धातुः: इल्
मूलधातुः: इल
धात्वर्थः: प्रेरणे
गणः: चुरादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: उभयपदी
रूपम्: इलयति-ते


धातुः: इल्
मूलधातुः: इल
धात्वर्थः: स्वप्न-क्षेपणयोः
गणः: तुदादिः
कर्मकत्वं: स्वप्ने अकर्मकः,क्षेपणे सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: इलति


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

इलँ इल  (अर्थः)  प्रेरणे
( एलयति ऐलिलत् ) इलतीति तुदादौ 125

इलँ इल (अर्थः)  स्वप्न,क्षेपणयोः
इलति इयेल ईलतुः ) गुणविषये "अभ्यासस्यासवर्णे'' इतीयङ् ( एलिता एलिष्यति इलतु ऐलत् इलेत् इल्यात् ऐलीत् ऐलिष्टाम् ऐलिष्यत् एलिलिषति ) गुणे कृत द्वितीयस्यैकाचो द्विर्वचनम् ( इला ) पृथिवी इगुपध लक्षणः कः, टाप् इल प्रेरणे चुरादौ 76

इलँ इल  प्रेरणे 
- एलयति  प्रेलयति  ऐलिलत्  मा भवानिलिलत् (16)  122

इलँ इल  स्वप्न,क्षेपणयो 
- इलति  इयेल  ईलतुः  एलिता  इला  76

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“इल प्रेरणे”@} <a href="#foot_krm02">2</a> पूर्वोक्ततौदादिकेलतिवत् <a href="#foot_krm03">3</a> णिजन्तात् रूपाणि सर्वाणि ज्ञेयानि। </li> <li>ण्यन्तात् पचाद्यचि टापि एला-बहुलगन्धा, जलसंस्कारकफलविशेषः। </li> <li>द्राविड्यां <a href="#foot_krm04">4</a> ‘एलक्काय्’ इति प्रसिद्धः। </li> <li>एलिलयिषकः-षिका;</li> <li> एलिलयिष्यमाणः;</li> <li> एलिलयिषिता-त्री;</li> <li> एलिलयिषुः;</li> <li> एलिलयिषन्-न्ती;</li> <li> एलिलयिषः;</li> <li> एलिलयिषिष्यन्-न्ती-ती;</li> <li> एलिलयिषितुम्;</li> <li> एलिलयिषमाणः;</li> <li> एलिलयिषा;</li> <li> एलिलयिषिष्यमाणः;</li> <li> एलिलयिषणम्;</li> <li> एलिलयिषितः-तवान्;</li> <li> एलिलयिषित्वा;</li> <li> एलिलयिषितव्यम्;</li> <li> समेलिलयिष्य;</li> <li> एलिलयिषणीयम्;</li> <li> एलिलयिषम्;</li> <li> एलिलयिष्यम् २;</li> <li> एलिलयिषित्वा २;</li> <li> इत्यादिरूपाणि-इति विशेषः। </li> <li><a href="#foot_krm05">5</a></li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (७२)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१०-चुरादिः-१६६१-सक। सेट्। उभ।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (७१)</li> <li id="foot_krm04">04 => [{%‘Eलक्काय्’%}]</li> <li id="foot_krm05">05 => [पृष्ठम्००७५+ २६]</li></ul>

