| YouTube Channel

ईह (Iha)

 
शब्दसागरः
English
ईह r. 1st cl. (ङ) ईहङ् (ईहते) To endeavour, to aim or attempt. With
सम् prefixed, to wish, to desire.
Capeller Eng
English
ईह
m.
attempt, endeavour.
Yates
English
ईह (ङ) ईहते 1.
d. To endeavour.
Wilson
English
ईह r. 1st cl. (-ङ) ईहङ् (ईहते) To endeavour, to aim or
attempt.
With सम् prefixed, to wish, to desire.
Apte
English
ईहः [īhḥ], Attempt
as in ऊर्ध्वेहः
Apte 1890
English
ईहः Attempt
as in ऊर्ध्वेहः
Monier Williams Cologne
English
ईह
m.
attempt (See ऊर्ध्वेह)
Monier Williams 1872
English
ईह, अस्, m. attempt (e. g. ऊर्ध्वेह, attempt to rise).
Apte Hindi
Hindi
ईहः
पुं*
- ईह्+अच्
स्तुति
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
ईह्
मूलधातुः:
ईह
धात्वर्थः:
चेष्टायाम्
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
सकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
आत्मनेपदी
रूपम्:
(सम्)ईहते
धातुप्रदीपः
Sanskrit
ईहँ ईह चेष्टायाम्
- ईहते ईहाञ्चक्रे ऐहिष्ट ईहा ।।633 ।।
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
ईह चेष्टे इति कविकल्पद्रुमः
(भ्वादिं-आत्मं-अकं-सेट् ।) दीर्घादिरकर्म्मकः ।“ऐहिष्ट तं कारयितुं कृतात्माक्रतुं नृपः पुत्त्रफलं मुनीन्द्रम्” ।इति भट्टिः ११
सकर्म्मकोऽपि “भ्रामं भ्रमादपि नेहते” इतिजयदेवः
“सर्व्वः स्वार्थं समीहते” इति माघः ।२ ६५
इति दुर्गादासः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
ईह चेष्टने भ्वादि० आत्म० अक० सेट् ईहते ऐहिष्ट ऐहिढ्वम्ऐहिध्वम् ईहाम्--बभूव आस चक्रे ईहिता ईहिषीष्टईहिष्यते ऐहिष्यत ईहनम् ईहा ईहमानः ईहितः“शक्तस्यानीहमानस्य किञ्चिद्दत्त्वा पृथक् क्रिया” स्मृतिः ।“ऐहिष्ट तं कारयितुं कृतात्मा” भट्टिः प्रियाणिवाञ्चन्त्यसुभिः समीहितुम् “हन्तुं क्रोधवशादीहाञ्च-क्राते तौ परस्परम्” इति किरा० अस्य इच्छापूर्व्व-कचेष्टापरत्वे
सक०
“नेहेतार्थान् प्रसङ्गेन” मनुः “तस्याराधनमीहते” गोता
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
ईहँ ईह चेष्टायाम्
- ईहते ईहाञ्चक्रे ईहिता ईहितम् ईहा 624
धातुवृत्तिः
Sanskrit
ईहँ ईह (अर्थः) चेष्टायाम्
( ईहते ईहां चक्रे ईहिता ईहिष्यते ईहताम् ऐहत ईहेत ईहिषीष्ट ऐहिष्ट ईजिहिषत ईहयति मा भवानीजिहत् ईहा ऐही पर्येहि आङ् पूर्वाच्चेनन्तात् शार्ङ्गरवादिपाठान्ङीन् 623
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“ईह चेष्टायाम्”@} 2 ईज गतिकुत्सनयोः--3 इति धातुवत् सर्वाणि रूपाणि ज्ञेयानि।
अभिधानस्वाभाव्यात् स्त्रियां कर्मव्यतीहारेऽपि णच् नेष्ट इति, तेन व्यतीहा-इत्येव रूपमिति भाष्ये।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(९०)
02
=>
(१-भ्वादिः-६३२। अक। सेट्। आत्म।)
03
=>
(८१)