उच्चारण (uccAraNa)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English उच्चारण uccAraNa articulation [ speech ]
उच्चारण uccAraNa pronunciation
उच्चारण uccAraNa enunciation
उच्चारण uccAraNa making audible
उच्चारण uccAraNa utterance
उच्चारण uccAraNa enunciation
उपदेश upadeza original enunciation
उद्देश uddeza enunciation of a topic
एकश्रुति ekazruti enunciation in the singular
विशेषोद्देश vizeSoddeza particular kind of enunciation
Apte
Englishउच्चारणम् [uccāraṇam], 1 Pronunciation, utterance
वाचः Śik. 2
वेद˚.
Declaration, announcement, enunciation.
Lifting up
स्कन्धोच्चारणनम्यमानवदनप्रच्योतितोये घटे Pratima. 1.5. -अर्थ
useful for pronunciation.
necessary for pronunciation, such as a redundant letter only used to facilitate pronunciation. -ज्ञः a linguist. उच्चारणज्ञो$थ गिरा दधानम् 4.18. -स्थानम् the part of the throat from which certain sounds (such as nasals, gutturals ) issue.
Apte 1890
Englishउच्चारणं 1 Pronunciation, utterance
वाचः Śik. 2
वेद°.
2 Declaration, announcement, enunciation.
Comp.
अर्थ a. {1} useful for pronunciation. {2} necessary for pronunciation, such as a redundant letter only used to facilitate pronunciation.
ज्ञः a linguist.
स्थानं the part of the throat from which certain sounds (such as nasals, gutturals &c.) issue.
Monier Williams 1872
Englishउच्-चारण, अम्, n. pronunciation, articulation, enun-
ciation
making audible.
—उच्चारण-ज्ञ, अस्, m. a
linguist, one skilled in utterances or sounds.
—उच्-
चारण-स्थान, अम्, n. the part of the throat whence
certain sounds such as nasals, gutturals &c. proceed.
—उच्चारणार्थ (°ण-अर्°), अस्, आ, अम्, useful for pro-
nunciation
necessary for pronunciation, a redundant
letter &c. only used to make pronunciation easy.
Benfey
EnglishApte Hindi
Hindiउच्चारणम्
- उद्+चर्+णिच्+ल्युट्
"बोलना, कथन करना"
उच्चारणम्
- उद्+चर्+णिच्+ल्युट्
"उद्घोषणा, उदीरणा"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaउच्चारण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವರ್ಣಗಳನು ಉಚ್ಚರಿಸುವಿಕೆ /ನುಡಿಯುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > उद् + चर (गतौ) + णिच् - "ल्युट्" (३-३-११५)
प्रयोगाः - > "उच्चारणोज्ञोऽथ गिरां दधानमुच्चारणत्पक्षिगणास्तटीस्तम्"
उल्लेखाः - > माघ० ४-१८
Abhyankara Grammar
Englishउच्चारण pronunciation, enunciation (in the Śāstra). The phrase उच्चारण- सामर्थ्यात् is often found used in the Mahābhāṣya and else- where in connection with the words of Pāṇini, everyone of which is believed to , have a purpose or use in the Śāstra, which pur- pose, if not clearly manifest, is assigned to it on the strength (सामर्थ्य) of its utterance
cf. उच्चारणसामर्थ्यादत्र ( हिन्येाः ) उत्वं न भविष्यति M.Bh. on III.4.89 V.2
cf. also M.Bh. on IV.4.59, VI.4.163, VII.1.12, 50, VII.2.84, In a few cases, a letter is found used by Pāṇini which cannot be assigned any purpose but which has been put there for faci- lity of the use of other letters. Such letters are said to be उच्चारणार्थ
cf. जग्धि: । इकार उच्चारणार्थ:। नानुबन्धः । Kāś. on II.4.36.च्लि लुडि. । इकार उच्चार- णार्थ:
चकारः स्वरार्थः । Kāś, on III.1. 43. The expressions मुखसुखार्थः and श्रवणार्थः in the Mahābhāṣya mean the same as उच्चारणार्थः.
Sanskrit Tibetan
Tibetanbrjod pa
१) अनुव्याहरत् २) अभिधान ३) अभिधायिन् ४) अभिधीयते ५) आभिलाप ६) अभिलाप्य ७) अभिहित ८) आख्यान ९) आचक्षते १०) आम्नात ११) आम्नायते १२) आरोचन १३) आह १४) इरित १५) उक्त १६) उच्चारण १७) उच्चारयितव्य १८) उच्यते १९) उच्यमान २०) उदाहार २१) उदीरयति २२) उद्दिष्ट २३) उद्भावक २४) उद्भावन २५) उद्भावना २६) उद्भावित २७) उपदिश्यमान २८) कथयत् २९) कथ्यते ३०) कीर्ति ३१) ख्याप्यते ३२) जल्प ३३) जल्पते ३४) निश्चारयति ३५) पठन्ति ३६) पर्याय ३७) पाठ ३८) प्रकाशित ३९) प्रभावना ४०) प्रयुक्त ४१) प्रलाप ४२) प्रव्याहार ४३) प्रशंसा ४४) भणामि ४५) भाषते ४६) भाषिन् ४७) मत ४८) मन्त्रणा ४९) युक्त ५०) लपति ५१) वक्तव्य ५२) वक्ति ५३) वक्तुम् ५४) वचन ५५) वर्ण ५६) वर्णित ५७) वाचक ५८) वाचना ५९) वाचिन् ६०) वाद ६१) व्यपदेश ६२) व्याहरमाण ६३) व्याहार ६४) सूचयसि ६५)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritवाचस्पत्यम्
Sanskritउच्चारण उद्घातेन कण्ठाद्यभिघातेन चार्य्यते निष्पाद्यतेउद् + चर--णिच्--ल्युट् । कण्ठताल्वाद्यभिघातेन शब्दजनकेव्यापारे तत्प्रकारस्तु “आत्मा बुद्ध्या समेत्यार्थान् मनो-युङ्क्ते विवक्षया । मनः कायाग्निमाहन्ति स प्रेरयतिमारुतम् । सोदीर्ण्णोमूर्द्ध्न्यमिहतो वक्त्रमापद्य मारुतः ।वर्ण्णान् जनयते तेषां विभागः पञ्चधा मतः” इति शिक्षो-क्तदिशावसेयः । वर्ण्णोत्पत्तिस्थानानि चाष्टौ । “अष्टौस्थानानि वर्ण्णानामुरः कण्ठः शिरस्तथा । जिह्वामूलंच दन्ताश्च नासिकोष्ठौ च तालु च” शिक्षाकदुक्तानि ।विवृतिर्वर्णशब्दे दृश्या । यथा च कण्ठताल्वाद्यभिघातेनवो-च्चारणसम्भवस्तथा” ईश्वरशब्दे अनुमा० चिन्ता० १०२६मृष्ठे दर्शितम् । “उच्चारणज्ञोऽथ गिरां दधानम्” माघः ।“वेदोच्चारणकार्य्यार्थमयुक्तं तत्त्वया धृतम्” भा० व० २१४अ० “सजातीयोच्चारणानपेक्षोच्चारणविषयत्वं वेदस्यापौरु-षेयत्वम्” मीमांसकाः वेदान्तिनश्च प्रतिपेदिरे ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.