इक्षुरसः (ikSurasaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte Hindi
Hindiइक्षुरसः
इक्षुः-रसः -
गन्ने का रस
इक्षुरसः
इक्षुः-रसः -
"गुड़, राब या शक्कर"
E Bharati Sampat
Sanskrit(पुं) इक्षोः निष्पन्नः रसः। इक्षुक्वाथरसः।
Wordnet
Sanskrit इक्षुरसः
इक्षोः रसः।
"इक्षुरसः स्वादु पौष्टिकं च पेयम् अस्ति।"
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritइक्षुरसः, (इक्षोरिव रसो यस्य ।) काशतृणं ।इति भावप्रकाशः ॥
(इक्षुवृक्षस्य रसः । अस्य गुणाःक्रमेण यथा
दन्तपीडितेक्षुरसगुणाः । जीवन-हितकारित्वं, हिमत्वं, शुक्रकारित्वं, तृप्तिजनकत्वं, वायुरक्तपित्तनाशित्वं, स्वादुत्वं, रक्तवर्द्धकत्वं धातु-वर्द्धकत्वञ्च यथा भावप्रकाशः ।“दन्तद्धिष्पीडितस्येक्षो रसः पित्तास्रनाशनः ।शर्करासमवीर्य्यः स्यादविवादी कफप्रदः” ॥
यन्त्रनिष्पीडितरसगुणाः, रक्तशुक्रकारित्वम्, शी-तलत्वं, सारकत्वं, दाहजनकत्वं, किञ्चित् पित्त-वायुनाशित्वं, क्षीरविष्टम्भदाहकारित्वञ्च यथा, भावप्रकाशे, --“मूलाग्रजन्तुग्रन्थ्यादिपीडनात् मलसंकरात् ।किञ्चित्कालं विधृत्याथ विकृतिं याति यान्त्रिकः ॥
तस्मात् विदाही विष्टम्भी गुरुः स्यात् यान्त्रिकोरसः । पर्य्युषितेक्षुरसगुणाः । वान्तिहरत्वं, वातज-नकत्वं, जाड्यप्रतिश्यायरोगदातृत्वं, कफवायुकारि-त्वञ्च । यथा भावप्रकाशे ।“रसः पर्य्युसितो नेष्टो ह्यम्लो वातापहो गुरुः ।कफपित्तकरः शोषी भेदनश्चातिमूत्रलः” ॥
* ॥
पक्वेक्षुरसगुणाः । गुरुत्वं । सुतीक्ष्णत्वं । कफ-वातनाशित्वं । स्निग्धत्वं । अतिपाके विदाहत्वं ।पित्तास्रदोषशोषकारित्वञ्च । यथा भावप्रकाशे ।“पक्वो रसो गुरुः स्निग्धः सुतीक्ष्णः कफवातनुत् ।गुल्मानाहप्रशमनः किञ्चित् पित्तहरः स्मृतः” ॥
* ॥
इक्षुरसविकारगुणाः । यथा भावप्रकाशे ।“इक्षोर्विकारास्तृड्दाहमूर्च्छापित्तास्रनाशनाः ।गुरवो मधुरा बल्याः स्निग्धाः वातहराः सराः ।वृष्या मोहहराः शीता वृंहणा विषहारिणः” ॥
)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.