इदम् (idam)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 इदम् pron. 
	 mfn.
   (-अयं-इयं-इदं) This.
 E.
  इन्द् to have power,  कमिन् Unādi
affix,  and the radical न rejected.

Capeller Eng

English

 इद॑म् (n.  sgl.
  & °— as stem) this,  this here (refers to
something following,  rarely preceding)
 this all or this universe
(±वि॑श्वम्,  स॑र्वम्,  or सकलम्). Obs.  also तदिदम् even this,  this
very thing,  किमिदम् what here? As adv.
  here
 now,  thus,  even,  right. 
इद॑मिदम् here and there,  now and then. 

Yates

English

 इदम् (अयं-इयं-इदं)
pron.  This.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

इदम् 	-	  idam 	-	 ind.
  	-	  this here  [ referring to something near the speaker ]
गत 	-	  gata 	-	 adj.
  	-	 referring to
अनुदेशिन् 	-	  anudezin 	-	 adj.
  	-	 referring back
अश्वप्रपतनीय 	-	  azvaprapatanIya 	-	 adj.
  	-	 referring to it
एवंविषय 	-	  evaMviSaya 	-	 adj.
  	-	 referring to that
अद्यतनीय 	-	  adyatanIya 	-	 adj.
  	-	 referring to today
किमधिकरण 	-	  kimadhikaraNa 	-	 adj.
  	-	 referring to what?
किमाधार 	-	  kimAdhAra 	-	 adj.
  	-	 referring to what?
कृत 	-	  kRta 	-	 adj.
  	-	  relating or referring to
निष्ठ 	-	  niSTha 	-	 adj.
  	-	  relating or referring to
परामर्शिन् 	-	  parAmarzin 	-	 adj.
  	-	  pointing or referring to
अदेव 	-	  adeva 	-	 adj.
  	-	  not referring to any deity
अच्छावाकीय 	-	  acchAvAkIya 	-	 adj.
  	-	 referring to the acchAvAka
अनुवचनीय 	-	  anuvacanIya 	-	 adj.
  	-	 referring to the anuvacana
प्रतिनिर्देशक 	-	  pratinirdezaka 	-	 adj.
  	-	  pointing or referring back
अन्वादिष्ट 	-	  anvAdiSTa 	-	 adj.
  	-	 referring to a previous rule
अनुवाकानुक्रमणी 	-	  anuvAkAnukramaNI 	-	 f.
  	-	  work referring to the Rg-veda
अभिमति 	-	  abhimati 	-	 f.
  	-	 referring all objects to self
परामर्श 	-	  parAmarza 	-	 m.
  	-	 referring or pointing touched
अन्वादेशक 	-	  anvAdezaka 	-	 adj.
  	-	 referring to a previous statement

Wilson

English

 इदम् pron. 
mfn.
   (अयं इयं इदं) This.
E.
  इन्द to have power,  कमिन् Uṇādi affix,  and the radical न
rejected.

Apte

English

इदम् [idam],  pron.  a.
  [अयम् m.
 ,  इयम् f.
 ,  इदम् n.
 ]

This,  here,  referring to something near the speaker
 इदमस्तु संनिकृष्टं रूपम्)
 इदं तत् ... इति यदुच्यते Ś.*
  5 here is the truth of the saying.

Present,  seen
 the nominative forms are used with verbs in the sense of 'here'
 इयमस्मि here am I
 so इमे स्मः
 अयमागच्छामि here I come.

It oft
 en refers to something immediately following,  while एतद् refers to what precedes
 अनुकल्पस्त्वयं ज्ञेयः सदा सद्भिरनुष्ठितः Ms.*
  3.147 (अयम् =
  वक्ष्यमाणः Kull.)
 श्रुत्त्वै- तदिदमूचुः

It occurs connected with यत्,  तत्,  एतद्,  अदस्,  किम् or a personal pronoun,  either to point out anything more distinctly and emphatically,  or sometimes pleonastically
 को$यमाचरत्यविनयम् Ś.*
  1.25
 सेयम्,  सो$यम्,  this here
 so इमास्ताः
 अयमहं भोः Ś.*
  4 ho,  here am I. ind.
   Ved.
 

Here,  to this place.

Now.

There.

With these words,  herewith.

In this manner
 नैतदौपयिकं राम यदिदं परितप्यसे Rām.*
  2.53.3.Comp.   -कार्या The plant Hedysarum Alhagi (Mar.  कांटे धमासा,  यवासा). -प्रथम a.
  doing anything for the first time. -प्रकारम् ind.
  in this manner. -युगम् the present Yuga.  -रूप a.
  of this shape. -वसु a.
  Ved.
  rich in this and that.

Monier Williams Cologne

English

 1. इद॑म् अय॑म्,  इय॑म्,  इद॑म् (fr.  इद्,  Uṇ.
  iv,  156
g. सर्वादि,  Pāṇ.
  i,  1,  27
Vop.
  
a kind of neut.
  of the pronom.
    base 3. इ with अम् [cf.   Lat.
  is,  ea,  id,  and idem]
the regular forms are partly derived from the pronom.
    base अ
See Gr.
  224
the Veda exhibits various irregular formations,  e.g. fr.
  pronom.
    base अ,  an inst.
  एना॑,  अया॑ [used in general adverbially],  and gen.
   loc.
   du.
  अयो॑स्,  and perhaps also अवो॑स्,  in RV.
   vi,  67,  11
 vii,  67,  4
 x,  132,  5 [BRD. ]
fr.
  the base इम,  a gen.
   sing.
  इम॑स्य,  only,  RV.
  
the RV.
   has in a few instances the irregular accentuation अ॑स्मै,  v,  39,  5,  &c.
  
अ॑स्य,  iv,  15,  5,  &c.
  
