| YouTube Channel

इन्दुकला (indukalA)

 
शब्दसागरः
English
इन्दुकला
f.
 (-ला) A digit of the moon.
E.
 इन्दु and कला a digit.
Yates
English
इन्दु-कला (ला)
f.
 Digit of the moon.
Wilson
English
इन्दुकला
f.
 (-ला) A digit of the moon.
E.
 इन्दु and कला a digit.
Monier Williams Cologne
English
इन्दु—कला
f.
 a digit of the moon
N.
 of several plants, Cocculus Cordifolius, Sarcostemma Viminale, Ligusticum Ajowan,
L.
Apte Hindi
Hindi
इन्दुकला
स्त्री*
 इन्दुः-कला -
चन्द्रमा की कला या अंश
Shabdartha Kaustubha
Kannada
इन्दुकला
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಂದ್ರನ ಹದಿನಾರನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ
प्रयोगाः - > "तस्याः सखे नियतमिन्दुकलामृणालज्योत्स्नादिकारणमभून्मदनश्च वेधाः"
उल्लेखाः - > मालती० १-२४
L R Vaidya
English
indu-kalA {% f. %} a digit (i.e. the sixteenth part) of the moon.
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
१६, अवनिप, अष्टि, इन्दुकला, कला, क्ष्माप, नृप, नृपति, पृथ्वीश, भूप, भूपति, भूमिप, रिथ, शशिकला
E Bharati Sampat
Sanskrit
(स्त्री) इन्दोः कला, चन्द्रस्य षोडशकलासु अन्यतमा । ‘तस्या सखे नियतमिन्दुकलामृगालज्योत्स्नादिकारणमभून्मदनश्च वेधाः’ मालती०१.२४।
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कला, चन्द्रकला, इन्दुकला, इन्दुरेखा, शशिरेखा, शशिलेखा
noun
चन्द्रप्रकाशस्य षोडशोऽशः।
"जगति जयिनस्ते ते भावा नवेन्दुकलादयः।"
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
इन्दुकला स्त्री ६ त० । चन्द्रस्य षोडशभागैकभागे । कलाश्चषोडश । अमाशब्दे ३२० पृष्ठे दर्शितास्ताश्च कृष्णप्रक्षे क्र-मेण वह्न्यादिभिः पीयन्ते यथोक्तं कालमा० सोमोत्-पत्तिवाक्यम् “प्रथमां पिबते वह्निर्द्वितीयां पिबते रविः ।विश्वे देवास्तृतीयां तु चतुर्थीं सलिलाधिपः । पञ्चमींतु वषट्कारः षष्ठीं पिषति वासवः । सप्तमीमृषयो-दिव्या अष्टमीमजएकपात् । नवमीं कृष्णपक्षस्य यमःप्राश्नाति वै कलाम् । दशमीं पिबते वायुः पिबत्येकादशीमुमा । द्वादशीं पितरःसर्वे समं प्राश्नन्ति भागशः ।त्रयोदशीं धनाध्यक्षः कुवेरः पिबते कलाम् । चतुर्द्दशींपशुपतिः पञ्चदशीं प्रजापतिः । निष्पीतः कलया शेषश्च-न्द्रमा न प्रकाशते । कला षोडशिका या सा त्वपः प्रविशतेसदा । अमायां तु सदा सोमस्त्वोषधीः प्रतिपद्यते ।तमोषधिगतं गावः पिबन्त्यनुगतं च यत् । तत्क्षीर-ममृत भूत्वा मन्त्रपूतं द्विजातिभिः । हुतमग्निषु यज्ञेषुपुनराप्याय्यते शशी । दिने दिने कलावृद्धिः पौर्ण्ण-मास्यान्तु पूर्य्यते” इति । “पुनश्च ताः पीताः कलास्तेनैवक्रमेण वह्न्यादिदेवताभ्यो निर्गत्य चन्द्रमण्डलं पूरयन्तीति”माधवः । यथा च कलापानसम्भवस्तथा इन्दुशब्देदर्शितेन ९३३ पृ० कालमा० वाक्येन समर्थितम् । तासांक-लानां यद्यपि तिथिविशेषरूपता तथापि नामान्तराणिशारदा० उपासनार्थमुक्तानि यथा । “अमृता मानदापूषा तुष्टिः पुष्टीरतिर्धृतिः । शशिनश्चन्द्रिका कान्तिःज्योत्स्ना श्रीः प्रीतिरङ्गदा । पूर्ण्णा पूर्ण्णामृताह्वा च का-मदा स्वरजाः कलाः” । तथा च षोडशभ्यः स्वरेभ्यआसामुत्पत्तिरपि ध्येयाः” “शतमिन्दुकलाक्षये” स्मृतिः ।