| YouTube Channel

उख (ukha)

 
शब्दसागरः
English
उख r. 1st cl. (ओखति) (इ) उखि (उंखति) 1. To go, to move or approach.
2. To dry, to wither.
3. To adorn. The first retains the diphthong
with a prefix ending in अ, as प्र and ओखति make प्रोखति.
Capeller Eng
English
उख॑
m.
 pot, boiler (also आ॑
f.
 )
a
cert.
 part of the
upper portion of the thigh (v.
seq.
 ).
Spoken Sanskrit
English
उख - ukha -
m.
 - vessel
उख - ukha -
m.
 - particular part of the upper leg
उख - ukha -
m.
 - any saucepan or pot or vessel which can be put on the fire
उख - ukha -
m.
 - boiler
उख - ukha -
m.
 - caldron
Wilson
English
उख r. 1st cl. (ओखति) (इ) उखि (उंखति)
1 To go, to move or approach.
2 To dry, to wither.
3 To adorn. The first retains the diphthong with a prefix ending in अ, as
प्र and ओखति make प्रोखति.
Apte
English
उखः [ukhḥ], A boiler, pot, vessel. चरुं पञ्चबिलमुखं धर्मो$भीन्धे
Av.*
 11.3.18.
खा A boiling vessel, a boiler or cooking pot (such as a sauce-pan
Mar.
 शेगडी). अन्यो ह्याग्निरुखाप्यन्या नित्यमेवमवेहि भोः
Mb.
 * 12.315.15.
A fireplace at a sacrifice.
A part of the body.
Comp.
 उखासंभरणम्
N.
 of the sixth book of the Śatapaṭha Brāhmaṇa.
Apte 1890
English
उखः A boiler, pot, vessel.
खा 1 A boiling vessel, a boiler or cooking pot (such as a sauce-pan).
2 A fire-place at a sacrifice.
3 A part of the body.
Monier Williams Cologne
English
उख॑
m.
 (fr. root खन् with 1. उद्?), a boiler, caldron, vessel,
AV.
 xi, 3, 18
N.
 of a pupil of Tittiri,
Pāṇ.
TAnukr.
a particular part of the upper leg,
Lāṭy.
Monier Williams 1872
English
उख उख, अस्, m. (fr. rt. खन् with उद् ?),
Ved. a boiler, a pot, a vessel
N. of a pupil of Tittiri
(आ), f. a boiler, any saucepan, a pot or vessel which
can be put on the fire
a part of the body.
—उख-
च्छिद्, त्, त्, त्, Ved. breaking the pot.
Macdonell
English
उख ukhá,
m.
 [hollowed out: ud + √ khā] 🞄cooking pot, pan: ā́,
f.
 id.
-cchid,
a.
 fragile 🞄as a pot, rotten.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 उख्
मूलधातुः:
 उख
धात्वर्थः:
 गतौ
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 ओखति
