| YouTube Channel

उच्छ्वासः (ucchvAsaH)

 
Apte
English
उच्छ्वासः [ucchvāsḥ], 1 Breath, exhalation, breathing out
मुखोच्छ्वासगन्धम्
V.*
 4.22
Ṛs.*
 1.3
Me.*
 14.
Support of life, being alive
तदद्याप्युच्छ्वासो भवति
U.*
 3.3
R.*
 158.
A sigh.
Consolation, encouragement
Amaru.*
 13.
Expiring, dying.
An air-hole.
A division or chapter of a book, as of the Harṣa-charita
cf.
 अध्याय.
Froth, foam
सिन्धोरुच्छ्वासे पतयन्तमुक्षणम्
Rv.*
 9.86.43.
Swelling up, rising, increasing.
Apte 1890
English
उच्छ्वासः 1 Breath, exhalation, breathing out
मुखोच्छ्वासगंधं V. 4. 22
Rs. 1. 3
Me. 102.
2 Support of life, being alive
U. 3. 30
K. 158.
3 A sigh.
4 Consolation, encouragement
Amaru. 11.
5 Expiring, dying.
6 An air-hole.
7 A division or chapter of a book, as of the Harṣa-charita
cf. अध्याय.
Apte Hindi
Hindi
उच्छ्वासः
पुं*
 - उद्+श्वस्+घञ्
"सांस, सांस अन्दर खींचना, सांस बाहर निकालना"
उच्छ्वासः
पुं*
 - उद्+श्वस्+घञ्
प्राणों का आश्रय
उच्छ्वासः
पुं*
 - उद्+श्वस्+घञ्
आह भरना
उच्छ्वासः
पुं*
 - उद्+श्वस्+घञ्
"आश्वासन, प्रोत्साहन"
उच्छ्वासः
पुं*
 - उद्+श्वस्+घञ्
फूंकनी
उच्छ्वासः
पुं*
 - उद्+श्वस्+घञ्
पुस्तक का खंड या भाग
उच्छ्वासः
पुं*
 - उद्+ श्वस्+ घञ्
झाग
उच्छ्वासः
पुं*
 - उद्+ श्वस्+ घञ्
"बढ़ना, उभार होना"
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) १.प्राणवायुः। ‘उष्णोच्छ्वासं समधिकतरोच्छ्वासिना दूरवर्ती’ मेघः२.३९। २.आश्वासनम् । ३.ग्रन्थस्येकः भागः।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 निश्वासः, उच्छ्वासः, उच्छ्वसितम्
noun
प्राणिनां नासिकायाः मुखात् वा निर्गतः वायुः।
"निश्वासे अङ्गाराम्लवायोः मात्रा अधिका वर्तते।"
Synonyms:
 उच्छ्वासः, रेचकः, शुष्मः, रेचनम्, विनिश्वसितः, उच्छ्वसितः
noun
नासिकायाः मुखात् वा वायोः त्यागः।
"उच्छ्वासं कर्तुं श्यामः काठिन्यम् अनुभवति।"
Synonyms:
 अध्यायः, पाठः, परिच्छेदः, सर्गः, वर्गः, उद्घातः, अङ्कः, संग्रहः, उच्छ्वासः, परिवर्तः, पटलः, पर्वः, आह्निकम्, प्रकरणम्
noun
ग्रन्थसन्धिः।
"उपाध्यायेन प्रवचने गीतायाः पञ्चमस्य अध्यायस्य विवरणं कृतम्।"
Synonyms:
 अध्यायः, परिच्छेदः, अध्ययः, सर्गः, पर्वः, विच्छेदः, स्कन्धः, प्रकरणम्, प्रस्तावः, अङ्कः, वर्गः, शाखा, उल्लासः, उच्छ्वासः, आश्वासः, उद्यतः
noun
एकविषयप्रतिपादनदृष्ट्या ग्रन्थस्थितप्रकरणस्य अवयवः।
"अस्मिन् अध्याये प्रभुरामचन्द्रस्य जन्मनः अद्भुतं वर्णनम् अस्ति।"
Tamil
Tamil
உச்ச்2வாஸ: : மூச்சை வெளிவிடுதல், பெரு மூச்சு, தேற்றுதல், சமாதானப் படுத்துதல், உற்சாகப் படுத்துதல்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उच्छ्वासः,
पुं,
 (उत् + श्वस् + घञ् ।) अन्तर्मुखश्वासः ।(“प्रियामुखोच्छूआसविकम्पितं मधु” । इति ऋतु-संहारे ग्रीष्मवर्णनायां ३ ।) तत्पर्य्यायः । आहरः २आनः ३ । इति हेमचन्द्रः ॥
आख्यायिकापरि-च्छेदः । आश्वांसः । इति मेदिनो ॥
(यथा, काव्या-दर्शे आख्यायिकालक्षणकथने, --“वक्त्रं चापरवक्त्रञ्च सोच्छूआसत्वञ्च भेदकम्” ॥
)