आ॑भिस्,  vi,  25,  2,  &c.
   : the forms derived fr.
  अ are used enclitically if they take the place of the third personal pronoun,  do not stand at the beginning of a verse or period,  and have no peculiar stress laid upon them),  this,  this here,  referring to something near the speaker

 known,  present

 (opposed to अदस्,  e.g. अयं लोकः or इदं विश्वम् or इदं सर्वम्,  this earthly world,  this universe
 अयम् अग्निः,  this fire which burns on the earth
 but असाव् अग्निः,  that fire in the sky,  i.e. the lightning: so also इदम् or इयम् alone sometimes signifies ‘this earth’
 इमे स्मः,  here we are.) इदम् often refers to something immediately following,  whereas एतद् points to what precedes (e.g. श्रुत्वैतद् इदम् ऊचुः,  having heard that they said this). इदम् occurs connected with यद्,  तद्,  एतद्,  किम्,  and a personal pronoun,  partly to point out anything more distinctly and emphatically,  partly pleonastically (e.g. तद् इदं वाक्यम्,  this speech here following 
 सो ऽयं विदूषकः,  this Vidūṣaka here).

 2. इद॑म् ind.
  [Ved.   and in a few instances in classical Sanskṛt] here,  to this place

 now,  even,  just

 there

 with these words,  RV.
  
 AV.
  
 ŚBr.
  
 AitBr.
  
 ChUp.

 in this manner,  R.
  ii,  53,  31
 Śak.
  (v.l. for इति in किम् इति जोषम् आस्यते,  202,  8).

Monier Williams 1872

English

 इदम् इदम्,  अयम्,  इयम्,  इदम् (fr. इद्,  a kind
of neut. of the pronom. base 3. इ with अम्
 cf. Lat. is, 
ea,  id,  and idem
 the regular forms are partly de-
rived from the pronom. base अ
 see Gram. 224.
The Veda exhibits various irregular formations,  e. g.
fr. pronom. base अ,  an inst. एना,  अया,  and gen. loc.
du. अयोस्
 fr. the base इम,  a gen. sing. इमस्य, 
&c.
 the forms derived fr. अ are used enclitically if
they take the place of the third personal pronoun,  do
not stand at the beginning of a verse or period,  and
have no peculiar stress laid upon them),  this,  this here, 
referring to something near the speaker
 known,  pre-
sent
 (opposed to अदस्,  e. g. अयं लोकः or इदं
विश्वम् or इदं सर्वम्,  this earthly world,  this
universe
 अयम् अग्निः,  this fire which burns on the
earth
 but असाव् अग्निः,  that fire in the sky,  i. e. the
lightning: so also इदम् or इयम् alone signifies ‘this
earth
’ इमे स्मः,  here we are.)

 इदम् often refers to something immediately fol-
lowing,  whereas एतद् points to what precedes (e. g.
श्रुत्वा एतद् इदम् ऊचुः,  having heard that they
said this).

 इदम् occurs connected with यद्,  तद्,  एतद्,  किम्, 
and a personal pronoun,  partly to point out anything
more distinctly and emphatically,  partly pleonastically
(e. g. तद् इदम् वाक्यम्,  this speech here following
सोऽयं विदूषकः,  this Vidūṣaka here).

 इदम्,  ind.,  Ved. here,  to this place
 now,  even, 
just
 there
 with these words.
—इदं-रूप,  अस्,  आ, 
अम्,  Ved. having this shape.
—इदं-विद्,  त्,  त्,  त्, 
knowing this or conversant with this.
—इदङ्-कार्या, 
f. the plant Hedysarum Alhagi.
—इदद्-वसु,  उस्, 
उस्,  उ,  Ved. rich in this and that.
—इदन्-ता,  f. iden-
tity.
—इदम्-प्रकारम्,  ind. in this manner.
—इदम्-प्रथम,  अस्,  आ,  अम्,  doing anything for
the first time.
—इदम्-मय,  अस्,  ई,  अम्,  Ved. made
or consisting of this.

Macdonell

English

 इदम् i-d-ám,  n.
  (nm.  ac. sg.: nm.  m.
  ayam,  🞄f.  iyam) this
 the following (sts. refers to 🞄what immediately precedes)
 all this = the 🞄whole world (often with sárvam,  víśvam,  -sakalam)
 w. prns. = here
 just
 ad. here
 🞄hither
 now
 herewith
 just
 thus.

Benfey

English

 इदम् इ + द्-अम्,  pron.  sbst. and adj.
 
The bases of the declension are अ m.
 
and n.
 ,  आ f.
 ,  इ n.
  ई f.
 ,  इ-म m.
  and n.
 
इ-मा f.
 ,  अ-न m.
  and n.
  अ-ना f.
 ,  and
ए-न m.
  and n.
  ए-ना f.
  This,  Man. 
2,  163
 Nal. 7,  17 (16). Combined with
other pronouns it may be translated
Here,  e. g. with the first psn. ,  Chr. 24, 
44,  अयं गच्छामि,  Here I go
 with
तद्,  Rām.  5,  13,  31
 with यद्,  Hiḍ. 3, 
19
 with किम्,  Hit. 18,  11. -- Cf.  Lat. is, 
ea,  id
 Goth. is ita.