धातुप्रदीपः
Sanskrit
उखँ उख
मानकरूपान्तरम् - णखँ
नख
मानकरूपान्तरम् - वखँ
वख
मानकरूपान्तरम् - मखँ
मख
मानकरूपान्तरम् - रखँ
रख
मानकरूपान्तरम् - लखँ
लख
मानकरूपान्तरम् - वखिँ
वखि
मानकरूपान्तरम् - लखिँ
लखि
मानकरूपान्तरम् - इखिँ
इखि
मानकरूपान्तरम् - ईखिँ
ईखि
मानकरूपान्तरम् - वल्गँ
वल्ग
मानकरूपान्तरम् - रगिँ
रगि
मानकरूपान्तरम् - वगिँ
वगि
मानकरूपान्तरम् - लगिँ
लगि
मानकरूपान्तरम् - अगिँ
अगि
मानकरूपान्तरम् - मगिँ
मगि
मानकरूपान्तरम् - तगिँ
तगि
मानकरूपान्तरम् - त्वगिँ
त्वगि
मानकरूपान्तरम् - त्रगिँ
त्रगि
मानकरूपान्तरम् - श्वगिँ
श्वगि
मानकरूपान्तरम् - श्रगिँ
श्रगि
मानकरूपान्तरम् - श्लगिँ
श्लगि
मानकरूपान्तरम् - इगिँ
इगि
मानकरूपान्तरम् - रिगिँ
रिगि
मानकरूपान्तरम् - लिगिँ
लिगि गत्यर्थाः
- ओखति । उवोख । अभ्यासस्यासवर्णे (6/4/78) इतीयङुवङोर्विधानसामर्थ्याद् हलादिशेषो न भवति । ऊखतुः । अत्रैकादेशस्य पूर्वं प्रत्यन्तवत्वादभ्यासग्रहणेन ग्रहणे सति ह्रस्वत्वं प्राप्नोति । तदभ्यासप्रकृत्यवयवयोरेकादेशस्य बहिरङ्गत्वेनासिद्धत्वादभ्यासमात्राश्रयं ह्रस्वत्वं न भवति । उखा । उचिखिषति । औचिखत् । ओणेरृदित्करणं ज्ञापकं नित्यमपि द्विर्वचनमुपधा कार्य्येण बाध्यत इति लघूपधगुणे कृते द्विर्वचनम् । मा भवानुचिखत् । नखति । नखः । वखति । मखति । मखो यज्ञः। रखति । लखति । वङ्खति । लङ्खति । इङ्खति । प्रेङ्खणम् । ईङ्खणम् । वल्गतौ । वल्गितम् । गुरोश्च हलः (3/3/103) वल्गा । रङ्गतौ । रङ्गः । वङ्गतौ । वङ्गाः । लङ्गतौ । विलङ्गतौ । डलयोरेकत्वस्मरणाद् विडङ्गः । लङ्गिकम्प्योरुपतापशरीरविकारयोरुपसंख्यानम् (6/4/34, वा) इत्यनुनासिकलोपः-विलगितम् । अङ्गतौ । अङ्गाः । पृषोदरादित्वाणत्वम्-अङ्गणं ।चत्वरम् । अङ्गिमदिमन्दिभ्य अरन् (उण्, 3/134) अङ्गारः । अङ्गारसमूहे पाशादिभ्यो यः (4/2/49) अङ्गार्य्यः । मङ्गतौ । मङ्गेरलच् (उण्, 5/70) मङ्गलम् । तत्र साधु (4/4/98) इति यत्-मङ्गल्यम् । तङ्गतौ । तङ्गः । त्वगि कम्पने च त्वङ्गतौ । तत्वङ्ग (34) त्वङ्गः । त्रङ्गतौ । श्वङ्गतौ । श्रङ्गतौ । श्लङ्गतौ । इङ्गतौ । इजादेः सनुमः (8/4/32) इति णत्वम् । प्रेङ्गणम् । इङ्गितम् । रिङ्गतौ । लिङ्गतौ । लिङ्गम् ।। 127-151 ।।
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
उख, गतौ । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वादि -परं -सकं-सेट् ।) पञ्चमस्वरी ॥
