| YouTube Channel

आषाढ (ASADha)

 
शब्दसागरः
English
आषाढ
m.
 (-ढः)
1. The name of a month, (June-July.)
2. A staff of the
wood of the Palasa, carried by an ascetic in the month Ashaḍha.
3. The Malaya mountain.
E.
 आषाढा the constellation, and अण् affix.
f.
 (-ढी) The day of full moon in the month Ashaḍha.
f.
 (-ढा) The
twenty-first and twenty-second lunar mansion
it is most commonly
compounded with पूर्व्व and उत्तरः see पूर्व्वाषाढा and उत्तराषाढा.
E.
 अ
neg. सह to bear, अण् and टाप् affs.
Capeller Eng
English
आषाढ
m.
 a
cert.
 mouth.
Yates
English
आषाढ (ढः) 1.
m.
 Same as आशाढ.
Spoken Sanskrit
English
आषाढ - ASADha -
m.
 - June-July
जून प्रथम दिनाङ्के - jUnaprathamadinAGke -
sent.
 - On1stJune.
उत्तरज्येष्ठ - uttarajyeSTha -
m.
 - June
पूर्वाषाढ - pUrvASADha -
m.
 - June
आषाढ - ASADha -
m.
 - month of June-July
आषाढ - ASADha -
m.
 - June-July
जून प्रथम दिनाङ्के - jUnaprathamadinAGke -
sent.
 - On1stJune.
उत्तरज्येष्ठ - uttarajyeSTha -
m.
 - June
पूर्वाषाढ - pUrvASADha -
m.
 - June
आषाढ - ASADha -
m.
 - month of June-July
आषाढ ASADha
m.
 month of June-July
आषाढ ASADha
m.
 June - July
Wilson
English
आषाढ
m.
 (-ढः)
1 The name of a month, (June-July.)
2 A staff of the wood of the Palāśa, carried by an ascetic in the month
Āṣāḍha.
3 The Malaya mountain.
E.
 आषाढा the constellation, and अण् affix.
f.
 (-ढी) The day of
full moon in the month Āṣāḍha.
f.
 (-ढा) The twenty-first and
twenty-second lunar mansion
it is most commonly compounded with पूर्व्व and
उत्तरः see पूर्व्वाषाढा and उत्तराषाढा.
E.
 अ neg. सह to bear, अण् and टाप्
aff.
Apte
English
आषाढः [āṣāḍhḥ], [आषाढी पूर्णिमा अस्मिन्मासे अण्]
N.
 of a Hindu month (corresponding to part of June and July)
आषा- ढस्य प्रथमदिवसे
Me.*
 2
शेते विष्णुः सदाषाढे कार्तिके प्रतिबोध्यते V.P.
A staff of the Palāśa wood carried by an ascetic
अथाजिनाषाढधरः प्रगल्भवाक्
Ku.*
 5.3.
The Malaya mountain. -ढा The 2th and the 21st lunar mansions usually called पूर्वाषाढा and उत्तराषाढा. -ढी The day of full moon in the month of Āṣāḍha
तस्य नित्यं सदा$$ षाढयां माध्यां च बहवो द्विजाः
Mb.
 * 12.171.17.
Comp.
 -भव, -भू
a.
 produced in the month of Āṣāḍha. (-वः, -भूः) the planet Mars.
Apte 1890
English
आषाढः [आषाढीपूर्णिमा अस्मिन्मासे अण्] 1 N. of a Hindu month (corresponding to June and July)
आषाढस्य प्रथमदिवसे Me. 2
शेते विष्णुः सदाषाढे कार्तिके प्रतिबोध्यते V. P.
2 A staff of the Palāśa wood carried by an ascetic
अथाजिनाषाढधरः प्रगल्भवाक् Ku. 5. 30.
3 The Malaya mountain.
ढा The 20th and the 21st lunar mansions, usually called पूर्वाषाढा and उत्तराषाढा.
ढी The day of full moon in the month of Āṣāḍha.
Comp.
भव,
भू a. produced in the month of Āṣāḍha. (
वः,
भूः) the planet Mars.