Apte Hindi

Hindi

इदम्
सर्व*वि* - इन्द्-कमिन्
"यह,  जो यहाँ है"

इदम्
सर्व*वि* - इन्द्-कमिन्
"उपस्थित,  वर्तमान"

इदम्
सर्व*वि* - इन्द्-कमिन्
यह शब्द तुरन्त ही बाद में आने वाली वस्तु की ओर संकेत करता है जब कि 'एतद्' शब्द पूर्ववर्ती वस्तु की ओर

इदम्
सर्व*वि* - इन्द्-कमिन्
"किसी वस्तु को अधिक स्पष्टतया या बलपूर्वक बतलाने या कई बार शब्दाधिक्य प्रकट करने के लिए यह शब्द यत्,  तत्,  एतद्,  अदस्,  किम्,  अथवा किसी पुरुष वाचक सर्वनाम के साथ जुड़कर प्रयुक्त होता है"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

इदम्
पदविभागः - > त्रिलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ /ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ
इदम्
पदविभागः - > त्रिलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎದುರಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ
इदम्
पदविभागः - > त्रिलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬುದ್ಧಿಗೆ ಗೋಚರವಾದ
प्रयोगाः - > "इदमस्तु सन्निकृष्टं समिपतरवर्तिचैतदो रूपम् । अदसस्तु विप्रकृष्टं तदिति परोक्षे विजानीयात् ॥"
इदम्
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎದುರಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ
प्रयोगाः - > "अयमतिजठराः प्रकामगुर्वीरलघुविलम्बिपयोधरोपरुद्धाः"
उल्लेखाः - > माघ० ४-२९
इदम्
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎದುರಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ
प्रयोगाः - > "इयमिष्टगुणाय रोचतां रुचिरार्था भवतेऽपि भारती"
उल्लेखाः - > किरा० २-५
इदम्
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎದುರಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ
प्रयोगाः - > "इदं तु ते भक्तिनम्रं सतामाराधनं वपुः"
उल्लेखाः - > कुमा० ६-७३

L R Vaidya

English

 idam {% pron. (m. अयम्,  f. इयम्,  n. इदम्) %} 1. This,  here,  referring to something near the speaker (इदमस्तु सन्निकृष्टं रूपम्)
 2. present,  seen
 3. what the speaker has in mind. It often refers to something immediately following,  e.g. इदमनुचितमक्रमश्च पुंसां यत् … जरास्वपि मन्मथा विकाराः K.Pr.vii. It occurs connected with यत्,  तत्,  एतत्,  अदस् or किम् or a personal pronoun partly to point out anything more distinctly or prominently,  partly pleonastically,  e.g. अयमसौ भगवानुत पाण्डवः,  अयमहं भोः.

E Bharati Sampat

Sanskrit

(सर्वनाम) १.समीपस्थम् । २.पुरो दृश्यमानम्, दृष्टिगोचरम् । ३.बुद्धिगोचरम्, स्मरणे विद्यमानम् । ‘इटमस्तु सन्निकृष्टं समीपतरवर्ति चैततो रूपम् । अदसस्तु विप्रकृष्टं तदिति परोक्षे विजानीयात् ।’

(न) इन्धी(दीप्तौ)+क्तः(भावे)। ‘नपुंसके भावे क्तः’ ३.३.११४। १.प्रकाशः। २.आश्चर्यम् । ३.आतपः। ‘इदमातप्रदीप्तयोः’ मेदिनी०। ४.प्रकाशमानः।  इन्धी(दीप्तौ)+क्तः(कर्तरि)। ‘गत्यर्थकर्मक०’ ३.४.७२। ‘तन्वन्तमिद्धमभितो गुरुमंशुजालं लक्ष्मीमुवाह सकलस्य शशाङ्कमूर्तेः’ किरा०२.५९। ५.ज्वलत् । ‘क्रोधेद्धैर्दृष्टिपातैर्मुरुपशमिता वह्नयोऽमी त्रयोऽपि’ रत्ना०१.४। ६.ज्वलितः। ७.प्रकाशितः।  इन्धी(दीप्तौ)+क्तः(कर्मणि)। ‘निष्ठा’ ३.२.१०२।

Bopp

Latin

 इदम् Pronom. demonstr. (Nom. m. अयम्,  f. इयम्,  n.
इदम्,  v. gr. 270. et cf. lat. idem) hic. Hoc pronomen, 
ubi ad sermonem spectat,  semper verbis dicendis antepo-
nitur,  quâ in re,  quod primus Rückertus ingeniose obser-
vavit (*) ab एतत् et एतावत् se distinguit,  quippe quae
ad res narratas referuntur
 e. c. N. 6. 5.: उवाचेऽदं व-
चनम् dixit hunc sermonem,  qui sequentibus versibus
continetur
 7. 4.: आहेऽदम् एहि दीव्य नलेन वै dixit
hoc: veni,  lude cum Nalo
 N. 3. 25.: एतदर्थम् अहम्
भद्रे प्रेषितः सुरसत्तमैः । एतच् छ्रुत्वा शुभे बुद्धिङ्
कुरुष्व hujus (quod dixi) causâ ego,  beata! missus a Deo-
rum optimis
 hoc audito,  pulchra! consilium fac. Viola-
tur tamen haec lex N. 9. 15. ubi वाक्यम् एतद् spectat
ad verba sequentia. -- Nonnunquam nominativus hujus
pronominis adverbiorum pronominalium loco fungitur,  ita
ut e. c. UR. 46. 10. dicatur अयम् अस्मि hic sum pro
इहा ऽस्मि hîc sum
 SAK. 51. 3.: अयं स hic is pro इह
स hîc is
 H. 1. 34.: से ऽयम् ea haec pro सेऽह ea hîc
1. 36.: सो ऽयम् is hic pro स इह is hîc
 1. 38.: तौ…
इमौ uterque hic pro तौ…इह uterque hîc. Has lo-
cutiones per attractionis vim explicandas esse censeo, 
quam Subjectum sententiae,  vel pronomine separato vel
Verbi terminatione indicatum,  in alias expressiones pro-
nominales exercet. Ita res se habet in pronomine तत्, 
cujus casus obliqui non raro per attractionis vim Nomi-
nativi item in Nominativum vertuntur,  ita ut Adverbiorum
aut Conjunctionum loco fungantur
 e. c. BR. 2. 13. et H.
3. 4.: सा ऽहम् ideo ego = तेनाऽहम्
 BR. 2. 34.: स…
अहम् ideo ego
 BR. 1. 7.: सा चिन्तये ideo cogito
 SAK.
40. 4. infr.: स भवान् ideo tu
 DR. 5. 12.: सा क्षिप्रम्
आतिष्ठ गजम् ideo cito ascende elephantum. -- Eodem
modo Pronomen एतत् usurpatur,  e. c. H. 3. 19.: एष
तान्…हनिष्यामि ideo hos occidam
 A. 3. 24.: एष ते
…दर्पं हन्मि ideo tuam superbiam deleo
 H. 4. 15. b.:
एष त्वाम्…निहन्मि dum te occido. Ita quoque Re-
lativum attractionis vi est subjectum,  non solum Nomina-
tivi sed etiam obliquorum casuum,  e. c. RAM. ed. Schl. I.
59. 5.: यस् त्वम् quia tu
 H. 1. 35.: योहम् quod ego
«dafs ich»
 1. 47. 22.: यस्य मे quia mei
 H. 3. 19.: यान्
इमान् quia hos. (*)
(*),  Berlin. Jahrb. Jul. 1831. p. 89.
(*) Cf. Rückert I. c. p. 92.

