| YouTube Channel

उखा (ukhA)

 
शब्दसागरः
English
उखा
f.
(-खा) A pot or saucepan, &c.
E.
उख् to go, affix, and टाप्,
also उघा.
Yates
English
उखा(खा) 1.
f.
A pot or saucepan.
Spoken Sanskrit
English
उखा ukhA
f.
saucepan
कन्दु kandu
m.
saucepan
कटाह kaTAha
m.
saucepan
कन्दुक kanduka
m.
saucepan
खोलक kholaka
m.
saucepan
चरु caru
m.
saucepan
पैठर paiThara
adj.
cooked in a saucepan
झिल्ली jhillI
f.
rice burnt by cooking in a saucepan
पैठरिक paiTharika
m.
one who uses a saucepan for making musical sounds
उख ukha
m.
any saucepan or pot or vessel which can be put on the fire
Wilson
English
उखा
f.
(-खा) A pot or saucepan, &c.
E.
उख to go, affix, and टाप्, also उघा.
Monier Williams Cologne
English
उखा॑ (आ॑),
f.
a boiler
any saucepan or pot or vessel which can be put on the fire,
RV.
AV.
xii, 3, 23
TS.
Suśr.
&c.
a particular part of the upper leg,
Pāṇ.
Car.
&c.
Apte Hindi
Hindi
उखा
स्त्री*
- उख्+क+टाप्
"पतीली, डेगची"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
उखा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಡಿಗೆಯ ತಪ್ಪಲೆ /ಅನ್ನ ಬೇಯಿಸುವ ಪಾತ್ರೆ
निष्पत्तिः - > उख (गतौ) - "कः" (३-१-१३५)
व्युत्पत्तिः - > ओखति
उखा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಗ್ನಿಕುಂಡ
L R Vaidya
English
uKA {% f. %} A cooking pan or pot.
E Bharati Sampat
Sanskrit
(स्त्री) ओखति उख(गतौ)+कः। ‘नन्दिग्रहि०’ ३.१.१३४। १.अन्नपात्रम् २.अग्निकुण्डः।
Bopp
Latin
उखा f. olla. AM.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
स्थाली, उखा, कुण्डम्, कुण्डी, कुण्ड्यका, पिठरी
noun
पाकपात्रविशेषः यस्मिन् अन्नानि पच्यन्ते।
"सोमदत्तः स्थाल्याम् शाकम् पचति।"
Synonyms:
भण्डम्, पात्रम्, भाजनम्, स्थाली, स्थालम्, पिष्टरः, पिष्टरम्, उखा, वासनम्, पाडिनी, कुण्डम्
noun
मृद्धात्वादिभिः विनिर्मितः आधारः यस्मिन् खाद्यं तथा अन्यानि वस्तूनि स्थाप्यन्ते।
"धात्वोः आलेखितं पात्रं शोभते। "
Synonyms:
आपाकः, उखा
noun
अयस्करस्य बृहती चुल्ली यस्यां सः विविधानि वस्तूनि निर्मियन्ते।
"अयस्कारः आपाकः प्रज्वालयति।"
Synonyms:
आपाकः, उखा, कन्दुः
noun
इष्टिकादिभिः विनिर्मिता बृहती चुल्ली यस्यां कर्मकराः बहून् पदार्थान् पचन्ति।
"कैलासः आपाके मिष्टान्नं पाचयति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स्थाल्युखा पिठरं कुण्डं चरुः कुम्भी घटः पुनः
कुटः कुम्भः करीरश्च कलशः कलसो निपः १०१९
-wordlist-
स्थाली (स्त्री), उखा (स्त्री), पिठर (क्ली), कुण्ड (क्ली), चरु (पुं), कुम्भी (स्त्री), घट (पुंस्त्री), कुट (पुंस्त्री), कुम्भ (पुं), करीर (पुंक्ली), कलश (त्रि), कलस (त्रि), निप (पुंक्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
उखा
उखा, स्थाली, चरु, कुम्भी, पिठर, कुण्ड
उखा स्थाली चरुः कुम्भी पिठरं कुण्डमुच्यते ३१४
verse 2.1.1.314
page 0037
Vedic Reference
English
Ukhā is the regular word or a ‘cooking pot, usually
mentioned in connexion with sacrifice, from the Rigveda^1
onwards. It was made of clay (mṛṇ-mayī).^2 See also Sthālī.
1) i. 162, 13. 15
iii. 53, 22
Av. xii. 3,
23
Taittirīya Saṃhitā, v. 1, 6, 3,
etc.
2) Vājasaneyi Saṃhitā, xi. 59
Tait-
drīya Saṃhitā, iv. 1, 5, 4.
Cf. Zimmer, Altindisches Leben, 253,
271.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उखा,
स्त्री,
(उख + + टाप् ।) स्थाली इत्य-मरः
हाँडि इति भाषा (यथा, सुश्रुते ।“इद्धः स्वतेजसा वह्निरुखागतमिवोदकम्”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उखा स्त्री उख--क पाकपात्रे पिठरादौ (हाँडि) ।“यन्नीक्षणं मांस्पवन्या उखाया उत पात्राणि यूष्णआसेचनानि” ऋ० १, १६२, १३ ऋचमेतामाश्रित्यैव“मांस्पवन्या उखायाः” इति पा० भाष्यकृतोदाहृतम् ।यज्ञियेष्टकासाधने चूल्लीरूपे पदार्थेतत्करणप्रकारः कात्या०श्रौ० १६, १, १, सूत्रादौ उक्तः तच्च इष्टकाशब्दे ९९१ पृष्ठेदर्शितम् “उखास्रत्” सि० कौ० शत० ब्रा० तु स्थालीपरो-खाशब्दस्य निरुक्तिरन्यथैवोक्ता यथा “अथेनमुखयान्नंबिभर्त्ति इमे वै लोका उखा इमे वा एतं लोका यन्त-मर्हन्ति एभिरेतं लोकं देवा अबिभरुरेभिरेवैनमेतल्लोकैर्बि-भर्त्त्योषा यदुखा नाम एतद्वै देवता वैतेन कर्मणैतयावृ-तेमाँ लोकानुदखनन् यदुखनंस्तस्मादुत्खा उत्खा वैता-मुखेत्याचक्षते परोक्षं, परोक्षकामा हि देवाः” ६, ७, १, २२, २३ अस्य “न क्रोडादिबह्वच” पा० क्रोडादिग-णपाठत् स्वाङ्गवाचिताऽपि तेन वृहदुखेत्यत्र ङीष्उखायां संस्कृतं यत् उख्य तत्र संस्कृते
त्रि०
भवार्थेदिगा० यत् उख्य उखाभवे
त्रि०
तस्य वर्ग्यादि०कर्म्मधारयसमासे आद्योदात्तता
Grassman
German
ukhā́, f., der Kochtopf, die Pfanne, wahrscheinlich für utkhā́ von úd und khan [BR.], vgl. utkhāta, die Grube, Vertiefung.
-ā́ {162, 15} (bhrā́jantī)
{287, 22} (yéṣantī).
-ā́yās {162, 13} (māṃspácanyās).
Burnouf
French
उखा उखा
f.
pot
casserole.
उख्य a. cuit au pot ou dans la casserole.