Monier Williams Cologne
English
आषाढ
m.
 (fr. अ-षाढा),
N.
 of a month (corresponding to part of June and July) in which the full moon is near the constellation Aṣāḍhā,
Suśr.
VarBṛS.
Megh.
Kathās.
&c.
a staff of the wood of the Palāśa (carried by an ascetic during certain religious observances in the month Āṣāḍha),
Pāṇ.
 v, 1, 110
Kum.
&c.
N.
 of a prince,
MBh.
the Malaya mountain,
L.
a festival (of Indra),
Āp.
 i, 11, 20
N.
 of Śiva (cf. सु-ष्°),
MBh.
आषाढ
mfn.
 belonging to the month Āṣāḍha,
VarBṛS.
Monier Williams 1872
English
आषाढ आषाढ, अस्, m. (fr. अ-षाढा), N.
of a month, corresponding to part of June and July,
in which the full moon is near the constellation
Aṣāḍhā
a staff of the wood of the Palāśa, carried
by an ascetic during certain vows in the month
Āṣāḍha
N. of a prince
the Malaya mountain
(आ), f. the twenty-first and twenty-second lunar
mansions, commonly compounded with पूर्व and
उत्तर
(ई), f. the day of full moon in the month
Āṣāḍha.
—आषाढ-भव, अस्, आ, अम्, produced
in the month Āṣāḍha
(अस्), m. the planet Mars.
—आषाढ-भूति, इस्, m., N. of a man.
—आषाढा-
भू, ऊस्, m. produced in the month Āṣāḍha
the
planet Mars.
Macdonell
English
आषाढ āṣāḍha,
m.
 N. of a month (June-July)
🞄staff of Palāśa- wood (borne in certain 🞄rites)
a.
 relating to Āṣāḍha
m.
 a certain 🞄holiday
-ka,
m.
 N.
-pura,
n.
 N. of a mythical 🞄mountain
-bhūti,
m.
 N. of a cheat.
Benfey
English
आषाढ आषाढ, i. e. अ-साढ, old
ptcple. of the pf. pass. of सह्, + अ,
m.
1. The name of a month (June-July),
Rājat. 5, 126.
2. A staff carried by an
ascetic in that month.
3. A proper
name, MBh. 1, 2699.
Apte Hindi
Hindi
आषाढः
पुं*
 - आषाढ़ी पूर्णिमा अस्मिन्मासे अण्
हिन्दूओं का एक महीना
आषाढः
पुं*
 - आषाढ़ी पूर्णिमा अस्मिन्मासे अण्
"ढाक की लकड़ी का दण्ड जिसे सन्यासी धारण करते हैं, अथाजिनाषाढ़घरः प्रगल्भवाक् @ कु* ६/३०"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आषाढ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಷಾಢ ಮಾಸ
निष्पत्तिः - > "अण्" (४-२-२१)
व्युत्पत्तिः - > आषाढी पूर्णिमाऽस्मिन् मासे
आषाढ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಲಾಶದಂಡ
निष्पत्तिः - > "अण्" (५-१-११०)
व्युत्पत्तिः - > आषाढी पूर्णिमा प्रयोजनमस्य
प्रयोगाः - > "अथाजिनाषाढधरः प्रगल्भवाक्"
उल्लेखाः - > कुमा० ५-३०
आषाढ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಲಯ ಪರ್ವತ
विस्तारः - > "आषाढो व्रतिनां दण्डे मासे मलयपर्वते" - मेदि० ।
L R Vaidya
English
AzAQa {% m. %} 1. Name of a Hindu month, आषाढस्य प्रथमदिवसे Megh.i.2
2. a staff of the wood of पलाश carried by an ascetic, अथाजिनाषाढधरः प्रगल्भवाक् K.S.v.80.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Āṣāḍha, n. of a householder: Av 〔i.338.6〕.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
char drag pa
आषाढ
chu stod