Lanman

English

 1idám [501--2 --forms made from four
stems,  á and aná,  í and imá,  those from á
being often unaccented,  see 74^9 N.],  pron.
this,  this here,  τόδε,  e. g. 20^9,  86^10,  87^8
contrasted w. asau,  ‘that one, ’ 103^7
 asmin
loke,  in this world,  66^12
 without loke and
contrasted w. amutra,  103^8
 idaṃ viśvam
bhuvanam,  this whole world,  85^12
 idaṃ
sarvam,  this entire (world),  63^21
 so 66^19
so idam,  τὸ πᾶν,  5615,  17
 iyam pṛthivī, 
this earth,  10^10
 iyam alone,  this earth, 
931,  2
 --refers very often,  like τάδε,  to something
following (just as etad and ταῦτα to
something preceding),  e. g. 13^22,  26^7,  45^14, 
51^6
 occasionally refers to something immediately
preceding,  e. g. 10^17,  24^9,  74^12,  79^4
--joined w. pronouns: ko 'yam āyāti,  who
comes here ? 27^12
 yo 'yaṃ dṛśyate, 
which is seen here,  46^17
 mām imam,  me
here,  76^16
 nom. to be rendered here is or
are,  56^1,  4^21
 imau vātas,  blow hither, 
90^12. [cf. Lat. i-d,  Goth. i-ta,  Ger. es,  ‘it.’]

 2idám,  adv. now,  86^19
 here,  80^9,  96^9.
[1111a: cf. 502.]

Sanskrit Tibetan

Tibetan

ces
१) इति २) इदम् ३) एतत् ४) एवम् ५)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 इदम् त्रि०
  इदि--कमि नलोमश्च १ पुरोवर्त्तिनि २ दृश्ये ३ बुद्ध्यो-पस्थापिते “इदमस्तु सन्निकृष्टं समीपवर्त्ति चैतदोरूपम् ।अदसस्त विप्रकृष्टम् तदिति परोक्षे विजानीयात्” इत्युक्तेः स-न्निकृष्टवाचित्वभस्य अतएव “अस्येति प्रत्यक्षादिसन्निधापितस्यजगत इदमा निदशः” शा० भा० उक्तम् । सन्निकृष्टत्वञ्च बुद्धि-मात्रेण,  तच्च ज्ञानलक्षणया स्मरणादिना च भवति तेन“कौमुदीयं विरच्यते” इत्यत्र भाविन्यामपि कौमुद्यां बुद्ध्यासन्निधापितत्वेन इदंशब्दप्रयागः । अतएव तदादेः बुद्धिस्थ-त्वोपलक्षितधर्म्मावच्छिन्ने शक्तिसिति नैयायिकादयः । तादृ-शार्थपरत्वे एवास्य सर्व्वनामता शब्दस्वरूपपरत्वे तु न । “इ-दमोऽन्वादेशे” पा० “इदमा निर्देश्चः” शा० भा० “इदमस्तु सन्नि-कृष्टम्” “अयमुदयति विततोर्द्धरश्मिजालः” बाघः । “अ-यमञ्चति पञ्चशरानुचरः” सा० द० टी० “इदं किलाव्याजम-नोहरं वपुः” शकु० “अयमसौ भगवानुत पाण्डवः”किरा० । “इनं विव्यस्वते योगम्” गीता “इमंलोकं मातृभक्त्या पितॄ भक्त्या तु मध्यमम्” मनुः । अन्वा-देशे एनादेशः द्वितीयाटोस्सु “एनं युवानं पतिं वः” इतिवृषोत्सर्गमन्त्रः” । “यद्येनमुज्झसि तदा कतरोवरस्ते”नैष० । “अनेन यूना सह पार्थिवेन” रघुः । अनूक्तौएनेन । एवम् अनयोः एनयोः । सर्व्वनामकार्य्यम् । इमेअस्मै अस्मात् एषाम् अस्मिन् स्त्रियाम् इयम् । “इयंमहेन्द्राभृतीनधिश्रियः” कुमा० “इतीयं वैदिकी श्रुतिः”मनुः । अस्यैः अस्याः आसाम् । अत्राकच् । इमकौइमकेनेत्यादि प्रत्यक्षविषयतयास्मच्छब्दार्थेऽस्य क्वचित्वृत्तिः “अयं जनः प्रष्टुमनास्तपोधने!” “जनोऽयमुच्चैःपदलङ्घ्रनोत्सुकः” “इतः स दैत्यः प्राप्तश्रीर्नेतएवार्हतिक्षयम्” कुमा० । इह । थमु इत्थम् थाल् इत्था । दानीम्इदानीम् । त्रल् अत्र तसिल् इतः । अयम् अव्यय-मपि । तेन ट्युल तुट्च । इदन्तनः । मयट् इदस्मयः ।स्त्रियां ङीप् । वति इयान् स्त्रियाम् ङीप् इयती ।

Capeller

German

 इद॑म् n.
  (Nom.  Acc. Sgl.) dies,  folgendes
dies alles d.h. die ganze Welt (oft mit
स॑र्वम्,  वि॑श्वम्,  सकलम्)
 adv. hier,  hierher, 
da,  jetzt,  eben,  so.