ओखति । इति दुर्गादासः ॥
उख, इ, गतौ । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(इदित् -भ्वादिपरं -सकं -सेट् ।) पञ्चमस्वरी । इ उङ्खति । इतिदुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
उख गतौ भ्वादि०
पर०
सक०
 सेट् । ओखति औखीत् उवोखऊखतुः ओखिता उख्यात् ओखिष्यति औखिष्यत् उखा ।
उख गतौ इदित् भ्वादि०
पर०
सक०
 सेट् । उङ्खति औङ्खीत् ।उङ्खाम्--बभूव आस चकार । उङ्खिता उङ्ख्यात् उङ्खि-ष्यति औङ्खिष्यत् ।
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
उखँ उख
मानकरूपान्तरम् - उखिँ
उखि
मानकरूपान्तरम् - वखँ
वख
मानकरूपान्तरम् - वखिँ
वखि
मानकरूपान्तरम् - मखँ
मख
मानकरूपान्तरम् - मखिँ
मखि
मानकरूपान्तरम् - नखँ
नख
मानकरूपान्तरम् - णखँ
णख
मानकरूपान्तरम् - णखिँ
णखि
मानकरूपान्तरम् - रखँ
रख
मानकरूपान्तरम् - रखिँ
रखि
मानकरूपान्तरम् - लखँ
लख
मानकरूपान्तरम् - लखिँ
लखि
मानकरूपान्तरम् - इखँ
इख
मानकरूपान्तरम् - ईखिँ
ईखि
मानकरूपान्तरम् - वल्गँ
वल्ग
मानकरूपान्तरम् - रगिँ
रगि
मानकरूपान्तरम् - लगिँ
लगि
मानकरूपान्तरम् - अगिँ
अगि
मानकरूपान्तरम् - वगिँ
वगि
मानकरूपान्तरम् - मगिँ
मगि
मानकरूपान्तरम् - तगिँ
तगि
मानकरूपान्तरम् - त्वगिँ
त्वगि
मानकरूपान्तरम् - श्रगिँ
श्रगि
मानकरूपान्तरम् - श्लगिँ
श्लगि
मानकरूपान्तरम् - इगिँ
इगि
मानकरूपान्तरम् - रिगिँ
रिगि
मानकरूपान्तरम् - लिगिँ
लिगि गत्यर्थाः
ओखति, प्रोखति उखा स्थाली उखिरिदन्तोऽनार्षः, न्यूङ्खा ओङ्काराः षोडशे त्याद्यर्थमुन्नीतः मखति मखः मङ्खति मङ्खो बन्दी द्विर्नखिर् णोपदेशविकल्पार्थः - प्रनखति प्रणखति एखति इदनुबन्धत्वाद् इङ्खतीत्येके प्रेङ्खति प्रेङ्खा वल्गति वल्गः, वल्गा रङ्गति रङ्गः लङ्गति लङ्गः खञ्जने पक्षिविशेषेऽयं रूढः लङ्गिकम्प्योरुपतापशरीरविकारयोः (6428 वा0) नलोपाद् विलगितः पशुः अङ्गम् अङ्गेर्नलोपश्च (उ0450) इत्यग्निः अङ्गिमदिमन्दिभ्य आरन् (उ03134) अङ्गारः ऋतन्यञ्जि (उ042) इत्यङ्गुलिः अमेर्गुरिरश्च लो वा (द्र0उ0145) इति व्युत्पत्त्यन्तरेण निरूढादीनां प्रकृतिप्रत्ययौ यथाकथंचित् कल्पनीयौ इति ज्ञाप्यते वङ्गिर्गतिवैकल्ये रूढः - वङ्गति, वङ्गः मङ्गेरलच् (दश0उ08123) मङ्गलम् तगिः स्खलने रूढः - तङ्गति इङ्गति, इङ्गितम् आलिङ्गति, लिङ्गम् चुरादौ लिगि चित्रीकरणे (10208) लिङ्गयति द्रमिडानाम् रिखिरपि - रिङ्खति, रिङ्खणम् स्खलनम् त्रगीति च चन्द्रः (च0धा0138) त्रङ्गति 128-155
