| YouTube Channel

आस्य (Asya)

 
शब्दसागरः
English
आस्य
n.
(-स्यं)
1. the face.
2. The mouth.
mfn.
(-स्यः-स्या-स्यं) Belonging or
relating to the mouth or face.
E.
अस् to throw or direct, and ण्यत्
affix, or आङ् before स्यन्द to go, and affix
to which food goes or
is directed.
f.
(-स्या) Stay, abiding, resting.
E.
आस् to sit, and ण्यत्
affix.
Capeller Eng
English
आस्य॑
n.
mouth, face.
Yates
English
आस्य (स्यं) 1.
n.
The face, the mouth.
Wilson
English
आस्य
n.
(-स्यं)
1 The face.
2 The mouth.
mfn.
(-स्यः-स्या-स्यं) Belonging or relating to the mouth or
face.
E.
अस to throw or direct, and ण्यत् affix, or आङ् before स्यन्द
to go, and affix
to which food goes or is directed.
f.
(-स्या) Stay,
abiding, resting.
E.
आस to sit, and ण्यत्
aff.
Apte
English
आस्य [āsya],
a.
Belonging to the mouth or face. -स्यम् [अस्यते ग्रासो$त्र, अस् -ण्यत्]
The mouth, jaws
आस्यकुहरे, विवृतास्यः.
Face
आस्यकमलम्.
A part of the mouth used in pronouncing letters
तुल्यास्यप्रयत्नं सवर्णम्
P.
I.1. 9
आस्ये भवमास्यं ताल्वादिस्थानम् Sk
षडास्यानि
Pt.*
5.55
(the six parts being the throat, head or brain, palate, tooth, lip, and nose.
Mouth, opening
व्रणास्यं अङ्कास्यम्
&c.
Comp.
-आसवः spittle, saliva. -पत्रम् a lotus.
लाङ्गलः a dog.
a boar. -लोमन्
n.
beard.
Apte 1890
English
आस्य a. Belonging to the mouth or face.
स्यं [अस्यते ग्रासोऽत्र, अस्ण्यत्] 1 The mouth, jaws
आस्यकुहरे, विवृतास्यः.
2 Face
आस्यकमलं.
3 A part of the mouth used in pronouncing letters
तुल्यास्यप्रयत्नं सवर्णं P. I. 1. 9
आस्ये भवमास्यं ताल्वादिस्थानं Sk.
षडास्यानि Pt. 5. 55
(the six parts being the throat, head or brain palate, tooth, lip, and nose).
4 Mouth, opening
व्रणास्यं, अंकास्यं &c.
Comp.
आसवः spittle, saliva.
पत्रं a lotus.
लांगलः {1} a dog. {2} a boar.
लोमन् n. beard.
Monier Williams Cologne
English
आस्य᳡ a अम्,
n.
[ifc. mf(आ)n. ] mouth, jaws,
RV.
AV.
VS.
MBh.
&c.
face,
Yājñ.
आस्य᳡
mfn.
belonging to the mouth or face, belonging to that part of the mouth or face, belonging to that part of the mouth which is the organ of uttering sounds or letters,
Pāṇ.
Siddh.
,
Kāś.
&c.
आस्य᳡ b
&c.
See 4. आस्.
Monier Williams 1872
English
आस्य आस्य, अम्, n. (see 3. आस्), mouth,
jaws
face
a part of the mouth as the organ of
pronouncing letters
mouth, opening
(अस्, आ, अम्),
belonging or relating to the mouth or face.
—आस्यन्-
धय, अस्, ई, अम्, drinking the mouth, kissing.
—आस्य-पत्त्र, अम्, n. a lotus.
—आस्य-लाङ्गल,
अस्, m. ‘whose face is a plough
a hog, a boar.
—आस्य-लोमन्, अ, n. the hair of the face, the beard.
—आस्यासव (°य-आस्°), अस्, m. spittle, saliva.
Macdonell
English
आस्य ās-yâ,
n.
mouth, jaws
face
organ of 🞄speech.
Benfey
English
आस्य आस्य (vb. अन्, cf. आनन),
n.
1. The mouth, Man. 1, 94.
2. The face,
Śṛṅgārat. 1.
3. An organ of speech,
as the lips, the teeth, etc., Pañc. v. d.
44.
--
Comp.
उरग-,
n.
