| YouTube Channel

इन्ध (indha)

 
शब्दसागरः
English
इन्ध r. 7th cl. (ई and ञि) ञिइन्धी (इन्धे) 1. To shine.
2. To kindle.
Capeller Eng
English
इ॑न्ध
a.
kindling.
Wilson
English
इन्ध r. 7th cl. (ई and ञि) ञिइन्धी (इन्धे)
1 To shine.
2 To kindle.
Apte
English
इन्ध [indha],
a.
[इन्ध्-अच्] Kindling, lighting. -धः [इन्ध्-घञ्]
Fuel.
The Supreme Being
इन्धो वै नामैष यो$यं दक्षिणे$क्षन्पुरुषः Bri.
Up.*
4.2.2.
Apte 1890
English
इंध a. [इंध्-अच्] Kindling, lighting.
धः [इंध्-घञ्] 1 Fuel.
2 The Supreme being.
Monier Williams Cologne
English
इ॑न्ध
mfn.
lighting, kindling,
ŚBr.
इ॑न्ध
m.
N.
of a Ṛṣi, (g. नडादि,
Pāṇ.
iv, 1, 99.)
Monier Williams 1872
English
इन्ध, अस्, आ, अम्, lighting, kindling.
Macdonell
English
इन्ध índh-a,
a.
kindling.
Apte Hindi
Hindi
इन्धः
पुं*
- इन्ध्-घञ्
इंधन
Shabdartha Kaustubha
Kannada
इन्ध
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೌದೆ /ಕಟ್ಟಿಗೆ
निष्पत्तिः - > ञि इन्धी (दीप्तौ) - कर० "घञ्" (३-३-१२१)
व्युत्पत्तिः - > इन्धेऽग्निरनेन
इन्ध
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಮಾತ್ಮ
इन्ध
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಾಂತಿಯುಕ್ತವಾದ /ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ
निष्पत्तिः - > ञि इन्धी (दीप्तौ) - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > इन्धे
L R Vaidya
English
inDa {% m. %} Fuel.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
इन्ध ञि द्युतौ इति कविकल्पद्रुमः
(रुधां-आत्मं-अकं-सेट् ।) ह्रस्वादिः ञि इन्धो-ऽस्ति इन्धे इति दुर्गादासः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
इन्ध दोप्तौ रुधा० आ० अक० सेट् निष्ठायामनिढ् वर्त्त-मानेचाऽतोनिष्ठा इन्धे, इन्धाते, इन्धते, “यं त्वां जनासइन्धते ऋ० ८, ४, इन्धीत, इन्धाम् इन्त् स्य इन्ध्वम् ।ऐन्ध ऐन्धिष्ट इन्धाम्--बभूव आस चक्रे इन्धिष्यते ऐन्धि-ष्यत इन्धितव्यम् इन्धिता इन्धनम् इद्धोवर्त्तते ।क्विप् समित् इन्धानः “अग्निमिन्धानो मनसा वियम् सचेतमर्त्यः” ऋ० भावे इध्यते ऐन्धि “परो यदिध्यते दिविछा० उ० तु पदगणव्यत्यासः
इन्ध
पु०
इन्घ + करणे--घञ् काष्ठे इन्ध--अच् दीप्तियुक्ते ।३ तन्नामके ऋषिभेदे
पु०
ततः गोत्रे नडा० फक् ऐन्धा-यनस्तद्गोत्रापत्ये पुंस्त्री दीप्तियुक्ते दक्षिणनेत्रे विशेषेणस्थिते परमात्मनि
पु०
तस्य तदर्थत्वञ्च समर्थितम्वृ० उ० भा० “इन्धोह वै नामैष योऽयं दक्षिणेऽक्षन्पुरुषस्त वा एतमिन्धं सन्तमिन्द्र इत्याचक्षते परोक्षैणेव, परोक्षप्रिया इव हि देवाः प्रत्यक्षद्विषः” “इन्धोह वै नामइन्ध इत्येवं नामायं “चक्षुर्वै ब्रह्मेति” आदि-त्यान्तर्गतः पुरुष एषः, योऽयं दक्षिणेऽक्षन् अक्षिणि विशे-षेण व्यवस्थितः सत्यनामा तं वा एतं पुरुषंदीप्तिगुणत्वात् प्रत्यक्षं नामास्य इन्ध इति तमिन्धंसन्तमिन्द्र इत्याचक्षते परोक्षेण, यस्मात् परोक्षप्रियाइव हि देवाः प्रत्यक्षद्विषः प्रत्यक्षनामग्रहणं द्विषन्ति” भा०“इन्धयति दीपयति इन्ध--णिच्--अच् दीपके
त्रि०
।एतस्मात् पूर्वस्थयो! म्राष्ट्राग्नेयोः समासे मुम् भ्रा-ष्ट्रमिन्धः अग्निमिन्धः “होत्राध्वर्युरावया अग्निमिन्धोग्रावग्राभः” यजु० २५, २८, अग्निमिन्धश्च अग्नीत्नाम ऋत्विक्
Capeller
German
इ॑न्ध entflammend.
Grassman
German
(indha), a., anzündend [von idh, indh], enthalten in agnim-indhá.