ईश्वरसाक्षिन् (IzvarasAkSin)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
वाचस्पत्यम्
Sanskritईश्वरसाक्षिन् ईश्चर एव साक्षी । वेदान्तिमतसिद्धे मायोपहिते चैतन्ये स च वेदान्तपरिभाषायां दर्शितो यथा“ईश्वरसाक्षी तु मायीपहितं चैतन्यं तच्चैकं तदुपाधिभूत-मायाया एकत्वात् “इन्द्रोमायाभिः पुरुरूपईयत” इत्यादिश्रुतौ मायाभिरिति बहुवचनस्य मायागतशक्तिविशेषाभि-प्रायतया मायागतसत्वरजस्तमोरूपगुणाभिप्रायतया चो-पपत्तिः । “मायान्तु प्रकृतिं विद्यान्मायिनन्तु महेश्वरम् ।तरत्यविद्यां विततां हृदि यस्मिन्निवेशिते । योगो माया-ममेयाय तस्मै विद्यात्मने नमः” । “अजामेकां लोहित-शुक्लकृष्णां बह्वीः प्रजाः सृजमानां सरूपाः । अजोह्येको जुषमाणोऽनुशेते जहात्येनां भुक्तभोगामजोऽन्यः”इत्यादिश्रुतिषु एकवचनेन लाघवानुगृहीतेन मायायाएकत्वं निश्चीयते । ततश्च तदुपहितं चैत्यन्यमीश्वरसाक्षीतच्चानादि तदुपाधेर्मायाया अनादित्वात् । मायावच्छिन्नंचैतन्यञ्च परमेश्वरः मायायाविशेषणत्वे ईश्वरत्वं उपा-धित्वे साक्षित्वम् इतीश्वरत्वसाक्षित्वयोर्भेदः न तु धर्म्मिणोरीश्वरतत्साक्षिणोः । स च परमेश्वर एकोऽपि स्वोपाधी-भूतमायानिष्ठसत्वरजस्तमोगुणभेदेन ब्रह्मविष्णुमहेश्वरादि-शब्दवाच्यतां मजते । नन्वोश्वरानादित्वे “तदेक्षत बहु स्यांप्रजायेय इत्यादौ सृष्टिपूर्व्वसमये परमेश्वरस्यागन्तुकमीक्ष-णमुच्यमानं कथमुपपद्यते? । उच्यते । यथा विषयेन्द्रिय-सन्निकर्षादिकारणवशेन जीवोपाध्यन्तःकरणस्य वृत्तिभेदाजायन्ते तथा सृज्यमानप्राणिकर्म्मवशेन परमेश्वरोपाधीमू-तमायया वृत्तिविशेषाः इदमिदानीं स्रष्टव्यमिदमिदानींपालयितव्यमिदमिदानीं संहर्त्तव्यमित्याकारावृत्तिभेदाजायन्तेतासाञ्च वृत्तीनां तत्प्रतिविम्बितन्यस्य च सादित्वमिति”
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.