धातुवृत्तिः
Sanskrit
उखँ उख
मानकरूपान्तरम् - उखिँ
उखि
मानकरूपान्तरम् - वखँ
वख
मानकरूपान्तरम् - वखिँ
वखि
मानकरूपान्तरम् - मखँ
मख
मानकरूपान्तरम् - मखिँ
मखि
मानकरूपान्तरम् - णखँ
णख
मानकरूपान्तरम् - णखिँ
णखि
मानकरूपान्तरम् - रखँ
रख
मानकरूपान्तरम् - रखिँ
रखि
मानकरूपान्तरम् - लखँ
लख
मानकरूपान्तरम् - लखिँ
लखि
मानकरूपान्तरम् - इखँ
इख
मानकरूपान्तरम् - इखिँ
इखि
मानकरूपान्तरम् - ईखिँ
ईखि
मानकरूपान्तरम् - वल्गँ
वल्ग
मानकरूपान्तरम् - रगिँ
रगि
मानकरूपान्तरम् - लगिँ
लगि
मानकरूपान्तरम् - अगिँ
अगि
मानकरूपान्तरम् - वगिँ
वगि
मानकरूपान्तरम् - मगिँ
मगि
मानकरूपान्तरम् - तगिँ
तगि
मानकरूपान्तरम् - त्वगिँ
त्वगि
मानकरूपान्तरम् - श्रगिँ
श्रगि
मानकरूपान्तरम् - श्लगिँ
श्लगि
मानकरूपान्तरम् - इगिँ
इगि
मानकरूपान्तरम् - रिगिँ
रिगि
मानकरूपान्तरम् - लिगिँ
लिगि (अर्थः) गत्यर्थाः
द्वितीयन्ताः पञ्चदश, तृतीयान्तास्त्रयोदश ( ओखति प्रोखति ) "एङि पररूपम्' ( उवोख ऊखतुः उवोखिथ उवोख ) गुणविषये ( सूत्रम्) अभ्यासस्थासवर्णे (इति सूत्रम्) इति अभ्यासस्येवर्णेवर्णयोरसवर्णेऽचि परत इयङुवङावित्युवङ् लिटि पिद्वचनेषु गुणः, गुरुमानयं धातुरिति तेषां स्थानिवत्वेन लिट्त्वाद् आम् प्राप्तः सन्निपातपरिभाषया निवर्त्तते आमि गुणनिमित्तप्रत्ययस्य "आमः'' इति लुक् स्यात् ऊखतुरित्यादौ सवर्णदीर्घस्यान्तवत्त्वेनाभ्यासत्वाद् ह्रस्वो न भवति, अभ्यासमात्राश्रयत्वेनान्तरङ्गेस्मिन् पूर्वपराश्रयस्य बहिरङ्गस्य सवर्णदीर्घस्य "असिद्धं बहिरङगमन्तरङ्गे' इत्यसिद्धत्वातोखितेत्यादि लुङि "नेटि" इति वृद्धेर्निषेधे लघूपधगुणेन मा भवानोखीदिति भवति ( ओचिखिषति ) लघुपधगुणे कृते द्वितीयस्यैकाचो द्विर्वचनम् ( ओखयति मा भवानुचिखत् ) द्विर्वचनात् पूर्वमेवोधाह्रस्वत्वमिति ज्ञापितम् ( ओखित्वा ) "न क्वा सेट्'' इति अकित्त्वाद्गुणः भावादिकर्मणोर्निष्ठायाम् "उदुपधात्'' इति कित्त्वविकल्पनादुखितमनेन, ओखितमनेनेत्यादि नेयम् उखो मुनिः इगुपधत्वात्कः उखेन प्रोक्त औखीयः श्लोकः "तित्तिरिवरतन्तुखण्डिकोखाच्छण्'' इति तृतीयान्तात् प्रोक्तार्थे छण्, णित्त्वाद्वृद्धिः यदा तु प्रोक्तं छन्दो ब्राह्मणं वा तदा "छन्दोब्राह्मणानि च तद्विषयाणि'' इति नियमाद् अध्येतृवेदितृप्रत्ययविषयमेव, तेन "तदधीते तद्वेद'' इति औखीयशब्दाद् द्वितीयान्ताद् अध्येतृवेदित्रोरण, तस्य "प्रोक्तप्रत्ययाच्छणः परत्वेन लुकि औखीयो माणवकः औखीया