| YouTube Channel

उज्झ (ujjha)

 
Capeller Eng
English
उज्झ
a.
 having left or forsaken (—°)
abstr.
 °ता
f.
Spoken Sanskrit
English
उज्झ ujjha
adj.
 abandoning
उज्झ ujjha
adj.
 quitting
Apte
English
उज्झ [ujjha],
a.
 [उज्झ्-अच्] Leaving, quitting.
Apte 1890
English
उज्झ a. [उज्झ्-अच्] Leaving, quitting.
Monier Williams Cologne
English
उज्झ
mfn.
 quitting, abandoning,
Mn.
Monier Williams 1872
English
उज्झ, अस्, आ, अम्, quitting, forgetting.
Macdonell
English
उज्झ ujjh-a
a.
 abandoning, neglecting, forgetting 🞄(—°)
-ana,
n.
 removal
avoidance.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उज्झ - उत्सर्गे ( तुदा० पर० सक० से०) उज्झति ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ತ್ಯಜಿಸು /ಬಿಡು /ವಿಸರ್ಜಿಸು
प्रयोगाः - > "अद्यापि नोज्झति हरः किल कालकूटम्" । "सपदि विगतनिद्रस्तल्पमुज्झाञ्चकार" । "प्राणानौज्झीच्च खड्गेन छिन्नैस्तेनैव मूर्धभिः" ।
उल्लेखाः - > चोरपं०, रघु० ५-७५, भट्टि० १५-८४
उज्झ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಿಡುವ /ತ್ಯಜಿಸುವ
निष्पत्तिः - > उज्झ (उत्सर्गे) - "अच्" (३-१-१३४)
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 उज्झ्
मूलधातुः:
 उज्झ
धात्वर्थः:
 उत्सर्गे
गणः:
 तुदादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 उज्झति
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उज्झ श त्यागे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(तुदां -परं-सकं -सेट् ।) जोपध इत्येके । उजिज्झिषति ।औजिज्झत् । श उज्झती उज्झन्ती । इतिदुर्गादासः ॥
अन्यत् उद्झधातौ द्रष्टव्यम् ॥
उज्झः,
पुं,
 (उज्झतीति । उज्झ + अच् ।) त्यागः ।विसर्जनम् । (यथा, मनुः ११ । ५६ ।“ब्रह्मोज्झता वेदनिन्दा कौटसाक्ष्यं सुहृद्बधः” ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उज्झ त्यागे तुदा०
पर०
सक०
 सेट् । उज्झति “औज्झीत्उञ्झाम्--बभूव आस चकार । उज्झिता जज्झ्यात् उ-ज्झिष्यति औज्झिष्यत् । उज्झितः । त्वमङ्ग यस्याः पति-रुज्झितक्रमः” नैष० । “अद्यापि नोज्झति हरःकिल कालकूटम्” चौरपञ्चाशिका । “प्राणानौज्झीच्चखड्गेन छिन्नस्तेनैव मूर्द्धनि” भट्टिः । “सपदि-विगतनिद्रस्तल्पमुज्झाञ्चकार” । “अविरतोज्झितवारिविपा-ण्डुभिः” “परस्पराक्षिसादृश्यमदूरोज्झितवर्त्ममु मृगद्व-न्द्वेषु” सेकान्ते मुनिकन्याभिस्तत्क्षणोज्झितवृक्षकम्”“उदये मदवाच्यमुज्झता” इति च रघुः । अतः “भिद्योद्ध्यौनदे” पा० नि० क्यप् नदे कर्त्तरि झस्य धत्वग् । “उदक-मुज्झति उद्ध्योनद”ः सि० कौ० ।प्र + प्रकर्षेण त्यागे । “स्वगृहिणी प्रेयस्यपि प्रोज्झिता” प्र० बो० ।“लिखितमपि ललाटे प्रोज्झितुं कः समर्थः” हितो० ।सम् + सम्यक्त्यागे ।
उज्झ
त्रि०
 उज्झति उज्झ--अच् । त्यागिनि । “ब्रह्मोज्झतावेदनिन्दा कौटसाक्ष्यं सुहृद्बधः । गर्हितान्नाद्ययोर्जग्धिःसुरापाणसमानि षट्” मनुः ।
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“उज्झ उत्सर्गे”@} 2 उज्झकः-ज्झिका, उज्झकः-ज्झिका, 3 उज्जिझिषकः-षिका
उज्झिता-त्री, उज्झयिता-त्री, उज्जिझिषिता-त्री
उज्झन्-न्ती, उज्झयन्-न्ती, उज्जिझिषन्-न्ती
उज्झिष्यन्-न्ती-ती, उज्झयिष्यन्-न्ती-ती, उज्जिझिषिष्यन्-न्ती-ती
-- उज्झयमानः, उज्झयिष्यमाणः
उत्-उज्झौ-उज्झः
-- -- 4 उज्झितम्-तः, उज्झितः-तं, उज्जिझिषितः-तवान्
उज्झः, उज्झः, उज्जिझिषुः, उज्जिझयिषुः
उज्झितव्यम्, उज्झयितव्यम्, उज्जिझिषितव्यम्
उज्झनीयम्, उज्झनीयम्, उज्जिझिषणीयम्
5 उद्ध्यः 6 नदः, उज्झ्यम्, उज्झ्यम्, उज्जिझिष्यम्
ईषदुज्झः, दुरुज्झः, सूज्झः
-- -- उज्झ्यमानः, उज्झ्यमानः, उज्जिझिष्यमाणः
उज्झः, उज्झः, उज्जिझिषः
उज्झितुम्, उज्झयितुम्, उज्जिझिषितुम्
उज्झा, उज्झना, उज्जिझिषा, उज्जिझयिषा
7 उज्झनम्, उज्झनम्, उज्जिझिषणम्
उज्झित्वा, उज्झयित्वा, उज्जिझिषित्वा
समुज्झ्य, समुज्झ्य, समुज्जिझिष्य
उज्झम् २, उज्झित्वा २, उज्झम् २, उज्झयित्वा २, उज्जिझिषम् २
उज्जिझिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (१००)
02
=>
 (६-तुदादिः-१३०४-सक। सेट्। पर।)
03
=>
 [[१। दोपधोऽयं धातुः। ‘न न्द्राः--’ (६-१-३) इति दकारस्य द्वित्वनिषेधः।]]
04
=>
 [[B। ‘नित्यं भूपतिमुब्जनोज्झितमना यत्रास्त खल्या सुखम्।।’ धा। का। २-७३।]]
05
=>
 [[२। ‘भिद्योद्ध्यौ नदे’ (३-१-११५) इति क्यपि धकारः निपातितो नदे। उज्झति-- उदकमित्यर्थे कर्तरि क्यप्।]]
06
=>
 [[C। ‘समुत्तरन्तावव्यथ्यौ नदान् भिद्ध्योद्ध्यसन्निभान्।’ भ। का। ६-५९। ‘तोयदागम इवोद्ध्यभिद्ययोर्नामधेयसदृशं विचेष्टितम्।।’ रघुवंशे--११-८।]]
07
=>
 [पृष्ठम्००९८+ २५]
Stchoupak
French
उज्झ-
a. ifc. qui délaisse
-ता-
f.
 fait de délaisser.