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“इल स्वप्नक्षेपणयोः”@} <a href="#foot_krm02">2</a> ‘--स्वप्नप्रेरणयोः’ इति धातुकाव्ये पाठः। </li> <li>एलकः-लिका, एलकः-लिका, <a href="#foot_krm03">3</a> एलिलिषकः-षिका;</li> <li> एलिता-त्री, एलयिता-त्री, एलिलिषिता-त्री;</li> <li> <a href="#foot_krm04">4</a> इलन् <a href="#foot_krm05">5</a> <a href="#foot_krm06">6</a> -न्ती-ती, एलयन्-न्ती, एलिलिषन्-न्ती;</li> <li> एलिष्यन्-न्ती-ती, एलयिष्यन्-न्ती-ती, एलिलिषिषिष्यन्-न्ती-ती;</li> <li> -- एलयमानः, एलयिष्यमाणः;</li> <li> -- इल्-इलौ-इलः;</li> <li> -- -- इलितम्-तः-तवान्, एलितम्-तः, एलिलिषितम्-तः-तवान्;</li> <li> <a href="#foot_krm07">7</a> इलः, इला, एलः, एलिलिषुः, एलिलयिषुः;</li> <li> एलितव्यम्, एलयितव्यम्, एलिलिषितव्यम्;</li> <li> <a href="#foot_krm08">8</a> एलनीयम्, एलनीयम्, एलिलिषणीयम्;</li> <li> एल्यम्, एल्यम्, एलिलिष्यम्;</li> <li> ईषदेलः, दुरेलः, स्वेलः;</li> <li> -- -- इल्यमानः, एल्यमानः, एलिलिष्यमाणः;</li> <li> एलः, एलः, एलिलिषः;</li> <li> एलितुम्, एलयितुम्, एलिलिषितुम्;</li> <li> इल्तिः- <a href="#foot_krm09">9</a> इलितिः, एलना, एलिलिषा, एलिलयिषा;</li> <li> एलनम्, एलनम्, एलिलिषणम्;</li> <li> <a href="#foot_krm10">10</a> एलित्वा, एलयित्वा, एलिलिषित्वा;</li> <li> समिल्य, समेल्य, समेलिलिष्य;</li> <li> एलम् २, एलित्वा २, एलम् २, एलयित्वा २, एलिलिषम् २;</li> <li> एलिलिषित्वा २।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (७१)</li> <li id="foot_krm02">02 => (६-तुदादिः-१३५७-सक। सेट्। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [[३। उपधाकार्यस्य द्वित्वात् प्रबलत्वात् पूर्व गुणे द्वितीयस्यैकाचः द्वित्वम्।]]</li> <li id="foot_krm04">04 => [[४। ‘तुदादिभ्यः शः’ (३-१-७७) इति शः। ‘सार्वधातुकमपित्’ (१-२-४) इति शस्य ङिद्वद्भावाल्लघूपधगुणो न।]]</li> <li id="foot_krm05">05 => [[आ। ‘चिलितपीतपटेन चलन् इलन् अविलितोरुकृपां परितो दृशम्।।’ धा। का। २-७८।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[५। ‘आच्छीनद्योर्नुम्’ (७-१-८०) इति नुम् विकल्पेन।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[६। ‘इगुपधज्ञाप्रीकिरः कः’ (३-१-१३५) इति कर्तरि कः। टाप् स्त्रियाम्। इला = भूमिः।]]</li> <li id="foot_krm08">08 => [पृष्ठम्००७४+ २६]</li> <li id="foot_krm09">09 => [[१। इलितिरित्यत्र ‘तितुत्रेष्वग्रहादीनां--’ (वा। ७-२-९) इति पर्युदासादिड् भवति।]]</li> <li id="foot_krm10">10 => [[२। ‘न क्त्वा सेट्’ (१-२-१८) इति कित्त्वं न, तेन गुणः।]]</li></ul>

इल् (इ꣡लँ꣡ प्रेरणे - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = एलनम्
अनीयर् = एलनीयः - एलनीया
ण्वुल् = एलकः - एलिका
तुमुँन् = एलयितुम्
तव्य = एलयितव्यः - एलयितव्या
तृच् = एलयिता - एलयित्री
क्त्वा = एलयित्वा
ल्यप् = प्र एल्य
क्तवतुँ = एलितवान् - एलितवती
क्त = एलितः - एलिता
शतृँ = एलयन् - एलयन्ती
शानच् = एलयमानः - एलयमाना

इल् (इ꣡लँ꣡ स्वप्नक्षेपनयोः - तुदादिः - सेट्)
ल्युट् = एलनम्
अनीयर् = एलनीयः - एलनीया
ण्वुल् = एलकः - एलिका
तुमुँन् = एलितुम्
तव्य = एलितव्यः - एलितव्या
तृच् = एलिता - एलित्री
क्त्वा = एलित्वा
ल्यप् = प्र इल्य
क्तवतुँ = इलितवान् - इलितवती
क्त = इलितः - इलिता
शतृँ = इलन् - इलन्ती / इलती

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

इलँ इल  प्रेरणे
- एलयति  भ्वादौ-एलति 119

इलँ इल  स्वप्न,क्षेपणयोः
- इलति इला भूः  एला  एलयति  79

<table><tr><td>इलति { इल् }</td><td>ilati { il }</td><td>verb</td><td> sleep</td></tr><tr><td>इलति { इल् }</td><td>ilati { il }</td><td>verb</td><td> send</td></tr><tr><td>इलति { इल् }</td><td>ilati { il }</td><td>verb</td><td> come</td></tr><tr><td>इलति { इल् }</td><td>ilati { il }</td><td>verb</td><td> cast</td></tr></table>

<table><tr><td>इलति { इल् }</td><td>ilati { il }</td><td>verb</td><td> cast</td></tr><tr><td>इलति { इल् }</td><td>ilati { il }</td><td>verb</td><td> sleep</td></tr><tr><td>इलति { इल् }</td><td>ilati { il }</td><td>verb</td><td> send</td></tr><tr><td>इलति { इल् }</td><td>ilati { il }</td><td>verb</td><td> come</td></tr><tr><td>एलयति { इल् }</td><td> elayati { il }</td><td>verb caus.</td><td> keep still</td></tr><tr><td>एलयति { इल् }</td><td> elayati { il }</td><td>verb caus.</td><td> not move</td></tr><tr><td>एलयति { इल् }</td><td> elayati { il }</td><td>verb caus.</td><td> become quiet</td></tr><tr><td>इलयति { इल् }</td><td>ilayati { il }</td><td>verb caus.</td><td> become quiet</td></tr><tr><td>इलयति { इल् }</td><td>ilayati { il }</td><td>verb caus.</td><td> keep still</td></tr><tr><td>इलयति { इल् }</td><td>ilayati { il }</td><td>verb caus.</td><td> not move</td></tr></table>

इलति (ilati)

Spoken Sanskrit

धातुपाठः (Krishnacharya)