ब्राह्मणीत्यत्र प्रत्ययलक्षणेनाणन्तत्वाद् "टिङ्ढाणञ्'' इति न ङीब् भवति, अत इत्यनुवर्त्याणो1ZkArasya च विशेषणविशेष्यत्वाद् "वर्णाश्रये नास्ति प्रत्ययलक्षणम्' इति प्रत्ययलक्षणनिषेधात् ( उखायां संस्कृतमुख्यम् ) ( सूत्रम्) शूलोखाद्यत् (इति सूत्रम्) इति सप्तम्यन्तात्संस्कृतमित्यर्थे यत् प्रोंखणम् "कृत्यचः'' इति णत्वम् ( उङ्खति उङ्खांचकार उङ्खिता उञ्चिखिषति उङ्खयति औञ्चिखदित्यादि ) प्रोङ्खणम् "इजादेः सनुमः'' इति णत्वम् ( वखति ववाख वखितेत्यादि, ववखतुरित्यादौ किति लिटि वकारादित्वादेत्वाभ्यासलोपौ न लुङि "अतो हलादेः'' इति वा वृद्धिः ( अवाखीदिति ) एवं परेषामनिदिताम् ( वङ्खयति प्रवङ्खनम्) "इजादेः'' इति नियमाद्णत्वम् ( मखति ममाख मखितेत्यादि मङ्खति नखति नङ्खति ) मूर्धन्यादेरुपदेश "उपसर्गात्'' इति णत्वेन प्रणखतीत्याद्यपि यथा स्यादिति ( रखति रङ्खति प्ररङखणम् "रषाभयाम्'' इति णत्वम् इजादेरिति नियमं उपसर्गात्कृत्यच इति प्राप्तस्यैव ( लखति लङ्खति एखति इयेख एखितेत्यादि ओखतिवत् ( इङ्खति इङ्खां चकार ईखति ईखां चकार ) यद्यपि मैत्रेयेणादितस्त्रय इदित उखिवखिमखयः मूर्द्धन्यादिर्नखिरनिदित, इखिश्च न पठ्यते, तथापि इतरानेकव्याख्यातॄणां प्रामाण्यादस्माभिः पठित अत्र चन्द्रो मुखिमपि पपाठ संमतायां तु त्रख त्रखि शिखि इति त्रयः पठ्यन्ते द्रविडास्तु रिखमपि पठन्ति, एवमेकोनविंशतिः खान्ताः वल्गति रङ्गति ) रङ्गन्त्यस्मिन् प्रेक्षकाणां मनांसीति, रङ्गः "हलश्च'' इति संज्ञायामधिकरणे घञ् रञ्जेर्वा घो द्रष्टव्यः ( लङ्गति विलगितः) अनिदितां नलोपे [ लङ्गिकम्पोरुपतापशरीरविकारयोरुपसंख्यानम् ] इति नलोपः उपतापादन्यत्रावयवीत्यङ्गम् रङ्गवद् घञ् अङ्गिरगतौ विपरीतलक्षणया प्रवर्तते, दर्श इत्यत्र दृशिवत् न दृश्यतेऽस्मिन् चन्द्र इति हि दर्शशब्दो धूर्त्तस्वामिना व्युत्पादितः कल्याणान्यङ्गन्यस्याः सन्तीति अङ्गना " अङ्गात् कल्याणे'' इति पामादिपाठान्मत्वर्थीयो नः, विशिष्टं विहीनं वा ऽङ्गमस्येति व्यङ्गः, तस्यापत्यं व्याङ्गिः "अत इञ्'' "स्वागतादिनां च'' इति वृद्धिप्रतिषेधैजागमयोर्निषेधः एवं स्वाङ्गिरित्यत्रापि सर्वाङं व्याप्नोतीति सर्वाङ्गीणः स्नायुः, ( सूत्रम्) तत्सर्वादेः पथ्यङ्गकर्मपत्रपात्रं व्याप्नोति (इति सूत्रम्) इति सर्वादेः पथ्याद्यन्ताद् द्वितीयान्ताद्व्याप्नोतीत्यर्थे खः "अङ्गेर्नलोपश्च" इति निप्रत्ययो नलोपश्च अग्निर्देवता अस्य, आग्नेयं हवि [ सर्वत्र अग्निकलिभ्यां