNTha } - verb caus. - inspire with tender emotions
Apte
English
उत्कण्ठ [utkaṇṭha],
a.
 [उन्नतः कण्ठो यस्य]
Having the neck uplifted, ready, on the point of (doing anything), in
comp.
आज्ञावचनोत्कण्ठः
Ś.*
 2
रथस्वनोत्कण्ठमृगे वाल्मीकीये तपोवने
R.*
 15.11.
(Hence) Anxious, eager. -ण्ठः, -ण्ठा A mode of sexual enjoyment.
Apte 1890
English
उत्कंठ a. [उन्नतः कंठो यस्य] 1 Having the neck uplifted, ready, on the point of (doing anything), in comp.
आज्ञावचनोत्कंठः Ś. 2
रथस्वनोत्कंठमृगे वाल्मीकीये तपोवने R. 15. 11.
2 (Hence) Anxious. eager.
ठः,
ठा A mode of sexual enjoyment.
Monier Williams Cologne
English
1. उत्-कण्ठ
mfn.
 having the neck uplifted (on the point of doing anything),
Ragh.
having the throat open (as in crying),
BhP.
longing for
उत्-कण्ठ
m.
 longing for
a kind of sexual union,
L.
2. उत्कण्ठ
Nom.
 Ā. उत्कण्ठते, to raise the neck
to long for, regret, sorrow for,
R.
Śiś.
Bhaṭṭ.
&c.
 :
Caus.
 उत्कण्ठयति, to cause any one to lift up the neck
to excite longing, inspire with tender emotions,
Bhartṛ.
Kāvyād.
&c.
Monier Williams 1872
English
उत्कण्ठ 1. उत्-कण्ठ, अस्, आ, अम्, having the
neck uplifted, on the point of doing anything
(अस्
or आ), m. f. longing for a beloved person or thing
regretting, missing anything or person.
2. उत्कण्ठ, nom. A. उत्कण्ठते, -ठितुम्, to long
for, regret, sorrow, for: Caus. उत्कण्ठयति, -यितुम्,
to excite longing, inspire with tender emotions.
Macdonell
English
उत्कण्ठ ut-kaṇṭha,
a.
 having the neck outstretched
🞄longing
amorous
-m, ad. longingly, 🞄-kārin,
a.
 causing longing
-kanṇṭhā, 🞄f. longing
love-sick yearning.
Benfey
English
उत्कण्ठ उत्कण्ठ, i. e. उद्-कण्ठ,
I.
adj.
 Having the neck erect.
II.
f.
 ठा,
1. Longing for, Daśak. in Chr. 190, 18.
2. Regret, sorrow, Śāk. d. 81.
--
Comp.
स-,
adj.
 ,
f.
 ठा, 1. ardently longing,
Rājat. 5, 93. 2. regretting, grieving.
-ठम्, adv. sorrowfully, Kir. 5, 51.
Apte Hindi
Hindi
उत्कण्ठ
वि* - उन्नतः कण्ठो यस्य
"गर्दन ऊपर को उठाये हुए, तत्पर, तैयार करने के लिए उत्सुक"
उत्कण्ठ
वि* - उन्नतः कण्ठो यस्य
"चिन्तातुर, उत्सुक"
उत्कण्ठः
पुं*
 - उन्नतः कण्ठो यस्य
संभोग करने की एक रीति
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उत्कण्ठ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸುರತಸಂಬಂಧವಾದ ಒಂದು ಬಂಧ
व्युत्पत्तिः - > उद्गतः कण्ठं पादो यत्र
प्रयोगाः - > "नारीपादौ च हस्तेन धारयेत् गलके पुनः । स्तनार्पितकरः कामी बन्धश्चोत्कण्ठसञ्ज्ञितः ॥"
उत्कण्ठ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದ ಕತ್ತುಳ್ಳ
व्युत्पत्तिः - > उद्गतः कण्ठो यस्य
प्रयोगाः - > "रथस्वनोत्कण्ठमृगे वाल्मीकीये तपोवने"
उल्लेखाः - > रघु० १५-११
उत्कण्ठ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತವಕವುಳ್ಳ /ಆತುರವುಳ್ಳ
निष्पत्तिः - > "अच्" (५-२-१२७)
व्युत्पत्तिः - > उत्कण्ठास्यास्ति
L R Vaidya
English
utkaMWa {% (I) a. (f. ठा) %} 1. Having the neck uplifted, preparatory to doing any thing, रथस्वनोत्कंठमृगे वाल्मीकीये तपोवने R.xv.11
2. anxious, eager.
utkaMWa {% (II) m. %} A mode of sexual enjoyment.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
उत्कण्ठ ° = angebunden, S I, 469, 2.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
sgra sgrags pa
उत्कण्ठ
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उत्कण्ठः,
पुं,
 (उद्गतः कण्ठो यस्य ।) शृङ्गारस्यषोडशबन्धान्तर्गतत्रयोदशबन्धः । आसन यस्यप्रसिद्धिः । तस्य लक्षणम् ।“नारीपादौ च हस्तेन धारयेद्गलके पुनः ।स्तनार्पितकरः कामी बन्धश्चोत्कण्ठसंज्ञकः” ॥
इति रतिमञ्जरी ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उत्कण्ठ
पु०
 उद्गतः कण्ठं पादोयत्र । “नारीपादौ चहस्तेन धारयेद्गलके पुनः । स्तनार्पितकरः कामी बन्ध-श्चोत्कण्ठसंज्ञित” इति रत्यङ्गेबन्धभेदे उन्नतःकण्ठोयस्य । २ उद्ग्रीवे
त्रि०
 । “रथस्वनोत्कण्ठमृगः” रघुः ।
Capeller
German
उत्कण्ठ u.
°ण्ठत den Hals ausreckend,
sehnsuchtsvoll, verliebt.
Stchoupak
French
उत्-कण्ठ-
a. qui dresse le cou, dressé
qui crie à tue-tête
avide
-अम् avidement
-आ-
f.
 vif désir
regret
anxiété.