Grassman

German

 idám,  pron.,  dieser,  dieser hier. Den verschiedenen Casus liegen die Deutestämme: i,  imá,  a zu Grunde
 der Stamm ana würde auch für die Veden vorauszusetzen sein,  wenn nicht an der einzigen Stelle {777, 27},  in welcher aus ihm der Instr. anáyā vorkommt,  als ursprüngliche Lesart ayā́ zu vermuthen wäre,  indem dort anáyā dem Streben,  den Hiatus zu vermeiden,  entsprossen scheint. Die Casus obliqui,  die aus dem Deutestamme a entspringen,  sind,  wenn sie in substantivischem Sinne in der Mitte oder am Schlusse einer Verszeile vorkommen,  unbetont
 wenn sie adjectivisch stehen,  haben sie den Ton auf der letzten. Im Anfange einer Verszeile sind sie stets betont,  und zwar in der Regel auf der letzten Silbe
 nur bei besonders starker Hervorhebung,  in feierlichem Ausdrucke,  haben sie hier den Ton auf der ersten Silbe. Der Nom. oft in dem Sinne „hier ist,  sind“.
ayám {16, 7}
 {20, 1}
 {24, 12}
 {45, 10}
 {50, 13}
 {94, 12}
 {104, 9}
 {108, 2}. _{108, 6}
 {110, 1}
 {120, 11}
 {121, 13}
 {128, 1}
 {130, 1}
 {135, 2}. _{135, 3}
 {136, 4}
 {137, 3}
 {149, 5}
 {160, 4}
 {161, 14}
 {164, 29}. _{164, 35}
 {177, 4}
 {181, 1}
 {183, 4}
 {196, 8}
 {209, 4}. _{209, 6}
 {229, 2}
 {232, 2}. _{232, 4}. _{232, 14}
 {250, 1}
 {256, 1}
 {263, 9}. _{263, 10}
 {269, 6}
 {278, 1}
 {287, 20}
 {293, 4}
 {296, 2}
 {299, 2}
 {309, 5}
 {311, 4}
 {313, 9}. _{313, 10}. _{313, 14} ….
imám {5, 9}
 {10, 9}
 {12, 12}
 {13, 8}
 {14, 1}
 {16, 5}. _{16, 9}
 {22, 13}
 {25, 19}
 {26, 1}. _{26, 10}
 {27, 4}
 {31, 16}
 {84, 4}
 {91, 10}
 {93, 1}
 {94, 1}
 {95, 2}. _{95, 4}
 {102, 9}
 {118, 3}
 {135, 5}
 {139, 11}
 {142, 8}
 {164, 3}
 {179, 5}
 {188, 7}
 {195, 2}
 {218, 2}
 {226, 2}
 {232, 13}. _{232, 20}
 {235, 22}
 {238, 2}. _{238, 5}
 {246, 2}
 {250, 2}
 {251, 2}
 {255, 1}
 {264, 20}
 {266, 1}
 {268, 5}
 {269, 2}. _{269, 6}. _{269, 8}
 {288, 1}. _{288, 10}
 {292, 3}
 {310, 1}
 {316, 2}. _{316, 3}
 {320, 10} ….
īm (adv.) siehe besonders.
idám 1〉 mit Subst.: barhís {13, 7}
 _{194, 8}. (_{194, 4})
 {232, 13}
 {238, 8}
 {258, 3}
 {287, 3}
 {380, 9}
 {464, 7}
 {493, 7}
 {540, 3}
 {607, 4}
 {637, 1}
 sávanam {16, 5}
 {21, 4}
 {501, 9}
 vácas {26, 10}
 {91, 10}
 {93, 2}
 {114, 6}
 {365, 5}
 {376, 4}
 {408, 15}
 {524, 6}
 {617, 5}
 námas {51, 15}
 {288, 3}
 {516, 15}
 {552, 5}
 vásu {53, 3}
 bhúvanam {102, 8}
 {108, 2}
 {435, 5}
 indriyám {103, 1}
 puṣṭám {103, 5}
 jyótis {113, 1}
 {450, 4}
 sadhástham {154, 3}
 {285, 10}
 udakám {161, 8}
 vayúnam {182, 1}
 rā́dhas {203, 14}
 ábhvam {224, 10}
 adhimántanam {263, 1}
 upapárcanam {468, 8}
 sádanam {265, 9}
 bráhma {287, 12}
 {551, 14}
 {621, 3}
 {657, 1}
 padám {301, 5}
 mánma {301, 6}
 ánīkam {301, 9}
 havís {345, 1}
 {575, 9}
 vápus {401, 5}
 śastám {401, 7}
 sthā́nam {430, 4}
 pā́tram {485, 16}
 ándhas {509, 11}
 {622, 1}
 harmiám {571, 6}
 suuktám {574, 6}
 ágram {607, 5}
 paśavíam {614, 6}
 ánnam {624, 12}
 sumnám {638, 1}
 mádhu {658, 3}. — 2〉 auf einen Relativsatz mit yád hinweisend
 {23, 22}
 {185, 11}
 {437, 9}
 {508, 8}. — 3〉 absolut in dem Sinne dies Lied,  Gebet,  Werk u. s. w. {140, 11}
 {219, 1}
 {384, 12}
 {396, 13}
 {495, 1}. — 4〉 absolut in dem Sinne
 diese Welt {22, 17}
 {53, 7}
 {113, 13}
 mit víśvam {98, 1}
 {501, 4}. — [Page208] 5〉 als Adverb siehe besonders. — ‥ (bis _{658, 1} vollst.).
íd,  adverbial,  s. besonders.
ena [I.] {173, 9}
 adv. dann {934, 3}.
enā (die Verlängerung metrisch) {356, 11}.
enā́,  an einer Stelle [{461, 10}] ená zu lesen: {105, 19}
 {171, 1}
 {197, 2}
 {225, 14}
 {267, 4}
 {332, 7}
 {373, 3}
 {407, 12}
 {485, 17}
 {532, 1}
 {587, 4}
 {609, 7}
 {625, 39}
 {641, 6}
 {705, 8}
 {808, 2}
 {840, 4}
