| YouTube Channel

उक्षणम् (ukSaNam)

 
Apte
English
उक्षणम् [ukṣaṇam], [उक्ष्-ल्युट्]
Sprinkling.
Consecrating as by sprinkling
वसिष्ठमन्त्रोक्षणजात् प्रभावात्
R.*
5.27.
Apte Hindi
Hindi
उक्षणम्
नपुं*
- उक्ष्+ल्युट्
छिड़काव
उक्षणम्
नपुं*
- उक्ष्+ल्युट्
छींटे देकर अभिमंत्रित करना
E Bharati Sampat
Sanskrit
(न) जलसेचनम् उक्ष(सेचने)+ल्युट् ‘ल्युट् च’ ३.३.११५। ‘वसिष्ठमन्त्रोक्षणजात्प्रभावात् उदन्वदाकाशमहीधरेषु’ रघुः५.२७।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
सिञ्चनम्, सेचनम्, अवसेचनम्, क्षालनम्, उक्षणम्, परिषेचनम्, आसेचनम्, अभिषेचनम्, आश्चोतनम्, आसेकः, घारः, परिषेकः, क्षरणम्
noun
द्रवपदार्थान् सेचनस्य क्रिया।
"सस्यान् रोगात् रक्षितुम् औषधस्य सिञ्चनम् आवश्यकम् अस्ति।"
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“उक्ष सेचने”@} 2 उक्षकः-क्षिका, उक्षकः-क्षिका, उचिक्षिषकः-षिका
उक्षिता-त्री, उक्षयिता-त्री, उचिक्षिषिता-त्री
3 4 उक्षन्-न्ती, उक्षयन्-न्ती, उचिक्षिषन्-न्ती
5 व्यत्युक्षमाणः, उक्षयमाणः, उक्षयिष्यमाणः
उक्षिष्यन्-न्ती-ती, उक्षयिष्यन्-न्ती-ती, उचिक्षिषिष्यन्-न्ती-ती
6 उट्-ड्-उक्षौ-उक्षः
-- -- उक्षितम्-तः, उक्षितः-तं, उचिक्षिषितः-तवान्
उक्षः, उक्षः, उचिक्षिषुः, उचिक्षयिषुः
उक्षितव्यम्, उक्षयितव्यम्, उचिक्षिषितव्यम्
उक्षणीयम्, उक्षणीयम्, उचिक्षिषणीयम्
उक्ष्यम्, उक्ष्यम्, उचिक्षिष्यम्
ईषदुक्षः, दुरुक्षः, सूक्षः
-- -- उक्ष्यमाणः, उक्ष्यमाणः, उचिक्षिष्यमाणः
उक्षः, उक्षः, उचिक्षिषः
उक्षितुम्, उक्षयितुम्, उचिक्षिषितुम्
उक्षा-उक्षणा, 7 8 व्यात्युक्षी, उचिक्षिषा, उचिक्षयिषा
प्रोक्षणम्, उक्षणम्, उचिक्षिषणम्
उक्षित्वा, उक्षयित्वा, उचिक्षिषित्वा
प्रोक्ष्य, अभ्युक्ष्य, प्रोचिक्षिष्य
उक्षम् २, उक्षित्वा २, उक्षम् २, उक्षयित्वा २, उचिक्षिषम्
उचिक्षिषित्वा २। 9 उक्षा।
-- -- 10
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(९१)
02
=>
(१-भ्वादिः-६५७। सक। सेट्-पर।)
03
=>
[पृष्ठम्००९०+ २३]
04
=>
[[आ। ‘उक्षन्नेनं मन्दहासेन रक्षन् विश्वन् निक्षन् वल्लवी स्त्रिक्षिताघाः।।’ धा। का। १-८३।]]
05
=>
[[१। ‘कर्तरि कर्मव्यतिहारे (१-३-१४) इति आत्मनेपदम्।]]
06
=>
[[२। ‘स्कोः--’ (८-२-२९) इति कलोपः।]]
07
=>
[[B। ‘ताः कान्तैस्सह करपुष्करेरिताम्बु व्यात्युक्षीमभिसरणग्लहामदीव्यन्।।’ शिशु- पालवधे (८-३२)।]]
08
=>
[[३। ‘कर्मव्यतिहारे णच् स्त्रियाम्’ (३-३-४३) इति णचि ‘णचस्त्रियामञ्’ (५-४-१४) इत्यञ्। ‘टिड्ढा--’ (४-१-१५) इति ङीप्।]]
09
=>
[[४। ‘श्वन् उक्षन्--’ (द। उ-६-५५।) इत्यादिना कनिन्प्रत्ययः। उक्षा = वृषभः।]]
10
=>
[पृष्ठम्००९१+ २६]