| YouTube Channel

इन्दुमती (indumatI)

 
शब्दसागरः
English
इन्दुमती
f.
 (-ती)
1. Day of full moon.
2. Name of a princess married to
AJA the son of RAGHU.
E.
 इन्दु and मतुप् poss. affix, fem. ङीप्.
Yates
English
इन्दु-मती (ती) 3.
f.
 Day of full moon.
Wilson
English
इन्दुमती
f.
 (-ती)
1 Day of full moon.
2 Name of a princess married to AJA the son of RAGHU.
E.
 इन्दु and मतुप् poss. affix, fem. ङीप्.
Apte
English
इन्दुमती [indumatī], 1 A day of full moon.
The wife of अज and sister of भोज.
Apte 1890
English
इंदुमती 1 A day of full moon.
2 The wife of अज and sister of भोज.
Monier Williams Cologne
English
इ॑न्दु—मती
f.
 (ती) day of full moon,
L.
N.
 of the sister of Bhoja and wife of Aja,
Ragh.
N.
 of a river,
R.
of a commentary.
Apte Hindi
Hindi
इन्दुमती
स्त्री*
 - इन्दु-मतुप्-ङीप्
पूर्णिमा
इन्दुमती
स्त्री*
 - इन्दु-मतुप्-ङीप्
"अज' की पत्नी, 'भोज' की बहन"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
इन्दुमती
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಜಮಹಾರಾಜನ ಪತ್ನಿ
प्रयोगाः - > "वसुधामपि हस्तगामिनीमहरोदिन्दुमतीमिवापराम्"
उल्लेखाः - > रघु० ८-१
इन्दुमती
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಂದ್ರನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹುಣ್ಣಿಮೆ
निष्पत्तिः - > "मतुप्" (५-२-९४)
व्युत्पत्तिः - > प्रशस्तः इन्दुरस्यास्ति
L R Vaidya
English
indu-matI {% f. %} the day of full moon.
E Bharati Sampat
Sanskrit
(स्त्री) इन्दुः प्रशस्तः अस्ति अस्याम् । इन्दु+मतुप् । ‘तदस्यास्त्यस्मिन्निति मतुप्’ ५.२.९४। १.पूर्णिमा । २.अजमहाराजस्य पत्नी । ‘वसुधामपि हस्तगामिनीमकरोदिन्दुमतीमिवापटाम्’ रघुः८.१।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 इन्दुमती
noun
राज्ञः अजस्य पत्नी।
"इन्दुमत्याः उल्लेखः पौराणिकासु कथासु प्राप्यते।"
Synonyms:
 इन्दुमती
noun
राज्ञः चन्द्रविजयस्य पत्नी।
"इन्दुमती धार्मिकी स्त्री आसीत्।"
Synonyms:
 पूर्णिमा, पौर्णिमा, पौर्णमासी, राका, चान्द्री, पूर्णमासी, अनन्ता, चन्द्रमाता, निरञ्जना, ज्योत्स्नी, इन्दुमती, सिता
noun
चान्द्रमासे शुक्लपक्षस्य अन्तिमतिथिः।
"पूर्णिमायाः निशाकरः अतीव रमणीयः।"
Synonyms:
 इन्दुमती
noun
नदीवशेषः ।
"इन्दुमत्याः वर्णनं रामायणे वर्तते"
पुराणम्
English
इन्दुमती १ / INDUMATĪ I. Daughter of candrasena, King of siṁhala and his queen, guṇavatī. (Śee under Candrasenā).
इन्दुमती २ / INDUMATĪ II. Mother of nahuṣa. (See under nahuṣa).
इन्दुमती ३ / INDUMATĪ III. Wife of raghu.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
इन्दुमती,
स्त्री,
 (इन्दुः पुर्णेन्दुर्विद्यते यस्याः । इन्दु +मतुप् ।) पूर्णिम्छि इति राजनिर्घण्टः ॥
(इन्दमतीपूर्णिमेव आनन्ददायिका स्वनामख्याता विदर्भ-राजभगिनी, अजराजपत्नी । यथा, -- रघुः ।“अथेश्वरेण क्रथकैशिकानांस्वयंवरार्थं स्वसुरिन्दुमत्याः” । ५ । ३९ ।“वसुधामपि हस्तगामिनी-मकरोदिन्दुमतीमिवापरां” । ८ । १ ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
इन्दुमती स्त्री इन्दुःप्रशस्तोऽस्त्यस्याम् प्राशस्त्ये मतुप् ।१ पौर्ण्णमास्याम् २ अजनृपपत्न्यां विदर्भराजभगिन्याञ्च ।“अथेश्वरेण क्रथकैशिकानां स्वयंवरार्थं स्वसुरिन्दुमत्याः”रघुः । “मनोबभूवेन्दुमतीनिरासम्” रघुः । सा चहरिणी नाम सुराङ्गना तृणविन्दशापात् मानुषजन्मप्राप्तातदेतत् वर्ण्णितं रघौ । “चरतः किल दुश्चरं तपस्तृण-विन्दोः परिशङ्कितः पुरा । प्रजिघाय समाधिभेदिनीं हरि-रस्मै हरिणीं सुराङ्गनाम् । स तपःप्रतिबन्धमन्युना प्रमुखाविष्कृतचारुविक्रिया । अशपद्भव मानुषीति तां शमवेला-प्रलयोर्म्मिणा भुवि । भगवन्! परवानयंजनः प्रतिकूला-चरित क्षमस्व मे । इति चोपनतां क्षितिस्पृशं कृतवानासु-रपुष्पदर्शनात् । क्रथकैशिकवंशसम्भवा तव भूत्वा महिषीचिराय सा । उपलब्धवती दिवश्च्युतं विवशा शापनिवृ-त्तिकारणम्” इति अजं प्रति वसिष्ठसन्देशः ।
Stchoupak
French
इन्दुमती-
f.
 femme d'Aja et
n.
 d'autres femmes
n.
 d'une rivière.