धातुः: ईर्ष्य्
मूलधातुः: ईर्ष्य
धात्वर्थः: ईर्ष्यायाम्
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: ईर्ष्यति


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“ईर्ष्य ईर्ष्यायाम्”@} <a href="#foot_krm02">2</a> ईर्ष्या = कामजम् असहनम्-इति क्षीरस्वामी। </li> <li>ईर्ष्यकः-र्ष्यिका, ईर्ष्यकः-र्ष्यिका, <a href="#foot_krm03">3</a> ईर्ष्य्यिषकः-ईर्ष्यिषिषकः- <a href="#foot_krm04">4</a> षिका;</li> <li> ईर्ष्यिता-त्री, ईर्ष्ययिता-त्री, ईर्ष्य्यिषिता, ईर्ष्यिषिषिता-त्री;</li> <li> ईर्ष्यन्-न्ती, ईर्ष्ययन्-न्ती, ईर्ष्य्यिषन्-न्ती, ईर्ष्यिषिषन्-न्ती;</li> <li> ईर्ष्षिष्यन्-न्ती-ती, ईर्ष्ययिष्यन्-न्ती-ती, ईर्ष्य्यिषिष्यन्-न्ती-ती, ईर्ष्यिषिषिष्यन्-न्ती-ती;</li> <li> -- ईर्ष्ययमाणः, ईर्ष्ययिष्यमाणः;</li> <li> -- <a href="#foot_krm05">5</a> ईर्ट्-ईर्ष्यौ-ईर्ष्यः;</li> <li> -- -- -- ईर्ष्यितम्-तः-तवान्, ईर्ष्यितः, ईर्ष्य्यिषितम्, ईर्ष्यिषिषितम्-तः-तवान्;</li> <li> ईर्ष्यः, ईर्ष्यः, ईर्ष्य्यिषुः, ईर्ष्यिंषिषुः;</li> <li> ईर्ष्यितव्यम्, ईर्ष्ययितव्यम्, ईर्ष्य्यिषितव्यम्, ईर्ष्यिषिषितव्यम्;</li> <li> ईर्ष्यणीयम्, ईर्ष्यणीयम्, ईर्ष्य्यिषणीयम्, ईर्ष्यिषिषणीयम्;</li> <li> ईर्ष्य्यम्, ईर्ष्य्यम्, ईर्ष्य्यिष्यम्, ईर्ष्यिषिष्यम्;</li> <li> ईषदीर्ष्यः, दुरीर्ष्यः, स्वीर्ष्यः;</li> <li> -- ईर्ष्य्यमाणः, ईर्ष्य्यमाणः, ईर्ष्य्यिष्यमाणः, ईर्ष्यिषिष्यमाणः;</li> <li> ईर्ष्यः, ईर्ष्यः, ईर्ष्य्यिषः, ईर्ष्यिषिषः;</li> <li> ईर्ष्यितुम्, ईर्ष्ययितुम्, ईर्ष्य्यिषितुम्, ईर्ष्यिषिषितुम्;</li> <li> <a href="#foot_krm06">6</a> ईर्ष्या, ईर्ष्यणा, ईर्ष्य्यिषा, ईर्ष्यिषिषा;</li> <li> ईर्ष्यणम्, ईर्ष्यणम्, ईर्ष्य्यिषणम्, ईर्ष्य्षिषणम्;</li> <li> ईर्ष्यित्वा, ईर्ष्ययित्वा, ईर्ष्य्यिषित्वा, ईर्ष्यिषिषित्वा;</li> <li> समीर्ष्य्य, समीर्ष्य्य, समीयिष्य, समीर्ष्यिषिष्य;</li> <li> ईर्ष्यम् २, ईर्ष्यित्वा २, ईर्ष्यम् २, ईर्ष्ययित्वा २, ईर्ष्य्यिषम् २, ईर्ष्य्यिषित्वा २, ईर्ष्यिषिषम् २;</li> <li> ईर्ष्यिषिषित्वा २। <a href="#foot_krm07">7</a></li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (८६)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१-भ्वादिः-५११-सक। सेट्। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [[१। ‘ईर्ष्यतेस्तृतीयस्य’ (वा। ६-१-३) इति वार्तिके तृतीयस्य व्यञ्जनस्य, तृतीयस्य एकाच इति वा पक्षद्वयमभिप्रेतम्। आद्यपक्षे एवं रूपम्। यकारस्य द्वित्वम्।]]</li> <li id="foot_krm04">04 => [[२। द्वितीयपक्षे सनो द्वित्वम्।]]</li> <li id="foot_krm05">05 => [[३। ‘लोपो व्योर्वलि’ (६-१-६६) इति वलि लोपे, ‘झलां जशोऽन्ते’ (८-२-३९) इति जश्त्वम्। ‘रात् सस्य’ (८-२-२४) इति नियमात् संयोगान्तलोपो न।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[आ। ‘राधाकृतेर्क्ष्याकलहावलोकनात् ईर्ष्यां हयन्त्या रमया प्रमोदितम्।’ धा। का। १-६६।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [पृष्ठम्००८८+ २६]</li></ul>

ईर्ष्य् (ई꣡र्ष्यँ꣡ ईर्ष्यार्थाः - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = ईर्षणम्
अनीयर् = ईर्षणीयः - ईर्षणीया
ण्वुल् = ईर्षकः - ईर्षिका
तुमुँन् = ईर्षितुम्
तव्य = ईर्षितव्यः - ईर्षितव्या
तृच् = ईर्षिता - ईर्षित्री
क्त्वा = ईर्षित्वा
ल्यप् = प्र ईर्ष्य
क्तवतुँ = ईर्षितवान् - ईर्षितवती
क्त = ईर्षितः - ईर्षिता
शतृँ = ईर्ष्यन् - ईर्ष्यन्ती

ईर्ष्यायाम्
1.3.5
विराध्नोति अभ्यसूयति सूर्क्ष्यति ईर्क्ष्यति ईर्ष्यति भर्त्स्यते

ईर्ष्यति
 dén. envier (dat.) ;
 ईर्षित- a. v. envieux ;
 nt. envie.


ईर्ष्यति (IrSyati)

धातुपाठः (Krishnacharya)

Akhyata Chandrika

Stchoupak