A kind of spade,
Daśak. in Chr. 198, 9. दशास्य, i. e.
दशन्-,
adj.
epithet of Rāvaṇa. दीर्-
घ-,
adj.
having a long face. पञ्-
च(न्)-,
I.
adj.
1. having five faces.
2. having five edges, MBh. 7, 1710.
II.
m.
A lion.
पाणि-,
adj.
one whose hand
is his mouth, Man. 4, 117.
मन्द-,
n.
modesty.
मर्कट-,
n.
copper.
स्थूल-,
m.
a snake. -- Cf. os, ôra, probably ἠϊών.
Hindi
Hindi
(मीटर) मुँह
Apte Hindi
Hindi
आस्यम्
नपुं*
- अस्यते ग्रसोऽत्र-अस्+ण्यत्
"मुँह, जबड़ा"
आस्यम्
नपुं*
- अस्यते ग्रसोऽत्र-अस्+ण्यत्
"चेहरा, आस्यकमलम्"
आस्यम्
नपुं*
- अस्यते ग्रसोऽत्र-अस्+ण्यत्
मुख का वह भाग जिससे वर्णोच्चारण में काम लिया जाता है
आस्यम्
नपुं*
- अस्यते ग्रसोऽत्र-अस्+ण्यत्
"मुँह, विवर-ब्रणास्यम्, अङ्कास्यम् आदि"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आस्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮುಖ /ಬಾಯಿ
निष्पत्तिः - > असु (क्षेपणे) - "ण्यत्" (३-१-१२४)
व्युत्पत्तिः - > अस्यन्ते वर्णा अनेन अस्यते ग्रासोऽस्मिन् वा
प्रयोगाः - > "यस्यास्येन सदाश्नन्ति हव्यानि त्रिदिवौकसः"
उल्लेखाः - > मनु० १-९५
आस्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಣೆ ಮುಖದ ಮಧ್ಯಭಾಗ
आस्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದವಡೆ /ತಾಲು ಮೊದಲಾದ ಪ್ರದೇಶ
निष्पत्तिः - > "यत्" (५-१-६)
व्युत्पत्तिः - > आस्ये भवम्
विस्तारः - > "मुखं मुखान्तरालं द्वयमास्यमुदाहृतम्" - शाश्व०
L R Vaidya
English
Asya {% n. %} 1. Mouth
2. face, बाहू द्वौ मृणालनास्यकमलम् Sr.T.1
3. opening (as in अंकास्य ‘the opening of an act.’).
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
१, अंशुमान्, अचला, अब्ज, अमृतांशु, अवनि, आदि, आस्य, इन्दु, इला, उडुपति, उर्वरा, उर्वी, ऋक्षेश, एक, एणधर, औषधीश, क, कलाधर, कलि, कु, कुमुदाकरप्रिय, क्षपाकर, क्षमा, क्षिति, क्षोणि, क्षोणी, क्षमा, गो, गोत्र, गोत्रा, ग्लौ, चन्द्र, चन्द्रमस्, जगती, जैवातृक, ज्या, तनु, दाक्षायणीप्राणेश, धरणी, धरा, धरित्री, नायक, निशाकर, निशेश, पितामह, पृथिवी, पृथ्वी, प्रालेयांशु, ब्रह्मा, भुवन्यु, भू, भूमि, मही, मुख, मृगलाञ्छन, मृगाङ्क, मेदिनी, रजनीकर, रजनीश, रात्रिप, रात्रीश, रुग्ण, रूप, लपन, वक्त्र, वदन, वसुधा, वसुन्धरा, वाक्, विधु, विरञ्चि, विश्वम्भरा, शशधर, शशभृत्, शशलाञ्छन, शशाङ्क, शशि, शशी, शीतकर, शीतकिरण, शीतद्युति, शीतमयूख, शीतरश्मि, शीतांशु, शुभ्रभानु, श्वेत, श्वेतांशु, सितरश्मि, सुधांशु, सोम, स्थिरा, हरिणधृत्, हरिणाङ्क, हिमकर, हिमगु, हिमरश्मि, हिमांशु
Bopp
Latin
आस्य n.
1) os.
2) vultus, facies. A. 10. 53. ubi आस्यैश्
pro आष्ट्रैश् legendum. (Lat. ôs).
