| YouTube Channel

ईहा (IhA)

 
शब्दसागरः
English
ईहा
f.
(-हा)
1. Wish, desire.
2. Effort, exertion.
E.
ईह् to desire, अङ् and
टाप् affs.
Capeller Eng
English
ईहा
f.
the same + effort, exertion, labour
wish, desire.
ईहातस् by labour or exertion.
Yates
English
ईहा (हा) 1.
f.
Wish
effort.
Spoken Sanskrit
English
ईहा IhA
f.
wish
ईहा IhA
f.
exertion
ईहा IhA
f.
activity
ईहा IhA
f.
request
ईहा IhA
f.
desire
ईहा IhA
f.
effort
Wilson
English
ईहा
f.
(-हा)
1 Wish, desire.
2 Effort, exertion.
E.
ईह to desire. अङ् and टाप् affs.
Apte
English
ईहा [īhā], [ईह्-अ]
Wish, desire
जलनिधिमकरोत्तरीतुमीहाम् Rām.
cf.
also हन्तुं क्रोधवशादीहां चक्राते नौ परस्परम् Ki. see अनीह also.
An undertaking, act.
Effort, exertion, activity
ईहातश्चेद्धनं भवेत्
Ms.*
9.25
प्रजागरांचकारारेरी- हास्वनिशमादरात्
Bk.*
6.2.
Comp.
-अर्थिन्
a.
aiming at any object, seeking wealth
वैश्यस्येहार्थिनो$ष्टमे (कार्यम्)
Ms.*
2.37. -मृगः [ईहाप्रधानो मृगः]
a wolf
सुकृतेहामृगाकीर्णम्
Rām.*
2.15.35.
an artificial deer.
a divisionउ
Apte 1890
English
ईहा [ईह्-अ] 1 Wish, desire
जलनिधिमकरोत्तरीतुमीहां Rām.
see अनीह also.
2 An undertaking, act.
3 Effort, exertion, activity
ईहातश्चेद्धनं भवेत् Ms. 9. 205.
Comp.
अर्थिन् a. aiming at any object, seeking wealth
Ms. 2. 37.
मृगः [ईहाप्रधानो मृगः] {1} a wolf. {2} an artificial deer. {3} a division of the drama consisting of four acts
for definition &c. see S. D. 518 = वृकः a wolf.
Monier Williams Cologne
English
ईहा
f.
effort, exertion, activity,
Mn.
MBh.
R.
&c.
request, desire, wish,
R.
Sāh.
MBh.
&c.
Monier Williams 1872
English
ईहा, f. effort, exertion, activity
request, desire,
wish.
—ईहा-तस्, ind. diligently, energetically, by or
with labour or exertion.
—ईहा-मृग, अस्, m. a wolf
a division of the drama.
—ईहार्थिन् (ईहा-अर्°), ई,
इनी, इ, aiming at any object, seeking wealth.
—ईहा-
वृक, अस्, m. a wolf.
Macdonell
English
ईहा īh-ā,
f.
exertion, endeavour
business, 🞄labour
desire, wish
-vat,
a.
assiduous
brave.
Benfey
English
ईहा ईह् + आ,
f.
1. Exertion, Rām. 3,
43, 38.
2. Desire, MBh. 3, 95.
--
Comp.
अन्-ईह and निस्-,
adj.
devoid of energy,
MBh. 3, 1240
14, 1302. निस्-ईहा,
f.
indifference, Bhāg. P. 4, 22, 24.
Hindi
Hindi
इच्छा
Apte Hindi
Hindi
ईहा
स्त्री*
- ईह्-अ
"कामना, इ़च्छा"
ईहा
स्त्री*
- -
"प्रयत्न, प्रयास, चेष्टा"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
ईहा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಪೇಕ್ಷೆ
ईहा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪ್ರಯತ್ನ
ईहा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚೇಷ್ಟೆ /ವ್ಯಾಪಾರ
निष्पत्तिः - > ईष (चेष्टायाम्) - "अः" (३-३-१०३)
L R Vaidya
English
IhA {% f. %} 1. Effort, exertion
2. desire, wish.
E Bharati Sampat
Sanskrit
(स्त्री) ईह(चेष्टायाम्)+अः। ‘गुरोश्च हलः’ ३.३.१०३। १.अपेक्षा २.प्रयत्नः, उद्यमः। ३.चेष्टा, व्यापारः।
Bopp
Latin
ईहा f. (r. ईह् s. आ)
1) desiderium.