 {911, 27}. Als Adv. ist es besonders aufgeführt.
asmai {32, 2}. _{32, 13}
 {53, 10}
 {54, 7}
 {69, 9}
 {70, 4}. _{70, 5}
 {71, 5}
 {76, 3}
 {77, 1}
 {91, 20}
 {104, 7}
 {114, 11}
 {116, 8}
 {125, 2}
 {127, 4}
 {147, 4}
 {161, 11}
 {162, 16}
 {166, 3}
 {173, 4}. _{173, 6}
 {475, 3} …
asmaí {57, 3}
 {61, 1}—_{61, 6}. _{61, 8}. _{61, 12}. _{61, 15} …
ásmai {393, 5}
 {464, 5}
 {475, 4}. _{475, 5}
 {663, 2}.
asmāt {214, 5}
 {313, 10}
 {386, 3}
 {647, 18}
 {943, 4}.
asmā́t {171, 4}
 {182, 8}
 {924, 12}.
ā́t,  adv.,  s. besonders.
asya {6, 2}
 {7, 7}
 {8, 8}. _{8, 10}
 {22, 17}
 {23, 24}
 {27, 8}
 {30, 3}
 {32, 6}. _{32, 7}
 {33, 11}. _{33, 13}
 {35, 7}
 {40, 8}
 {50, 3}
 {52, 5}. _{52, 10}. _{52, 14}
 {55, 1}
 {61, 8}
 {62, 6}
 {68, 9}
 {71, 3}. _{71, 6}
 {80, 10}
 {84, 11}. _{84, 12}
 {94, 1}. _{94, 5}
 {95, 3}
 {103, 1}. _{103, 3}. _{103, 5}
 {110, 6}
 {114, 4}
 {115, 5}
 {119, 2}. _{119, 5}
 {127, 5}. _{127, 6}
 {128, 5}
 {138, 1}
 {140, 3}. _{140, 5}
 {141, 2}. _{141, 4}. _{141, 8}
 {144, 1}
 {146, 1}. _{146, 2}
 {148, 2}. _{148, 4}
 {152, 3}
 {154, 5}
 {155, 3}—_{155, 5}
 {156, 2}—_{156, 4}
 {158, 5}
 {162, 8}
 {163, 2}. _{163, 9}. _{163, 12}
 {164, 7}. _{164, 18}
 {176, 4}
 {191, 10}. _{191, 13}
 {194, 11}
 {195, 4}
 {196, 4}. _{196, 5}
 {202, 9}. _{202, 10}
 {203, 13}
 {204, 10}
 {205, 1}. _{205, 2}. _{205, 10} …
asyá {4, 8}
 {12, 1}
 {22, 1}
 {23, 2}
 {26, 5}
 {33, 1}
 {52, 12}
 {57, 5}
 {60, 2}
 {61, 7}. _{61, 9}. _{61, 11}. _{61, 13}. _{61, 14}
 {86, 4}. _{86, 5}
 {92, 6}
 {102, 1}. _{102, 2}
 {105, 1}—_{105, 18}
 {116, 25}
 {121, 4}
 {122, 8}
 {131, 4}. _{131, 5}
 {143, 2}. _{143, 3}
 {145, 2}
 {147, 2}
 {153, 4}
 {164, 1}. _{164, 7}. _{164, 32}
 {168, 6}
 {183, 6}
 {190, 3}. _{190, 4}
 {195, 4}
 {202, 20}
 {206, 1}
 {207, 7}
 {210, 1}. _{210, 2}
 {214, 19}
 {218, 5}
 {223, 1}
 {224, 9}
 {226, 6} ….
asia {23, 24}
 {399, 9}
 _{887, 24} c.
 {968, 5}.
asiá {131, 6}
 {810, 8}.
ásya {311, 5}
 {371, 2}
 {418, 3}
 {436, 2}
 {481, 2}
 {765, 3}
 {773, 29}
 {778, 14}
 {781, 1}
 {801, 3}.
imásya {633, 21}.
asmin {6, 9}
 {72, 10}
 {73, 4}
 {189, 8}
 {207, 2}
 {272, 7}
 {291, 3}
 {337, 4}
 {341, 1} …
asmín {30, 6}
 {51, 15}
 {54, 1}
 {100, 6}
 {101, 9}
 {109, 5}
 {114, 1}
 {132, 1}
 {185, 7}
 {197, 8}
 {209, 7}
 {221, 6}
 {226, 14}
 {263, 16}
 {264, 22}
 {269, 6}
 {294, 6}
 {310, 4}
 {354, 2} ….
imaú devaú {231, 2}
 vā́tau {963, 2}.
imā́ [du.] hári {165, 4}.
imé [du. n.] áhanī {436, 8}.
ābhyām {328, 22} (Rosse des Indra).
ābhyā́m somāpuṣábhyām {231, 2}.
ayós [G. d. m.] {466, 6},  wo das a lang zu lesen ist
 sácā 〰 {288, 2}
 {931, 4}. _{931, 9} (hários),  wo Pad. falsch āyós hat.
imé [N. p. m.] {2, 1}. _{2, 4}
 {3, 4}
 {5, 5}
 {16, 6}
 {23, 1}
 {57, 4}
 {102, 5}
 {109, 7}
 {135, 6}. _{135, 9}
 {137, 1}. _{137, 2}
 {139, 6}
 {164, 12}. _{164, 39}
 {183, 4}
 {270, 3}
 {274, 4}
 {276, 5}
 {277, 1}
 {287, 7}. _{287, 24}
 {292, 5}
 {310, 4} ….
imā́n {299, 15}
 {404, 2}.
imā́ni {93, 11}
 {125, 6}
 {294, 6}
 {577, 6}
 {598, 5}
 {908, 4}.
imā́ [n. pl.] {103, 4}
 {163, 5}
 {164, 2}. _{164, 6}
 {177, 4}
 {215, 10}
 {232, 18}
 {235, 20}
 {248, 7}
 {264, 2}
 {275, 3}
 {292, 4}
 {334, 10}
 {427, 10}
 {436, 9}
 {457, 5}
 {481, 4} …
ebhis {240, 9}
 {549, 3}
 {881, 7}.
ebhís {53, 4}
 {166, 14}
 {284, 1}
 {299, 15}
 {306, 3}
 [Page209] {312, 19} {313, 11}
 {457, 16}
 {460, 13}
 {466, 1}
 {517, 8}. _{517, 9}
 {544, 4}
 {578, 2}
 {666, 26}
 {919, 1}.
ebhyas {132, 4}
 {146, 4}
 {350, 5}
 {502, 3}
 {509, 4}
 {860, 8}
 {933, 8}
 {940, 10}.
ebhias {131, 5}
 {146, 5}
 {287, 16}
 {487, 9}
 {890, 2}.
ebhyás {69, 7}
 {460, 12}.
eṣām {24, 7}
 {38, 8}
 {48, 4}
 {54, 9}
 {61, 15}
 {64, 4}
 {68, 2}
 {84, 16}
