इष्टापूर्त (iSTApUrta)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English इष्टापूर्त iSTApUrta or the merit of sacred rites stored up in heaven
इष्टापूर्त iSTApUrta filled up or stored up sacrificial rites
Wilson
EnglishApte
Englishइष्टापूर्तम् [iṣṭāpūrtam] इष्टापूर्तिः [iṣṭāpūrtiḥ], इष्टापूर्तिः [इष्टं च पूर्तं च तयोः समाहारः पूर्वपददीर्घत्वम्] Performance of pious or charitable deeds
performing sacrifices, and digging wells and doing other acts of charity
इष्टापूर्तविधेः सपत्नशमनात् 3.1
also इष्टापूर्ते पुत्रपशूंश्च सर्वान् Kaṭh.1.8. वापीकूपतडागादिदेवतायतनानि च । अन्नप्रदानमारामाः पूर्तमर्थ्याः प्रचक्षते ॥ एकाग्निकर्महवनं त्रेतायां यच्च हूयते । अन्तर्वेद्यां च यद्दानमिष्टं तदभिधीयते ॥
Apte 1890
Englishइष्टापूर्तं [इष्टं च पूर्तं च तयोः समाहारः पूर्वपददीर्घत्वं] Performance of pious or charitable deeds
performing sacrifices, and digging wells and doing other acts of charity
इष्टापूर्तविधेः सपत्नशमनात् Mv. 3. 1
वापीकूपतडागादिदेवतायतनानि च । अन्नप्रदानमारामाः पूर्तमर्थ्याः प्रचक्षते ॥ एकाग्निकर्महवनं त्रेतायां यच्च हूयते । अंतर्वेद्यां च यद्दानमिष्टं तदभिधीयते ॥.
Monier Williams Cologne
EnglishMacdonell
EnglishBenfey
EnglishApte Hindi
Hindiइष्टापूर्तम्
समाहार द्व* स* पूर्वपददीर्घः - -
"याज्ञिक पुण्य कार्यों का अनुष्ठान, कूएँ खोदना तथा दूसरे धर्मकार्यों का सम्पादन"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaइष्टापूर्त
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಧರ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ
निष्पत्तिः - > दीर्घः पृषो० ।
व्युत्पत्तिः - > इष्टं च पूर्तं च अनयोः समाहारः
प्रयोगाः - > "इष्टापूर्तविधेः सपत्नशमनात्"
उल्लेखाः - > म० वी० ३-१
L R Vaidya
EnglishIndian Epigraphical Glossary
EnglishLanman
Englishअभिधानचिन्तामणिः
Sanskritइष्टापूर्तं तदुभयं बर्हिर्मुष्टिस्तु विष्टरः ।
इष्टापूर्त (क्ली), बर्हिर्मुष्टि (स्त्री), विष्टर (पुंक्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritइष्टापूर्त्तं, (इष्टञ्च पूर्त्तञ्च द्वयोः समाहारः ।)यज्ञखातादिकर्म्म । इति हेमचन्द्रः ॥
यथा ।“अग्निहोत्रं तपः सत्यं वेदानाञ्चानुपालनम् ।आतिथ्यं वैश्वदेवञ्च इष्टमित्यभिधीयते ॥
वापीकूपतडागादिदेवतायतनानि च ।अन्नप्रदानमारामाः पूर्त्तमित्यभिधीयते” ॥
इति मलमासतत्त्वधृतजातूकर्णः ॥
(यथा, मार्क-ण्डेयपुराणे १८ । ६ ।“इष्टापूर्त्तविनाशाय तद्राज्ञश्चौरधर्म्मिणः” ॥
तथा च महाभारते । ३ । ३२ । ३० ।“इष्टापूर्त्तफलं न स्यात् न शिष्यो न गुरुर्भवेत्” ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskritइष्टापूर्त्त इष्टं च पूर्त्तञ्च द्वयोः समाहारः पूर्वपद-दीर्घः । इष्टशब्दोक्ते अग्निहोत्रादौ “वापीकूपतडागादिदेवतायतनानि च । अन्नप्रदानमारामः पूर्त्तमित्यभिधी-यते” इति मनूक्ते पूर्त्ते च । “वितथन्तु वदेयुर्य्ये धर्मंप्रह्लाद पृच्छते । इष्टापूर्त्तञ्च ते घ्नन्ति सप्त सप्तपरावरान्”मा० स० ६६ अ० । “इष्टापूर्त्तेन च तथा वक्तव्यमनृतंन तु” आ० प० १९५ अ० । “इष्टापूर्त्तफलं न स्यान्न शिष्योनगुरुर्भवेत्” भा० व० ३२ अ० । क्वचित् इतरेतरद्वन्द्वोऽपिद्वि० ब० । “ईष्टापूर्त्ते संसृजेथामयञ्च” यजु० १०, ५४ ।
Capeller
GermanNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.