| YouTube Channel

आस्तरण (AstaraNa)

 
शब्दसागरः
English
आस्तरण
n.
(-णं)
1. A carpet, a rug, a quilt, bed-clothes.
2. A bed.
3. A
layer of sacred grass spread out at a sacrifice.
4. An elephant's
housings, a painted cloth or blanket worn on his back.
E.
As the
preceding, affix ल्युट्.
Yates
English
आ-स्तरण (णं) 1.
n.
A carpet
a bed
elephant's trappings.
Spoken Sanskrit
English
आस्तरण - AstaraNa -
n.
- bedsheet
आस्तरण - AstaraNa -
n.
- topping [ gastr. ]
आस्तरण - AstaraNa -
n.
- sheet
आस्तरण - AstaraNa -
f.
n.
- carpet
आस्तरण - AstaraNa -
f.
n.
- cushion
आस्तरण - AstaraNa -
f.
n.
- quilt
आस्तरण - AstaraNa -
f.
n.
- bed-clothes
आस्तरण - AstaraNa -
f.
n.
- act of spreading
आस्तरण - AstaraNa -
n.
- spread [ on bread, gastr. ]
आस्तरण - AstaraNa -
n.
- bed
आस्तरण AstaraNa
n.
topping [ gastr. ]
उदग्र udagra
adj.
over-topping
आस्तरण AstaraNa
f.
n.
quilt
उत्तरप्रच्छद uttarapracchada
m.
quilt
तूलपटी tUlapaTI
f.
cotton quilt
कूर्पास kUrpAsa
m.
cuirass or quilted jacket
आस्तरण AstaraNa
f.
n.
bed-clothes
Wilson
English
आस्तरण
n.
(-णं)
1 A carpet, a rug, a quilt, bed clothes.
2 A bed.
3 A layer of sacred grass spread out at a sacrifice.
4 An elephant's housings, a painted cloth or blanket worn on his back.
E.
as the preceding, affix ल्युट्.
Apte
English
आस्तरण [āstaraṇa],
a.
Spreading, covering.
णम् Spreading, strewing.
A bed, layer
कुसुम˚ a bed of flowers
कुसुमास्तरणे सहायतां बहुशः सौम्य गतस्त्वमावयोः
Ku.*
4.35
सकुसुम˚ strewn with flowers
Ś.*
3
तमालपत्रास्तरणासु रन्तुम्
R.*
6.64.
A cushion, quilt, bed clothes
गत˚ without the bed clothes.
A rug, carpet.
An elephant's housings, painted cloth (thrown on his back).
A layer of Kuśa grass spread out at a sacrifice. वेद आस्त- रणं ब्रह्मोपबर्हणम्
Av.*
15.3.7.
Apte 1890
English
आस्तरण a. Spreading, covering.
णं 1 Spreading, strewing.
2 A bed, layer
कुसुम° a bed of flowers
Ku. 4. 35
सकुसुम° strewn with flowers Ś. 3
तमालपत्रास्तरणासु रंतुं R. 6. 64.
3 A cushion, quilt, bedclothes
गत° without the bedclothes.
4 A rug, carpet.
5 An elephant's housings, painted cloth (thrown on his back).
6 A layer of Kuśa grass spread out at a sacrifice.
Monier Williams Cologne
English
आ-स्त॑रण f(ई)n. the act of spreading
आ-स्त॑रण
n.
a carpet, rug
a cushion, quilt, bed-clothes
a bed
a layer of sacred grass spread out at a sacrifice,
AV.
xv, 3, 7
AitBr.
ĀśvGṛ.
MBh.
Pañcat.
&c.
an elephant's housings, a painted cloth or blanket worn on his back.
Monier Williams 1872
English
आ-स्तरण, अम्, ई, n. f. the act of spreading
a
carpet, a rug, a cushion, a quilt, bed-clothes
a bed
a layer of sacred grass spread out at a sacrifice
an elephant's housings, a painted cloth or blanket
worn on his back.
—आस्तरण-वत्, आन्, अती, अत्,
covered with a cloth or carpet.
Macdonell
English
आस्तरण ā-stáraṇa,
n.
id..
Benfey
English
आस्तरण आस्तरण, i. e. आ-स्तृ + अन,
n.
1. A layer, MBh. 3, 15142.
2. Ly-
ing, Pañc. i. d. 190.
3. A cover, Rām.
3, 49, 15.
