| YouTube Channel

इन्द्रयवः (indrayavaH)

 
E Bharati Sampat
Sanskrit
(पुं) इन्द्रस्य कुटजवृक्षस्य यवः, यवाकारबीजत्वात् यव इव बीजम् । वनमल्लिकाबीजम् ।
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: इन्द्रयवः
Root: इन्द्रयव
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ कुटजबीजम्
Meaning(s):
⇒ Seed of the Koraiya
Echites antidysenterica or Nerium antidysenterica or Nerium antidysentericum
Tamil Vel̤pālai ariśi
Shloka(s):
3|3|73|2 ► एतस्यैवास्त्रियाविन्द्रयवभद्रयवौ फले॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|73|2 ⇢ इन्द्रयवः (इन्द्रयव) (पुं) ⇒ Seed of the Koraiya
Echites antidysenterica or Nerium antidysenterica or Nerium antidysentericum
Tamil Vel̤pālai ariśi ⇒ कुटजबीजम्
➠ 3|3|73|2 ⇢ इन्द्रयवम् (इन्द्रयव) (नपुं) ⇒ Seed of the Koraiya
Echites antidysenterica or Nerium antidysenterica or Nerium antidysentericum
Tamil Vel̤pālai ariśi ⇒ कुटजबीजम्
➠ 3|3|73|2 ⇢ भद्रयवः (भद्रयव) (पुं) ⇒ Seed of the Koraiya
Echites antidysenterica or Nerium antidysenterica or Nerium antidysentericum
Tamil Vel̤pālai ariśi ⇒
➠ 3|3|73|2 ⇢ भद्रयवम् (भद्रयव) (नपुं) ⇒ Seed of the Koraiya
Echites antidysenterica or Nerium antidysenterica or Nerium antidysentericum
Tamil Vel̤pālai ariśi ⇒
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ कुटजः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
इन्द्रयवः,
पुं,
क्ली,
 (इन्द्रस्य इन्द्रवृक्षस्य यवः यवाकार-वीजत्वात् तथात्वम् ।) स्वनामख्याततिक्तवीजविशेषः ।तत्पर्य्यायः । कलिङ्गम् २ भद्रयवम् ३ । इत्यमरः ॥
शक्राह्वः ४ शक्रवीजम् ५ वत्सकः ६ वत्सकवीजम् ७भद्रजः ८ कुटजः ९ कुटजवीजम् १० कलिङ्गवीजम्११ । अस्य गुणाः । कटुत्वम् । तिक्तत्वम् । शीतत्वम् ।कफवातरक्तपित्तहरत्वम् । दाहातिसारशमनत्वम् ।ज्वरदोषशूलमूलनाशित्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
कुडचिर विचि इति भाषा । यथा, --“उक्तं कुटजवीजन्तु यवमिन्द्रयवं तथा ।कलिङ्गञ्चापि कालिङ्गं तथा भद्रयवं स्मृतम्” ॥
इति क्लीवे अमरः प्राह ।“क्वचिदिन्द्रस्य नामैव भवेत्तदभिधायकम् ।फलानीन्द्रयवास्तस्य तथा भद्रयवा अपि” ॥
इति धन्वन्तरिः प्राह ।“ऐन्द्रं यवं त्रिदोषघ्नं संग्राहि कटु शीतलम् ।ज्वरातीसाररक्तार्शःकृमिविसर्पकुष्ठनुत् ॥
दीपनं गुदकीलास्रवातास्नश्लेष्मशूलजित्” ।इति भावप्रकाशः ॥
(यथा, वैद्यकद्रव्यगुणः ।“तद्वोजं ज्वरजित्तिक्तं रक्तपित्तातिसारजित्” ।)