 {85, 3}
 {87, 3}
 {94, 12}
 {152, 2}
 {165, 10}
 {167, 2}. _{167, 7}
 {168, 3}
 {185, 8}
 {186, 9}
 {206, 8}
 {218, 8}
 {265, 3}. _{265, 9}. _{265, 10} …
eṣaam {37, 3}. _{37, 9}. _{37, 13}. _{37, 15}
 {38, 12}
 {41, 3}
 {97, 3}
 {127, 7}
 {134, 6}
 {164, 44}
 {247, 3}
 {343, 2}
 {370, 4}
 {405, 6}
 {406, 15}
 {407, 11}
 {410, 5}
 {415, 3}. _{415, 14}
 {420, 3}
 {441, 2}
 {619, 5}a
 {627, 15}
 {638, 1}. _{638, 2}
 {640, 11}. _{640, 14}
 {648, 5}
 {654, 3}
 {659, 2}
 {661, 7}
 {666, 18} ….
eṣā́m {165, 13}.
eṣu {61, 16}
 {77, 5}
 {264, 16}
 {328, 12}
 {361, 9}
 {433, 6}
 {507, 6}
 {677, 18}
 {853, 6}
 {919, 10}.
eṣú {236, 10}
 {275, 4}
 {377, 4}
 {517, 22}
 {550, 18}.
iyám {48, 7}
 {57, 5}
 {63, 6}
 {124, 11}
 {125, 5}
 {142, 4}
 {164, 27}. _{164, 35}
 {165, 15}
 {183, 2}. _{183, 4}
 {185, 8}
 {273, 2}
 {296, 7}
 {300, 8}
 {339, 7}
 {365, 5}
 {391, 3}
 {411, 1}
 {464, 8}
 {468, 8}
 {479, 2}
 {500, 6}
 {502, 1}. _{502, 2}
 {508, 2} …
iyám,  dafür ī́m zu lesen (wie im Zend): {186, 11}
 {582, 8}
 {955, 6}
 {961, 7}.
imā́m {31, 16}
 {40, 6}
 {88, 4}
 {102, 1}
 {129, 1}
 {130, 6}
 {197, 1}
 {215, 1}
 {252, 3}
 {266, 8}
 {268, 8}
 {270, 1}
 {288, 17}
 {289, 21}
 {301, 2}
 {339, 1}
 {353, 5}
 {408, 1}
 {439, 5}. _{439, 6}
 {488, 28}
 {531, 6}
 {538, 3}
 {552, 2}
 {557, 3} …
áyā {507, 4} (nach M. Müller) Aufr. 'yā́
 in {507, 5} wol ayā́s zu sprechen.
ayā́ 1〉 als Adj. {128, 2}
 {143, 6}
 {166, 13}
 {197, 2}
 {215, 1}
 {300, 15}
 {463, 6}
 {512, 6}
 {621, 18}
 {633, 8}
 {643, 7}
 {702, 17}
 {759, 1}
 {775, 7}
 {777, 12}
 {809, 52}
 {823, 1}. — 2〉 als Adv. so — denn bei Imperativen und Optativen {246, 2}
 {458, 15}
 {765, 2}
 {818, 14}. — Unklar {507, 4}. _{507, 5} (s. oben).
anáyā {777, 12} ayā́ cittás vipā́‿anáyā _{777, 27} sá pavasva‿anáyā rucā́,  wo beidemale ayā́ zu lesen sein wird,  was die spätere Redaction zur Vermeidung des Hiatus in anáyā umwandelte.
asyai {911, 33}.
asyai {158, 2}
 {214, 7}
 {224, 5}
 {517, 19}
 {923, 19}. _{923, 21}
 dreisilbig: {127, 11}.
asyās {32, 9}
 {48, 8}
 {92, 5}
 {113, 2}
 {124, 8}
 {291, 1}
 {326, 11}
 {329, 4}
 {338, 8}. _{338, 9}
 {516, 11} …
asyā́s {164, 37}
 {242, 1}
 {249, 2}
 {297, 5}
 {299, 4}
 {300, 3}
 {337, 5}
 {357, 8}
 {395, 17}
 {442, 1}
 {552, 8} …
asyām {291, 2}
 {911, 45}.
asyā́m {194, 4}
 {467, 8}
 {535, 7}
 {536, 8}.
imé [du. f.] {80, 11}
 {158, 4}
 {264, 5}
 {287, 12}
 {352, 3}
 {487, 5}
 {516, 4}
 {603, 2}
 {606, 3}
 {626, 17}
 {630, 6}
 {730, 5}
 {786, 2}
 {822, 9}
 {936, 9}
 {938, 4}.
ayós [G. d. f.] {185, 1}
 so auch L. {288, 2} (nämlich divi pṛthivyā́m),  wo Pada falsch āyós hat.
imā́s [N.] {10, 12}
 {16, 2}
 {24, 6}
 {36, 11}
 {127, 2}
 {190, 4}
 {202, 1}
 {272, 2}. _{272, 5}
 {277, 2}
 {291, 4}
 {296, 1}
 {299, 2}
 {330, 5}
 {462, 1}
 {469, 5}
 {486, 25}
 {577, 5} ….
imā́s [A.] {26, 5}
 {45, 5}
 {80, 4}
 {91, 22}
 {96, 2}
 {114, 1}
 {131, 4}
 {197, 1}
 {218, 1}
 {230, 7}
 {268, 5}
 {273, 7}
 {274, 8} ….
ābhis {386, 10}
 {463, 11}
 {607, 6}.
ābhís {306, 4}
 {313, 18}
 {392, 5}
 {437, 1}
 {459, 1}
 {463, 1}
 {490, 10}
 {493, 1}
 {504, 6}
 {875, 3}.
ā́bhis {466, 2}
 {643, 23}
 {899, 5}.
ābhias {471, 3}. [Page210]
ābhyás {223, 2}.
āsām {68, 7}
 {133, 3}
 {221, 1}
 {265, 20}
 {268, 5}
 {290, 4}
 {347, 6}
 {354, 5}
 {398, 9}. _{398, 11}
 {469, 3}
 {550, 10}
 {799, 3}
 {894, 7}
 {901, 4}
 {937, 8}. _{937, 10}
 {965, 4}. _{965, 6}.
āsaam {399, 8}
 {679, 12}
 {848, 12}
 {929, 8}.
āsā́m {124, 9}
 {918, 14}.
āsu {95, 5}
 {289, 9}
 {334, 6}
 {513, 4}
 {661, 7}. _{661, 8}
 {798, 43}
 {811, 7}
 {853, 8}
 {875, 10}
 {887, 20}
 {921, 8}. _{921, 9}
 {930, 9}.
āsú {173, 8}
 {333, 1}
 {446, 3}
 {469, 8}
 {583, 6}
 {912, 11}
 {970, 3}.

