| YouTube Channel

इन्द्रियार्थः (indriyArthaH)

 
Apte Hindi
Hindi
इन्द्रियार्थः
पुं*
 इन्द्रियम्-अर्थः -
इन्द्रियों के विषय
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) इन्द्रियस्य अर्थः इन्द्रियैः वेद्यः विषय़ः। ‘तस्माद्यस्य महाबाहो निगृहीतानि सर्वशः। इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यस्तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता’ गीता २.३८। ‘इन्द्रियार्थसन्निकर्षोत्षन्नम्’ गौ०सू०।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पञ्च, पाण्डवः, शिवास्यम्, इन्द्रियम्, स्वर्गः, व्रताग्निः, महापापम्, महाभूतम्, महाकाव्यम्, महामखः, पुराणलक्षणम्, अङ्गम्, प्राणाः, वर्गः, इन्द्रियार्थः, बाणः
noun
एकाधिकं चत्वारि।
"पञ्चाधिकं पञ्च आहत्य दश भवन्ति।"
Synonyms:
 विषयः, इन्द्रियार्थः, गोचरः
noun
इन्द्रियग्राह्यः।
"नेत्रस्य विषयः रुपम् कर्णस्य विषयः शब्दम् अस्ति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
इन्द्रियार्थः,
पुं,
 (इन्द्रियाणामर्थः ।) इन्द्रियजन्यज्ञान-विषयः । यथा । रूपं । शब्दः । गन्धः । रसः ।स्पर्शः । तत्पर्य्यायः । विषयः २ गोचरः ३ । इत्य-मरः ॥
(यथा, मनुः । ४ । १६ ।“इन्द्रियार्थेषु सर्व्वेषु न प्रसज्जेत कामतः” ।“अपि स्वदेहात् किमुतेन्द्रियार्थात्यशोधनानां हि यशो गरीयः” ।इति रघुः । १४ । ३५ ।)