Abhyankara Grammar
English
आस्य (1) place of articulation, the mouth, cf. अत्यन्त्यनेन वर्णान् इति अास्यम् M. Bh. on I.1.9
(2) found in the place of articulation
e g. the effort made for the utter- ance of words cf.आस्ये भवमास्यम् M. Bh. on I.1.9, also स्पृष्टादिप्रयत्नपञ्चक- मास्यम् Laghuvṛtti on Śāk. I.1.6.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
मौखिक, वाचिक, आस्य
adjective
मुखसम्बन्धी वाणीसम्बन्धी वा।
"कस्यापि योग्यतां परीक्षितुं मौखिकी तथा लिखिता परीक्षा वर्तते।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
kha
१) आनन २) आस्य ३) ईक्षित ४) ओष्ठ ५) तुण्ड ६) नव ७) भाष ८) मुख ९) वक्त्र १०) वचन ११) वदन
bgang ba
आस्य
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
तुण्डमास्यं मुखं वक्त्रं लपनं वदनानने ५७२
-wordlist-
तुण्ड (क्ली), आस्य (क्ली), मुख (पुंक्ली), वक्त्र (क्ली), लपन (क्ली), वदन (क्ली), आनन (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
तुण्ड
तुण्ड, वदन, वक्त्र, लपन, मुख, आस्य, आनन
तुण्डं वदनं वक्त्रं लपनं मुखमास्यमाननं समम् ५१८
verse 2.1.1.518
page 0059
नाममाला
Sanskrit
वक्त्र, लपन, आस्य, वदन, मुख, आनन
वक्त्रं लपनमास्यं वदनं मुखमाननम्
verse 0.1.1.98
page 0049
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आस्यं,
क्ली,
(अस्यते ग्रासोऽस्मिन् इति असु क्षेपणेकृत्यल्युट इति ण्यत् यदा आस्यन्दते अम्लादिनाप्रस्रवति इति स्यन्दू प्रस्रवणे + ।) मुखं मुख-मध्यम् (यथा, मनुः ९५ ।)(“यस्यास्येन सदाश्नन्ति हव्यानि त्रिदिवौकसः” ।)(आस्ये भवमास्यं ।) मुखभवे त्रि इति मेदिनी
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आस्य
न०
अस्यते ग्रासोऽत्र + अस--आधारे ण्यत् मुखे“तदास्यदास्येऽपि गतोऽधिकारिताम्” नैष० “तं हिस्वयंभूः स्वादास्यात्” यस्यास्येन सदाश्नन्ति” “पाण्यास्योहिद्विजः स्मृतः” “नित्यमास्यं शुचि स्त्रीणाम्” इति मनुः ।२ तन्मध्ये शसादौ तद्धितयाजादौ अस्य स्थानेवा आसन्नादेशः तदादेशपक्षे आस्ये भवः आसन्यःयथा अस्यैव आसन्नादेशस्थानिता तथासनशब्दे ८८६पृष्ठे उक्ता आस्ये भवः यति वा नासन्नादेशः यलोपः ।३ मुखभवे
त्रि०
“तुल्यास्यप्रयत्नम्” पा० आस्ये भवमास्यंताल्वादिस्थानम्” सि० कौ०
Capeller
German
आस्य᳡
n.
Mund, Rachen, Gesicht.
Grassman
German
(āsyà), āsía, n., Mund, Rachen [vgl. ā́s, āsán], vgl. áśmāsia.
-am {204, 8}
{192, 13}.
-ena {61, 3}.
-āt {865, 13}.
-e [L.] {38, 14}
{162, 8}
{345, 1}
{366, 1}
{531, 1}
{618, 3}
{917, 5}. _{917, 15}.
Burnouf
French
आस्य आस्य
n.
bouche, visage.
Lat. os. -- Adjt. relatif
à la bouche ou au visage.
आस्यपत्र
n.
(पत्र) lotus, plante.
आस्यलाङ्गल
m.
cochon, sanglier.
आस्यलोमन्
n.
barbe, moustache.
आस्यासव
m.
(आसव) salive.
Stchoupak
French
आस्य-
nt. bouche, gueule
organe de la voix.
°पङ्क्ति-
f.
guirlande de crânes.
°मैथुनिक- a. qui utilise la bouche pour les rapports sexuels.
°मोदक- nt.
n.
d'une arme mythique.