2) nisus, appetitus,
consectatio. HIT. 37. 6.: वित्तेहा.
Abhyankara Grammar
English
ईहा effort made for the production of sound
cf. अापद्यते श्वासतां नादतां वा वक्त्रीहायां उभयं वान्तरौभौ ईहायाम् चेष्टायाम R.Pr.XIII.1.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
आकाङ्क्षा, कामना, अनुकामः, अभिलिप्सा, अभिलाषः, अभिवाञ्छा, आशंसा, इच्छता, इच्छत्वम्, इच्छा, इष्टिः, ईप्सा, ईहा, वासना, श्लाघा, स्पृहा
noun
लब्धुं स्पृहणम्।
"आकाङ्क्षाणाम् अन्तः कदापि भवति।"
Synonyms:
इच्छा, आकाङ्क्षा, वाञ्छा, दोहदः, स्पृहा, ईहा, तृट्, लिप्सा, मनोरथः, कामः, अभिलाषः, तर्षः, रुक्, इषा, श्रद्धा, तृष्णा, रुचिः, मतिः, दोहलम्, छन्दः, इट्
noun
मनोधर्मविशेषः।
"निर्दुःखत्वे सुखे चेच्छा तज्ज्ञानादेव जायते। इच्छा तु तदुपाये स्यादिष्टोपायत्वधीर्यदि।।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गृध्नुस्तु गर्धनस्तृष्णग्लिप्सुर्लुब्धोऽभिलाषुकः ४२९
p{0021}
लोलुपो लोलुभो लोभस्तृष्णा लिप्सा वशः स्पृहा
काङ्क्षाशंसागर्धवाञ्छाशेच्छेहातृण्मनोरथाः ४३०
कामोऽभिलाषोऽभिध्या तु परस्वेहोद्धतः पुनः
अविनीतो विनीतस्तु निभृतः प्रश्रितोऽपि ४३१
-wordlist-
गृध्नु (पुं), गर्धन (पुं), तृष्णज् (पुं), लिप्सु (पुं), लुब्ध (पुं), अभिलाषुक (पुं), लोलुप (पुं), लोलुभ (पुं), लोभ (पुं), तृष्णा (स्त्री), लिप्सा (स्त्री), वश (पुं), स्पृहा (स्त्री), काङ्क्षा (स्त्री), आशंसा (स्त्री), गर्ध (पुं), वाञ्छा (स्त्री), आशा (स्त्री), इच्छा (स्त्री), ईहा (स्त्री), तृष् (स्त्री), मनोरथ (पुं), काम (पुंक्ली), अभिलाष (पुं), अभिध्या (स्त्री), परस्वेहा (स्त्री), उद्धत (पुं), अविनीत (पुं), विनीत (पुं), निभृत (पुं), प्रश्रित (पुं)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ईहा,
स्त्री,
(ईह + + टाप् ।) चेष्टा उद्यमः ।(“इच्छया जायते काम ईहयार्थो विवर्द्धते ।श्रद्धया वर्द्धते धर्म्मस्तेषां फलमिदं त्रिधा”
इति रामायणे
काण्डे तथा मनुः ३७ ।“राज्ञो बलार्थिनः षष्ठे वैश्यस्येहार्थिनोऽष्टमे” ।“वैश्यस्य बहुकृष्यादिचेष्टार्थिनः” इति तट्टीकायांकुल्लुकभट्टः ।) वाञ्छा इच्छा इति त्रिकाण्डशेषः
(“धर्म्मार्थं यस्य वित्तेहा वरं तस्य निरीहता ।प्रक्षालनाद्धि पङ्कस्य श्रेयो स्पर्शनं नृणाम्”
इति महाभारते ४८
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ईहा स्त्री ईह--अ चेष्टायाम्, उद्यमे, वाञ्छायाञ्च ।“ईहादेहार्थन शःस्याज्जन्मर्क्ष उपतापिते ज्योति०
Capeller
German
ईहा
f.
Anstrengung
Streben, Verlangen,
Wunsch.
Stchoupak
French
ईहा-
f.
effort
vœu, requête
-वन्त्- a. actif, courageux.
ईहा-मृग-
m.
loup.