 idám [A. n. des vorigen] 1〉 hierher
 in dieser Bedeutung ist es als der vom Verb der Bewegung abhängige Acc. aufzufassen: {161, 11}
 {196, 5}
 {934, 1}. — 2〉 hier {53, 2}
 {79, 2}
 {301, 11}
 {223, 1}
 {605, 5}. — 3〉 jetzt {228, 2}
 {229, 9}. — 4〉 hiermit d. h. dies sagend oder thuend {488, 10}
 {989, 5}. _{989, 6}. — 5〉 nach Relativen und Interrogativen etwa durch denn recht zu übertragen: {164, 37} ná ví jānāmi yád iva‿idám ásmi
 {161, 13} kás idám nas abūbudhat
 {314, 6}
 kím idám bhananti
 -idám -idam,  hier und dort {575, 1}
 {641, 9}.

 208, 17: {808, 2}

 idám:
enā {808, 2}
 *anéna: ghṛténa {93, 10}
 havíṣā {251, 2}
 mánmanā {664, 2}
 enā́ {200, 6}
 asmaí {226, 5}. _{226, 12}
 {399, 3}
 {442, 10}
 {504, 2}
 {661, 1}
 {705, 1}
 {840, 9}
 {866, 9}
 {923, 7}
 asmāt {705, 6}
 asmā́t {287, 19}
 ásya {651, 4}
 {785, 4}
 {834, 3}
 asmin {319, 5}
 asmín {13, 3}. _{13, 7}
 imā́n {407, 3}
 {809, 17}
 {886, 9}
 {981, 5}
 {992, 3}
 imā́ni {700, 5}
 {1028, 1}
 ebhis {860, 5}
 eṣā́m {911, 2}
 eṣú {9, 3}
 áyā: in {507, 4} hat auch Chamb. 60 áyā und in {507, 5} ayā́h
 ayā́ {399, 11}
 {773, 1}
 asyaí {809, 30}
 imé [du. f.] {386, 9}
 {588, 3}
 {809, 54}
 ābhis {465, 6}
 ābhias [Ab.] {843, 10}
 āsaam {88, 6}
 āsu {502, 13}
 āsú {485, 18}
 {604, 7}.

Burnouf

French

 इदम् इदम् a. (sfx. दम्) M§ 53. M. अयम्,  f.
  इयम्, 
n.
  इदम्। Celui-ci,  celle-ci,  ceci
 opposé à एतत् et à
एतावत्: आह इदम् इहि il dit ceci: va
 अयम् अस्मि c'est moi, 
me voici.
		 Lat. idem. 

Stchoupak

French

 इदम्-
 pron.  (thèmes ए- et {%ay- 
 i- %} (इम-) 
 अन-) nom. 
अयम् इयम् इदम् -- celui-ci (proche ou présent),  ce,  ce (sur terre),  ce
(bien connu) 
 moi 
 nt. de cette manière 
 en ces termes 
 juste (maintenant)
 
 तद् इदम् cela même.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.