ढक् प्रत्ययः ] सर्वत्रेति वचनादर्थान्तरेप्ययमेव ( अग्नीषोमौ अग्नीवरुणौ ) "ईदग्नेः सोमवरुणयोः'' इति देवाताद्वन्व्दलक्षणस्यानङोपवाद ईकारः अग्नीवरुणौ देवता अस्याग्निवारुणम् "देवताद्वन्द्वे च''इत्युभयपदवृद्धिः "इद्वृद्धौ'' इति वृद्धिमत्युत्तरपदे अग्नेरिकार ईत्वापवादः अग्नायी ( सूत्रम्) वृषाकप्यग्निकुसितकुसीदानामुदात्त (इति सूत्रम्) इति पुंयोगे ङीष्युदात्तऐकारान्तादेशे आयादेशः आग्नायीदेवता अस्य आग्नेयम् लिङ्गविशिष्टपरिभाषया [ सर्वत्राग्निकलिभ्यां ढक् ] इति ढकि [ भस्याढे तद्धिते ] इति पुंवद्भावपर्युदासे स्त्रीभ्यो ढको ग्रहणमिति कैयटावुक्तत्वात्पुंवद्भावः अग्निमिन्द्धइत्यग्रिमिन्द्धः [ भ्राष्ट्राग्न्योरिन्द्धे मुम्वक्तव्य ] इति मुम् अयम् "ऋज्रेन्द्रा'' इति निपातनाद्रकि नलोपः अये भवयमिम् "अग्नादिपश्चाडिमीच् इति डिमच् ( अङ्गारः ) "अगिमगिनन्दिभ्य आरन्'' इत्यारन् ( अङ्गुलिः ) "रुतञ्जी'' इत्यादिना उलिप्रत्ययः ( अङ्गुरिः ) "घालमूल'' इत्यादिना पक्षे रः पञ्चाङ्गुलयः प्रमाणमस्य पञ्चाङ्गुलः ( सूत्रम्) तद्धितार्थोत्तपदसमाहारे च (इति सूत्रम्) तद्धितार्थे विषयभूते उत्तरपदे परतः समाहारे चाभिधेये दिक्संख्ये समानाधिकरणेन समं समस्येते इति प्रमाणे तद्धितार्थे विषयभूते समासः "सङ्खयापूर्वो द्विगुः'' इति द्विगुत्त्वे "द्विगुश्च'' इति तत्पुरुषश्चार्थात्तत्र ( सूत्रम्) प्रमागे द्वयसज्दघ्नञ्मात्रचः (इति सूत्रम्) इति प्रमाणोपाधिकादस्मात्प्रमाणि मात्रच्, तस्य "द्विगोर्लुङ् नित्यम्'' इति लुकि "तत्पुरुषस्याङ्गुलेः सङ्खयाव्यादेः'' इत्यचि "यस्येति च'' इतीकारलोपः अत्यङ्गुलम् [ अत्यादयः क्रान्ताद्यर्थे ] इति तपुरुषः, अव्ययादित्वादिच् शोभनाङ्गुलिः स्वङ्गुलिः ( सूत्रम्) न पूजनात् (इति सूत्रम्) यान् शब्दानुपादाय समासान्तो विधीयते ते यदा पूजावचनात्परे भवन्ति तदा समासान्तो नेत्यत्राचोभावः ( कुत्सिताङ्गुलिः किमङ्गुलिः ) ( सूत्रम्) किं क्षेपे (इति सूत्रम्) क्षेपे यः किं शब्दः स समानाधिकरणेन सुबन्तेन समर्थेन समस्यत इति तत्पुरुषः ( सूत्रम्) किमः क्षेपे (इति सूत्रम्) इति क्षेपवचनादस्मात्परस्य समासान्तनिषेधाद् अच्न भवति ( माङ्गुलिः, अनङ्गुलिः) यत्र ( सूत्रम्) नञस्तत्पुरुषात् (इति सूत्रम्) इति समासान्तनिषेधः नञः परे ये वक्ष्यमाणा ऋगादयस्तदन्तात्तत्पुरुषात् समासान्ता नेति सूत्रार्थः पञ्चाङ्गुलमाहुः ( सूत्रम्) अङ्गुलेर्दारु (इति सूत्रम्) इति बहुव्रीहौ षच् (अङ्गुलीयकम् ) संज्ञायां कन् "जिह्वामूलाङ्गुलेच्छः'' इति सप्तम्यन्ताद्भवार्थे छः ( वङ्गयीति वङ्गाः जनपदः ) अङ्गवद्युत्पत्तिः ( मङ्गलम् ) "मङ्गेरलच्'' इत्यलच् तङ्गति अङ्गति श्लङ्गति इङ्गति रिङ्गति लिङ्गति) लिगि चित्रीकरण इति चुरादौ च त्वगि कम्पने च ( त्वङ्गति ) 152
