| YouTube Channel

आहत (Ahata)

 
शब्दसागरः
English
आहत
mfn.
(-तः-ता-तं)
1. Struck, beaten.
2. Injured, killed.
3. Multiplied.
4. Known, understood.
5. Uttered falsely.
n.
(-तं)
1. Old cloth or
raiment.
2. New cloth or clothes.
3. Assertion of an impossibility.
m.
(-तः) A drum.
E.
आङ्, before हन् to hurt or injure, affix क्त.
Capeller Eng
English
आ॑हत
a.
beaten, struck, hurt, wounded, damaged, injured.
Yates
English
आ-हत (तं) 1.
n.
Old or new cloth
assertion of impossibility.
m.
A
drum.
a. Multiplied
hurt
known.
Spoken Sanskrit
English
आहत - Ahata -
adj.
- multiplied
आहत - Ahata -
adj.
- blunted
आहत - Ahata -
adj.
- uttered falsely
आहत - Ahata -
adj.
- fixed
आहत - Ahata -
adj.
- hurt
आहत - Ahata -
adj.
- rendered null
आहत - Ahata -
adj.
- caused to sound
आहत - Ahata -
adj.
- frustrated
आहत - Ahata -
adj.
- struck
आहत - Ahata -
adj.
- repeated
आहत - Ahata -
adj.
- crushed
आहत - Ahata -
adj.
- known
आहत - Ahata -
adj.
- rubbed
आहत - Ahata -
adj.
- destroyed
आहत - Ahata -
adj.
- mentioned
आहत - Ahata -
adj.
- beaten
आहत - Ahata -
adj.
- understood
आहत - Ahata -
adj.
- fastened
आहत - Ahata -
adj.
- hit
आहत - Ahata -
m.
- drum
आहत - Ahata -
n.
- assertion of an impossibility
आहत - Ahata -
n.
- new cloth or clothes
आहत - Ahata -
n.
- old cloth or raiment
आहत-वाहन - Ahata-vAhana -
n.
- ambulance [ transport vehicle ]
आहत Ahata
adj.
blunted
चिपिट cipiTa
adj.
blunted
प्रतिहत pratihata
adj.
blunted
विकुण्ठित vikuNThita
adj.
blunted
हृषित hRSita
adj.
blunted
हृष्ट hRSTa
adj.
blunted
कुज्ठित kujThita ppp. blunted
कुण्ठित kuNThita ppp. blunted
सौपर्न sauparna
adj.
not blunted
अकुण्ठ akuNTha
adj.
not blunted
प्रतिबद्धप्रसर pratibaddhaprasara
adj.
hindered or blunted in its course
कुण्ठिताश्रि kuNThitAzri
adj.
having the edge or corners blunted
कुण्ठति { कुण्ठ् } kuNThati { kuNTh } verb be lame or mutilated or blunted or dulled
Wilson
English
आहत
mfn.
(-तः-ता-तं)
1 Struck, beaten.
2 Injured, killed.
3 Multiplied.
4 Known, understood.
5 Uttered falsely.
n.
(-तं)
1 Old.
cloth or raiment.
2 New cloth or clothes.
3 Assertion of an impossibility.
m.
(-तः) A drum.
E.
आङ्, हन to hurt or injure, affix क्त.
Apte
English
आहत [āhata], p. p.
Struck, beaten (as a drum
&c.
)
हदये दिग्धशरैरिवाहतः
Ku.*
4.25, 3
R.*
4.23, 12.77.
Trodden
पादाहतं यदुत्थाय मूर्धानमधिरोहति
Śi.*
2.46
गजदन्ता- हता वृक्षाः Rām.
Injured, killed.
Dispelled, destroyed, removed.
Multiplied (in
Math.
) सूर्याब्धि- संख्यया द्वित्रिसागरैरयुताहतैः Sūrya Ś.
एकैकमब्देषु नवाहतेषु Bṛi.
S.*
8.22.
Known, understood.
Rolled (as dice).
Uttered falsely. -तः A drum.
तम् A new cloth or garment.
An old garment.