Apte Hindi
Hindi
आस्तरणम्
नपुं*
- आ+स्तृ+ल्युट्
"विस्तरण, बिछावन"
आस्तरणम्
नपुं*
- आ+स्तृ+ल्युट्
"बिस्तरा, तह"
आस्तरणम्
नपुं*
- आ+स्तृ+ल्युट्
"गद्दा, रजाई, बिस्तर के कपडे"
आस्तरणम्
नपुं*
- आ+स्तृ+ल्युट्
दरी
आस्तरणम्
नपुं*
- आ+स्तृ+ल्युट्
"हाथी की जीनपोश, साज-समान, रंगीन झूल"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आस्तरण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಾಪೆ /ಮಂದಲಿಗೆ
आस्तरण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರತ್ನಗಂಬಳಿ
आस्तरण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಾಸಿಗೆ
निष्पत्तिः - > + स्तॄञ् (आच्छादने) - "ल्युट्" (३-३-११३)
व्युत्पत्तिः - > आस्तीर्यते
प्रयोगाः - > "तमालपत्रास्तरणासु रन्तुं प्रसीद शश्वन्मलयस्थलीषु"
उल्लेखाः - > रघु० ६-६४
आस्तरण
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹರಡುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
आस्तरण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚಾಪೆ ಮುಂತಾದುವುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೊಡಲ್ಪಡುವ
आस्तरण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಚಾಪೆ ಮುಂತಾದುವುಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲ್ಪಡುವ
निष्पत्तिः - > "अण्" (५-१-९७)
व्युत्पत्तिः - > आस्तरणे दीयते कार्यं वा
आस्तरण
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಯಾಗದಲ್ಲಿ ದರ್ಭೆಯನ್ನು ಸಾಲಾಗಿ ಹರಡುವವನು
निष्पत्तिः - > + स्तॄञ् (आच्छादने) - कर्त० "ल्युः" (३-१-१३४)
L R Vaidya
English
AstaraRa {% n. %} 1. The act of spreading
2. a carpet, तमालपत्रास्तरणास्तु रन्तुम् R.vi.64
3. a bed
4. an elephant’s housings.
Bopp
Latin
आस्तरण n. (r. स्तृ vel स्तॄ s. अन)
1) actio sternendi, ex-
pandendi. IN. 5. 3.
2) stratum, lectus. SAK. 56. 2.
अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः
Sanskrit
--source--
कुथे वर्णपरिस्तोम इत्यखण्डं जगुः परे ५५
तत्रास्तरणमिति पल्यङ्कोऽप्यवसक्थिका
-wordlist-
वर्णपरिस्तोम (पुं), आस्तरण (क्ली), अवसक्थिका (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
प्रवेणी
प्रवेणी, आस्तरण, वर्ण, परिस्तोम, कुथ, कुथा, नवत
प्रवेण्यास्तरणं वर्णः परिस्तोमः कुथः कुथा
नवतं चेति तुल्यार्थाः प्रच्छदश्चोत्तरच्छदः ३०८
verse 2.1.1.308
page 0037
Vedic Reference
English
Ā-staraṇa denotes the coverlet of the settle (Āsandī) of the
Vrātya.^1 A tiger's skin serves as the coverlet of the king's
seat in the royal consecration (Rājasūya).^2 In the Kauṣītaki
Upaniṣad^3 the word used is Upastaraṇa.
1) Av. xv. 3, 7.
2) Aitareya Brāhmaṇa, viii. 5.
3) i. 5. Cf. Zimmer, Altindisches Leben,
155.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आस्तरणं,
क्ली,
(आस्तीर्य्यते यत् येन वा आङ् +स्तृ + कर्म्मणि करणे वा ल्युट् ।) हस्तिपृष्ठस्थित-चित्रकम्बलं झुल इति भाषा तत्पर्य्यायः ।प्रवेणी वर्णः परिस्तोमः कुथा कुथः ।इत्यमरः
प्रवेणिः परिष्टोमः कुथं ।इत्यमरटीका
(शय्या, कुशासनं यथा रामा-यणे, काण्डे ।“राङ्कवास्तरणे पूर्व्वमयोध्यायामिवासने” ।महाभारते, आदिपर्ब्बणि ।“दर्भास्तरणमास्तीर्य्य निश्चयात् धृतराष्ट्रजः”
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आस्तरण
न०
आस्तीर्य्यते कर्म्मणि ल्युट् आस्तीर्य्यमाणेकटादौ “दिवास्तरणसंकीर्ण्णे विस्तीर्ण्णे गमर्नोत्तमे” “दर्भा-स्तरणमास्तीर्य्य” भा० प० २५० अ० आस्तरणपट्याम् स्त्री ङीप् मावे ल्युट् विस्तारे “निवेशनंपुनर्नवीकृत्य लेपनास्तरणोपस्तरणैः” आश्व० गृ० आस्तरणेदीयते कार्य्यं वा व्युष्टा० अण् आस्तरणे दीयमाने५ तत्र कार्य्ये
त्रि०
Stchoupak
French
आ-स्तरण-
nt. id.
not. litière d'herbes sous l'autel
-वन्त्-
a. muni d'un tapis ou d'une couverture
-ईय- nt. tapis.