| YouTube Channel

इन्द्रवारुणी (indravAruNI)

 
शब्दसागरः
English
इन्द्रवारुणी
f.
 (-णी) See the preceding.
E.
 इन्द्र and वरुण the two deities so
called, affixes अण् and ङीप्
the favourite plant of INDRA and
VARUNA.
Yates
English
इन्द्र-वारुणी (णी) 3.
f.
 Idem.
Spoken Sanskrit
English
इन्द्रवारुणी indravAruNI
f.
 bitter apple [ coloquintida - Bot ]
इन्द्रवारुणी indravAruNI
f.
 bitter cucumber [ coloquintida - Bot ]
इन्द्रवारुणी indravAruNI
f.
 favourite plant of indra and god of water
इन्द्रवारुणी indravAruNI
f.
 wild bitter gourd
Wilson
English
इन्द्रवारुणी
f.
 (-णी) See the preceding.
E.
 इन्द्र and वरुण the two deities so called, affixes अण् and
ङीप्
the favourite plant of INDRA and VARUṆA.
Monier Williams Cologne
English
इन्द्र—वारुणिका or इन्द्र—वारुणी,
f.
 Colocynth, a wild bitter gourd, Cucumis Colocynthis
the favourite plant of Indra and Varuṇa Comm. on
KātyŚr.
L.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
इन्द्रवारुणी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಾವುಮೆಕ್ಕೆ ಗಿಡ
E Bharati Sampat
Sanskrit
(स्त्री) इन्द्रस्य आत्मनो वारुणी इव प्रिया तिक्तरसायां, श्वेतमूलायां पीतपुष्पायाम् लतायाम् ।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 इन्द्रवारुणी, विशाला, ऐन्द्री, चित्रा, गवाक्षी, गजचिर्भचा, मृगेर्वारु, पिटङ्गिकी, मृगादनी, इन्द्रा, अरुणा, गवादनी, क्षुद्रसहा, इन्द्रचर्भिटी, सूर्या, विषघ्नी, गणकर्णिका, अमरा, माता, सुकर्णी, सुफला, तारका, वृषभाक्षी, पोतपुष्पा, इन्द्रवल्लरी, हेमपुष्पी, क्षुद्रफला, वारुणी, बालकप्रिया, रक्तैर्वारुः, विषलता, शक्रवल्ली, विषापहा, अमृता, विषवल्ली, चित्रफला
noun
लताविशेषः यः भेषजयुक्तः दीर्घजीवी अस्ति तथा च यस्य पर्णानि ताम्बुलस्य पर्णसदृशानि सन्ति।
"इन्द्रवारुणेः पुष्पाणि पीतवर्णीयानि सन्ति तथा च समूहरूपेण सन्ति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
व्याघ्री निर्दिग्धिका कण्टकारिका स्यादथामृता ।
वत्सादनी गुडूची च विशाला त्विन्द्रवारुणी ॥ ११५७ ॥
-wordlist-
व्याघ्री (स्त्री), निर्दिग्धिका (स्त्री), कण्टकारिका (स्त्री), अमृता (स्त्री), वत्सादनी (स्त्री), गुडूची (स्त्री), विशाला (स्त्री), इन्द्रवारुणी (स्त्री)
अमरकोशः
Sanskrit
Word: इन्द्रवारुणी
Root: इन्द्रवारुणी
Gender: स्त्री
Number: all
Meaning(s):
⇒ wild bitter gourd
⇒ bitter apple [coloquintida - Bot]
⇒ bitter cucumber [coloquintida - Bot]
⇒ favourite plant of indra and god of water
Shloka(s):
2|4|156|2 ► चित्रा गवाक्षी गोडुम्बा विशाला त्विन्द्रवारुणी॥ (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|4|156|2 ⇢ विशाला (विशाला) (स्त्री) ⇒ particular mUrchanA, Malabar spinach [Basella alba - Bot.], bitter cucumber [Citrullus colocynthis - Bot.], chickenweed plant [Portulaca Quadrifiga - Bot.]
➠ 2|4|156|2 ⇢ इन्द्रवारुणी (इन्द्रवारुणी) (स्त्री) ⇒ wild bitter gourd, bitter apple [coloquintida - Bot], bitter cucumber [coloquintida - Bot], favourite plant of indra and god of water
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ लता
जातिः ➡ लता
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
इन्द्रवारुणी,
स्त्री,
 (इन्द्रं वारयति । इन्द्र + वृ +णिच् + उन् । ङीप्) लताविशेषः । राखाल ससाइति भाषा ॥
तत्पर्य्यायः । विशाला २ । इत्यमरः ॥
ऐन्द्री ३ चित्रा ४ गवाक्षी ५ गजचिर्भटा ६मृगेर्व्वारु ७ पिटङ्कीकी ८ मृगादनी ९ । इतिरत्नमाला ॥
इन्द्रा १० अरुणा ११ गवादनी १२क्षुद्रसहा १३ इन्द्रचिर्भिटी १४ सूर्य्या १५ विषघ्नी१६ गणकर्णिका १७ अमरा १८ माता १९ सुकर्णी२० सुफला २१ तारका २२ वृषभाक्षी २३ पीत-पुष्पा २४ इन्द्रवल्लरी २५ हेमपुष्पी २६ क्षुद्रफला२७ वारुणी २८ बालकप्रिया २९ रक्तैर्व्वारुः ३०विषलता ३१ शक्रवल्ली ३२ विषापहा ३३ अमृता३४ विषवल्ली ३५ । चित्रफला ३६ । इति जटा-धरः ॥
अपि च ।“ऐन्द्रीन्द्रवारुणी चित्रा गवाक्षी च गवादनी ।वारुणी च पराप्युक्ता सा विशाला महाफला ॥
श्वेतपुष्पा मृगाक्षी च मृगैर्वारुर्मृगादनी ।गवादनीद्वयं तिक्तं पाके कटुरसं लघु ॥
वीर्य्योष्णं कामलापित्तकफप्लीहोदरापहम् ।श्वासकाशापहं कुष्ठगुल्मग्रन्थिव्रणप्रणुत् ॥
प्रमेहमूढगर्भामगण्डामयविषापहम्” ।इति भावप्रकाशः ॥
अस्या गुणाः । तिक्तत्वम् । कटु-त्वम् । शीतत्वम् । रेचनत्वम् । गुल्मपित्तीदरश्लेष्म-कृमिकुष्ठज्वरापहत्वञ्च ॥
इति राजनिर्घण्टः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
इन्द्रवारुणी स्त्री इन्द्रस्यात्मनोवारुणीव प्रिया (राखालससा)तिक्तरसायां श्वेतमूलायां पीतपुष्पायां लतायाम् । स्वार्थकन् । इन्द्रवारुणिकापि अत्रैवार्थे ।