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“उख गत्यर्थः”@} 2 ओखकः-खिका, ओखकः-खिका, 3 ओचिखिषकः-षिका
ओखिता-त्री, ओखयिता-त्री, ओचिखिषिता-त्री
ओखन्-न्ती, ओखयन्-न्ती, ओचिखिषन्-न्ती
ओखिष्यन्-न्ती-ती, ओखयिष्यन्-न्ती-ती, ओचिखिषिष्यन्-न्ती-ती
-- ओखयमानः, ओखयिष्यमाणः
उक्-उखौ-उखः
-- -- 4 ओखितम् 5, तः-तवान्, ओखितः-तं, ओचिखिषितम्-तः-तवान्
उखितम्, तः-तवान्, ओखितः-तं, ओचिखिषितम्-तः-तवान्
6 उखः, ओखः, ओचिखिषुः, ओचिखयिषुः
ओखितव्यम्, ओखयितव्यम्, ओचिखिषितव्यम्
ओखनीयम्, ओखनीयम्, ओचिखिषणीयम्
ओख्यम्, ओख्यम्, ओचिखिष्यम्
ईषदोखः, दुरोखः, स्वोखः
-- -- उख्यमानः, ओख्यमानः, ओचिखिष्यमाणः
ओखः, ओखः, ओचिखिषः
ओखितुम्, ओखयितुम्, ओचिखिषितुम्
7 उक्तिः, ओखना, ओचिखिषा, ओचिखयिषा
ओखनम्, 8 प्रोखणम्, ओखनम्, ओचिखिषणम्
9 ओखित्वा, ओखयित्वा, ओचिखिषित्वा
10 समुख्य, समोख्य, समोचिखिष्य
ओखम् २, ओखित्वा २, ओखम् २, ओखयित्वा २, ओचिखिषम् २
ओचिखिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (९२)
02
=>
 (१-भ्वादिः-१२८-सक। सेट्। पर।)
03
=>
 [[१। ओणेः ऋदित्करणात् द्वित्वात् उपधाकार्यं प्रबलम्। तेन पूर्वं लघूपधगुणः। पश्चात् द्वित्वम्। ततः ‘कुहोश्चुः’ (७-४-६२) इति अभ्यासे चुत्वम्।]]
04
=>
 [[२। ‘उदुपधात् भावादिकर्मणोरन्यतरस्याम्’ (१-२-२१) इत्यत्र ‘शब्धिकरणेभ्य एवेष्यते’ (वा। १-२-२१) इति वार्तिकात् कित्त्वविकल्पः।]]
05
=>
 [[आ। ‘अराखितत्वग्भिरलाखितच्छदैः प्रद्राखिताध्राखिफलैश्च शाखिभिः। (धा। का। १-१८) प्रश्लाखितं प्रोखितसत्त्वमुङ्कितं खगैर्वखन् मारुतवङ्खिसौरभम्।।’]]
06
=>
 [[३। ‘इगुपध--’ (३-१-१३५) इति कर्तरि कः। उखो मुनिः।]]
07
=>
 [[४। ‘तितुत्र--’ (७-२-९) इति नेट्। ‘खरि च’ (८-४-५५) इति चर्त्वम्।]]
08
=>
 [[५। ‘एङि पररूपम्’ (६-१-९४) इति पररूपम्। ‘कृत्यचः’ (८-४-२९) इति णत्वम्।]]
09
=>
 [[६। ‘न क्त्वा सेट्’ (१-२-१८) इति कित्त्वनिषेधाद्गुणः।]]
10
=>
 [पृष्ठम्००९२+ २३]
Capeller
German
उख॑
m.
 Kochtopf
f.
°आ॑ dass
Grassman
German
(ukhá) = ukhā́, enthalten in ukhachíd.