A nonsensical or meaningless speech, an assertion of impossibility
e. g. एष वन्ध्यासुतो याति Śubhāṣ.
Comp.
-लक्षण
a.
=
आहितलक्षण q. v. under आधा.
Apte 1890
English
आहत p. p. 1 Struck, beaten (as a drum &c.)
Ku. 4. 25, 30
R. 4. 23, 12. 77.
2 Trodden
पादाहतं यदुत्थाय मूर्धानमधिरोहति Śi. 2. 46
गजदंताहता वृक्षाः Rām.
3 Injured, killed.
4 Dispelled, destroyed, removed.
5 Multiplied (in Math.)
सूर्याब्धिसंख्यया द्वित्रिसागरैरयुताहतैः Sūrya S.
एकैकमब्देषु नवाहतेषु Bṛ. S. 8. 22.
6 Known, understood.
7 Rolled (as dice).
8 Uttered falsely.
तः A drum.
तं 1 A new cloth or garment.
2 An old garment.
3 A nonsensical or meaningless speech, an assertion of impossibility
e. g. एष वंध्यासुतो याति Subhāṣ.
Comp.
लक्षण a. = आहितलक्षण q. v. under आधा.
Monier Williams Cologne
English
आ॑-हत
mfn.
struck, beaten, hit, hurt,
R.
Ragh.
Kum.
Kathās.
VarBṛ.
&c.
fastened, fixed,
RV.
AV.
beaten, caused to sound (as a drum
&c.
),
MBh.
Hariv.
Ragh.
&c.
crushed, rubbed,
Śiś.
rendered null, destroyed, frustrated,
BhP.
VarBṛS.
multiplied,
VarBṛS.
hit, blunted (said of a Visarga, when changed to ओ),
Sāh.
uttered falsely,
L.
known, understood,
L.
repeated, mentioned,
L.
आ॑-हत
m.
a drum,
L.
आ॑-हत
n.
old cloth or raiment,
L.
new cloth or clothes,
L.
assertion of an impossibility,
L.
Monier Williams 1872
English
आ-हत, अस्, आ, अम्, struck, beaten
injured, killed
multiplied
known, understood
uttered falsely
(अस्),
m. a drum
(अम्), n. old cloth or raiment
new cloth
or clothes
assertion of an impossibility.
—आहत-
लक्षण, अस्, आ, अम्, noted for good qualities.
Macdonell
English
आहत ā-hata, pp. of han.
Apte Hindi
Hindi
आहत
भू* क* कृ* - आ+हन्+क्त
"जिस पर प्रहार या अघात किया गया हो, पीटा गया"
आहत
भू* क* कृ* - आ+हन्+क्त
रौंदा गया
आहत
भू* क* कृ* - आ+हन्+क्त
"घायल, मारा हुआ"
आहत
भू* क* कृ* - आ+हन्+क्त
गुणित
आहत
भू* क* कृ* - आ+हन्+क्त
लुढ़काया हुआ
आहत
भू* क* कृ* - आ+हन्+क्त
मिथ्या कहा हुआ
आहतः
पुं*
- आ+हन्+क्त
ढोल
आहतम्
नपुं*
- -
"नई पोशाक, नया वस्त्र"
आहतम्
नपुं*
- -
"भावहीन या निरर्थक भाषण, असम्भावना की दृढ़ोक्ति"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आहत
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಢಕ್ಕೆ /ನಗಾರಿ
निष्पत्तिः - > + हन (हिंसागत्योः) - "क्तः" (३-२-१०२)
व्युत्पत्तिः - > आहन्यते
आहत
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವ್ಯವಹಾರವಿರುದ್ಧವಾದ
आहत
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಳೆಯ ಬಟ್ಟೆ
आहत
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೊಸಬಟ್ಟೆ
प्रयोगाः - > "ईषद्धौतं नवं शुभ्रं सदशं यन्न धारितम् आहतं तद्विजानीयात् सर्वकर्मसु पावनम् ॥"
आहत
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಏಟು /ಹೊಡೆತ
निष्पत्तिः - > भावे "क्तः" (३-३-११४)
प्रयोगाः - > "बाहुपीडनकचग्रहणाभ्यामाहतेन नखदन्तनिपातैः"
उल्लेखाः - > माघ० १०-७२
आहत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ
निष्पत्तिः - > कर्म० "क्तः" (३-२-१०२)
प्रयोगाः - > "आहतं कुचतटेन तरुण्याः साधु सोढममुनेति पपात"
उल्लेखाः - > माघ० १०-७४
आहत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತುಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "पादाहतं यदुत्थाय मूर्धानमधिरोहति"
उल्लेखाः - > माघ० २-४६
आहत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಗುಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
आहत
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪೀಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "तेनाहतास्त्रिदशसैन्यपदातयोऽपि"
उल्लेखाः - > कुमा० १७-३२
विस्तारः - > "आहतं गुणिते चापि ताडिते मृषार्थके स्यात् पुरातनवस्त्रेऽपि नववस्त्रे नाऽनके" - मेदि०
L R Vaidya
English
Ahata {% (I) a. (f. ता) %} 1. Beaten, struck (as a drum)
2. struck (generally)
3. trodden, पादाहतं यद् (रजः) उत्थाय मूर्धानमधिरोहति Sis.ii.46
4. rolled
5. multiplied (in math.).
