| YouTube Channel

इद (ida)

 
शब्दसागरः
English
इद r. 1st cl. (इ) इदि (इन्दति) To have supreme power and superhuman
faculties.
Wilson
English
इद r. 1st cl. (इ) इदि (इन्दति) To have supreme power and
superhuman faculties.
Apte
English
इदम् [idam], pron.
a.
 [अयम्
m.
 , इयम्
f.
 , इदम्
n.
 ]
This, here, referring to something near the speaker
इदमस्तु संनिकृष्टं रूपम्)
इदं तत् ... इति यदुच्यते
Ś.*
 5 here is the truth of the saying.
Present, seen
the nominative forms are used with verbs in the sense of 'here'
इयमस्मि here am I
so इमे स्मः
अयमागच्छामि here I come.
It
oft
 en refers to something immediately following, while एतद् refers to what precedes
अनुकल्पस्त्वयं ज्ञेयः सदा सद्भिरनुष्ठितः
Ms.*
 3.147 (अयम्
=
 वक्ष्यमाणः Kull.)
श्रुत्त्वै- तदिदमूचुः
It occurs connected with यत्, तत्, एतद्, अदस्, किम् or a personal pronoun, either to point out anything more distinctly and emphatically, or sometimes pleonastically
को$यमाचरत्यविनयम्
Ś.*
 1.25
सेयम्, सो$यम्, this here
so इमास्ताः
अयमहं भोः
Ś.*
 4 ho, here am I.
ind.
Ved.
Here, to this place.
Now.
There.
With these words, herewith.
In this manner
नैतदौपयिकं राम यदिदं परितप्यसे
Rām.*
 2.53.3.Comp. -कार्या The plant Hedysarum Alhagi (Mar. कांटे धमासा, यवासा). -प्रथम
a.
 doing anything for the first time. -प्रकारम्
ind.
 in this manner. -युगम् the present Yuga. -रूप
a.
 of this shape. -वसु
a.
Ved.
 rich in this and that.
Apte 1890
English
इदं pron. a. [अयं m., इयं f., इदं n.] 1 This here, referring to something near the speaker
(इदमस्तु संनिकृष्टं रूपं)
इदं तत्… इति यदुच्यते Ś. 5 here is the truth of the saying.
2 Present, seen
the nominative forms are used with verbs in the sense of ‘here’
इयमस्मि here am I
so इमे स्मः
अयमागच्छामि here I come.
3 It often refers to something immediately following, while एतद् refers to what precedes
अनुकल्पस्त्वयं ज्ञेयः सदा सद्भिरनुष्टितः । Ms. 3. 147 (अयं = वक्ष्यमाणः Kull.)
श्रुत्वैतदिदमूचुः.
4 It occurs connected with यत्, तत्, एतद्, अदस्, किं or a personal pronoun, either to point out anything more distinctly and emphatically, or sometimes pleonastically
कोयमाचरत्यविनयं Ś. 1. 25
सेयं, सोयं, this here
so इमास्ताः
अयमहं भोः Ś. 4 ho, here am I.
ind. Ved. 1 Here, to this place.
2 Now.
3 There.
4 With these words, herewith.
Comp.
प्रथम a. doing anything for the first time.
प्रकारं ind. in this manner.
युगं the present Yuga.
रूप a. of this shape.
वसु a. Ved. rich in this and that.
Apte Hindi
Hindi
इदम्
सर्व*वि* - इन्द्-कमिन्
"यह, जो यहाँ है"
इदम्
सर्व*वि* - इन्द्-कमिन्
"उपस्थित, वर्तमान"
इदम्
सर्व*वि* - इन्द्-कमिन्
यह शब्द तुरन्त ही बाद में आने वाली वस्तु की ओर संकेत करता है जब कि 'एतद्' शब्द पूर्ववर्ती वस्तु की ओर
इदम्
सर्व*वि* - इन्द्-कमिन्
"किसी वस्तु को अधिक स्पष्टतया या बलपूर्वक बतलाने या कई बार शब्दाधिक्य प्रकट करने के लिए यह शब्द यत्, तत्, एतद्, अदस्, किम्, अथवा किसी पुरुष वाचक सर्वनाम के साथ जुड़कर प्रयुक्त होता है"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
इद, इ, परमैश्वर्य्ये । (इदित् भ्वादि-परं-सकं-सेट् ।)इति कविकल्पद्रुमः ॥
इ इन्दते इन्दति इन्द्रः ।इति दुगर्दासः ॥
इदं, [म्] त्रि, (एति, इण् गतौ, इणो दमुगिदि दश-पादीवृत्तिः । यद्वा इन्दति, इदि परमैश्वर्य्ये, इन्देःकमिर्नलोपश्चेति दीक्षितः ।) पुरोवर्त्तिवाचकसर्व्व-नाम । इति व्याकरणम् ॥
एइ इति भाषा ।
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
इद ऐश्वर्य्ये इदित्
भ्वा०
पर०
 अक० सेट् । इन्दति ऐन्दीत्इन्दाम्--बभूव आस चकार । इन्द्रः ।