इन्द्रलोक (indraloka)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English इन्द्रलोक indraloka Indra's heaven
इन्द्रलोक indraloka indra's world
इन्द्रलोक indraloka svarga or paradise
इन्द्रलोक indraloka world of Indra
Macdonell
EnglishApte Hindi
Hindiइन्द्रलोकः
इन्द्रः-लोकः -
"इन्द्र का संसार, स्वर्गलोक"
Mahabharata
EnglishIndraloka (“the world of Indra”). § 238 (Pañcendrop.): I, 197, †7301 (āgantāraḥ punar eve ºṃ, sc. the five Indras).-§ 246 (Sundopasundop.): I, 210, 7658 (conquered by Sunda and Upasunda).--§ 345 (Nalopākhyānap.): III, 54, 2116 (on their wanderings Nārada and Parvata came to I.).--§ 512 (Ghoshayātrāp.): III, 239, 14832 (usnito hi mahābāhur Iºe Dhanañjayaḥ).--§ 585b (Irāvat): VI, 90, 3981 (Arjuna dwelt for some time in I.).--§ 608 (Karṇap.): VIII, 79, †4054 (in I. Arjuna slew the Daityas, etc., all. to Nivātakavacayuddhaparvan).--§ 641 (Rājadh.): XII, 77, 2916 (prāpnoti ºtāṃ).--§ 677 (Mokshadh.): XII, 244, 8871 (atithis tv Iºsya, sc. prabhuḥ).--§ 746 (Ānuśāsanik.): XIII, 79, 3768. --[§ 757k (Hastikūṭa): Gautama said: “Next [to Varuṇaloka]
are Indra's regions (lokāḥ), free from passion and sorrow, difficult of access, and coveted by men.” Dhṛtarāshṭra said: “He who lives for 100 years, who is a hero, who studies the Vedas and performs sacrifices with devotion, goes to Śakraloka”: XII, 102, †4880 (Indrasya lokāḥ), †4881 (Śakralokaṃ).]--§ 759 (Ānuśāsanik.): XIII, 107, 5219, 5238 (Marutāṃ lokaṃ). Cf. Śakraloka.
वाचस्पत्यम्
Sanskritइन्द्रलोक इन्द्रस्य लोकः भोगभूमिः । अमरावती-नामपुरीयुक्तेस्वर्गस्थानभेदे तत्स्थानममरावतीशब्दे ३२०पृष्ठे उक्तं तत्स्वरूपप्राप्तिकारणादिकमुक्तं काशी० । "लोके-ऽत्र रमते विप्र! सहस्राक्षः, पुरी त्वियम् । तपोबलेनमहता विहिता विश्वकर्मणा । दिवापि कौमुदी यस्यांसौधश्रेणीश्रियम् श्रयेत् । यदा कलानिधिः क्वापि दर्शेऽदृश्यत्वमावहेत् । तदा स्वश्रेयसीं ज्योत्स्नां सौधेष्वेषु-निगूहयेत् । यदच्छभित्तौ वीक्ष्य स्वमन्ययोषिद्विशङ्किता ।मुग्धा नाशु विशेच्चित्रमपि स्वां चित्रशालिकाम् । हर्म्येषुनीलमणिभिनि र्मितेष्वत्र निर्भयम् । स्वनीलिमानमाधायतमोऽहःस्वपि तिष्ठति । चन्द्रकान्तशिलाजालस्रुतमात्रा-मलं जलम् । तत्र चादाय कलसैर्नेच्छन्त्यन्यज्जलं जनाः ।कुविन्दा न च सन्त्यत्र न चात्र पश्यतोहराः । चेलान्यलङ्कृ-तान्यत्र यतः कल्पद्रुमार्पणात् । गणका नात्र विद्यन्तेचिन्ताविद्याविशारदाः । यतश्छिनत्ति सर्वेषां चिन्तां चिन्ता-मणिर्द्रुतम् । सूपकारा न सन्त्यत्र रसपाकविचक्षणाः ।दुग्धे सर्वरसानेका कामधेनुरतोऽनिशम् । कीर्त्तिरुच्चैःश्रवा-यस्य सर्वतो वाजिराजिषु । रत्नमुच्चैःश्रवाः सोऽत्र ह-यानां पौरुषाधिकः । ऐरावतो दन्तिवरश्चतुदेन्तोऽत्रराजते । द्वितीय इव कैलासोजङ्गमः स्फटिकोज्ज्वलः ।तरुरत्नं पारिजातः स्त्रीरत्नं चोर्वशी त्विह । नन्दनं वन-रत्नं च रत्नं मन्दाकिनी ह्यपाम् । त्रयस्त्रिंशत् सुराणां याकोटिः श्रुतिसमीरिता । प्रतीक्षते सावसरं सेवायै प्रत्यहंत्विह । स्वर्गेष्विन्द्रपदादन्यन्न विशिष्येत किञ्चन । यद्यत्त्रिलोक्यामेश्वर्य्यं न च तुल्यमनेन हि । अश्वमेधसहस्रस्यलभ्यं विनिमयेन यत् । किन्तेन तुल्यमन्यत् स्यात् पवित्र-मथवा महत् । अर्च्चिस्मती संयमनी पुण्यवत्यनिलावती ।गन्धवत्यलकैशी च नैतत्तुल्या महर्द्धिभिः । अयमेव सह-स्राक्षस्त्वयमेव दिवस्पतिः । शतमन्युरयं देवोनामान्ये-तानि नामतः । सप्तापि लोकपाला ये तएनं समुपासते ।नारदाद्यैर्मुनिवरैरयमाशीर्भिरिज्यते । एतत्स्थैर्य्येणसर्वेषां लोकानां स्थैर्य्यमिष्यते । पराजयान्महेन्द्रस्य र्त्र-लोक्यं स्यात् पराजितम् । दनुजा मनुजादैत्यास्तपस्यन्त्युग्रसंयमाः । गन्धर्वयक्षरक्षांसि माहेन्द्रपदलिप्सवः ।सगराद्यामहीपालावाजिमेधविधायकाः । कृतवन्तो महा-यत्नं शक्रैश्वर्य्यजिघृक्षवः । निष्प्रत्यूहं क्रतुशतं यःकश्चित् कुरुतेऽवनौ । जितेन्द्रियोऽमरावत्यां स प्राप्नोतिपुलोमजाम् । असमाप्तक्रतुशता वसन्त्यत्र महीभुजः ।ज्योतिष्टोमादिभिर्यागैर्ये यजन्त्यपि ते द्विजाः । तुलापुरु-षदानादि महादानानि षोडश । ये यच्छन्त्यमलात्मा-नस्तेलभन्तेऽमरावतीम् । अक्लीववादिनोवीराः संग्रामेष्व-पलायिनः । विश्रान्तावीरशयने तेऽत्र तिष्ठन्ति भूभुजःइत्यद्देशात् समाख्याता महेन्द्रनगरीस्थितिः । यायजू-कावसन्त्यत्र यज्ञविद्याविशारदाः” १० अ० । “अतिथि-स्त्विन्द्रलोकेशः” इति मनुना अतिथिपरिचर्य्याभिरपितत्प्राप्तिरुक्ता । एवं राजसूययज्ञेनापि तत्प्राप्तिःभा० स० उक्ता । शक्रलोकादयोऽप्यत्र
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.