Ahata {% (II) m. %} A drum.
Ahata {% (III) n. %} 1. A new garment
2. a nonsensical speech, an assertion of impossibility (for instance, वन्ध्यासुतोऽहम्).
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
गुणित, आहत, अभिहत, विनिघ्न, क्षुण्ण, व्यस्त, संगुणीकृत, प्रत्युत्पन्न, पूरित, पिण्डित, अभ्यस्त
adjective
यत् गुण्यते।
"गुणिताः अङ्काः सर्वाणि योजयतु।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गूढगुप्ते मुषितमूषिते गुणिताहते १४८३
-wordlist-
गूढ (क्ली), गुप्त (क्ली), मुषित (क्ली), मूषित (क्ली), गुणित (क्ली), आहत (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आहतं,
क्ली,
(आ + हन् + क्त ।) पुरातनवस्त्रं नूतन-वस्त्रं इति मेदिनी
मृषार्थकवाक्यं इत्यमरः
आहतः, त्रि, (आ + हन् + क्तः ।) गुणितः ता-डितः इति मेदिनी
(“प्रति दिवसं याति लयंवसन्तवाताहतेव शिशिरश्रीः” इति पञ्चतन्त्रम् ।ज्ञातः मिथ्योक्तः इत्यजयः
निहतः “द्व्यूना विं-शतिराहताक्षौहिणीनाम्” इति महाभारतम् ।)
आहतः,
पुं,
(आहन्यते यः + आङ् + हन् + कर्म्मणि+ क्त ।) आनकः ढक्का इति मेदिनी
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आहत
त्रि०
+ हन--क्त ताडिते, “आह्लादिकह्ला-रसमीरणाहते” “नयनयुगनिमोलत्तावदेवाहतोऽसौ”माघः बन्ध्यासुतोहमित्यादौ मृषार्थके वाक्येन० ।३ ढक्कायाम्
पु०
“ईषद्धौतं नवं शुभ्रं सदशं यन्न धारितम् आहतं तद्विजानीयात् सर्व्वकर्म्मसु पावनम्”वसिष्ठोक्तलक्षणे वस्त्रे
न०
“आहतेन वसनेन तांपरिदध्यात्” गोभि० “आच्छादनं तु योदद्यादाहतंश्राद्धकर्म्मणि” वायु०
पु०
“परिधाप्याहते शुक्ले वाससी हेम-कुण्डले” छन्दो० पुराणवस्त्रे
न०
तस्य उपभोगेन मर्दितप्रा-यत्वात्तथात्वम् आघातप्राप्ते मर्दिते
त्रि०
“पादाहतंयदुत्थाय मूर्द्ध्वानमधिरोहति” माघः आघूर्णिते ।९ अभ्यस्ते १० गुणिते
त्रि०
“सूर्थ्याब्धिसंख्यया द्वित्रि-सागरैरयुताहतैः” सू० सि०