१) आषाढ २) पूर्वषाढा
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
ज्येष्ठस्तु शुक्रोऽथाषाढः शुचिः स्याच्छ्रावणो नभाः ।
श्रावणिकोऽथ नभस्यः प्रौष्ठभाद्रपरः पदः ॥ १५४ ॥
भाद्रश्चाप्याश्विने त्वाश्वयुजेषावथ कार्तिकः ।
कार्तिकिको बाहुलोर्जौ द्वौ द्वौ मार्गादिकावृतुः ॥ १५५ ॥
-wordlist-
ज्येष्ठ (पुं), शुक्र (पुंक्ली), आषाढ (पुं), शुचि (पुं), श्रावण (पुं), नभस् (पुं), श्रावणिक (पुं), नभस्य (पुं), प्रौष्ठपद (पुं), भाद्रपद (पुं), भाद्र (पुं), आश्विन (पुं), आश्वयुज (पुं), इष (पुं), कार्त्तिक (पुं), कार्त्तिकिक (पुं), बाहुल (पुं), ऊर्ज (पुं), ऋतु (पुं)
--source--
पालाशो दण्ड आषाढो व्रते राम्भस्तु वैणवः ।
-wordlist-
पालाश (पुं), आषाढ (पुं), राम्भ (पुं), वैणव (पुं)
--source--
क्रौञ्चः क्रुञ्चोऽथ मलय आषाढो दक्षिणाचलः ।
-wordlist-
क्रौञ्च (पुं), क्रुञ्च (पुं), मलय (पुंक्ली), आषाढ (पुं), दक्षिणाचल (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
आषाढ
आषाढ, व्रतिन्_दण्ड
आषाढो व्रतिनां दण्डो व्रतिनामासनं वृषी ॥ ४११ ॥
verse 2.1.1.411
page 0048
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: आषाढः
Root: आषाढ
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ आषाढो नाम चान्द्रमासः
Meaning(s):
⇒ Second month of the summer season (griṣma)
Shloka(s):
2|1|84|2 ► ते शुक्रे स्युरथाषाढे शुचिः श्रावणिको नभाः॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|84|2 ⇢ आषाढः (आषाढ) (पुं) ⇒ Second month of the summer season (griṣma) ⇒ आषाढो नाम चान्द्रमासः
➠ 2|1|84|2 ⇢ शुचिः (शुचि) (पुं) ⇒ Epithet of Āṣāḍha ⇒ आषाढो नाम चान्द्रमासः
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ आषाढी
परा_अपरासंबन्धः ➡ मासः
जातिः ➡ कालः
Mahabharata
English
Āshāḍha^1. § 130 (Aṃśāvat.): I, 67, 2699 (a king, incarnation of the gaṇa Krodhavaśāḥ).--§ 554 (Sainyody.): V, 4, 80.
Āshāḍha^2 = Śiva (1000 names^2).
Āshāḍha^3, adj. (“named after the nakshatra Āshāḍhāḥ”). § 759 (Ānuśāsanik.): XIII, 106, 5157 (māsaṃ
the man or woman who during this month subsists upon one meal, obtains incomparable lordship)
109, 5379 (do.
the man who fasts on the twelfth day of the moon in the month Ā., and for the whole day and night worships Kṛshṇa as Vāmana, attains to the merit of Naramedha and sports with Apsarases).
Āshāḍha^4, pl. (ºāḥ), a nakshatra (v. Sū. Si.). § 746 (Ānuśāsanik.): XIII, 64, 3276 (pūrvāsu), 3278 (uttarāsu). --§ 749 (do.): XIII, 89, 4264 ([pūrvāsu]-uttarāsu).-§ 759 (do.): XIII, 110, 5390 (do.
at the candravrata the two Ā. should be in the moon's thighs).
पुराणम्
English
आषाढ १ / ĀṢĀḌHA I. A kṣatriya King. He was the incarnation of a rākṣasa called krodhavaśa. kaśyapa was the son of marīci, Brahmā's son. kaśyapa married krodhavaśā, daughter of dakṣa. The rākṣasa group called Krodhavaśas were the children of krodhavaśā. Many kṣatriya kings trace their descent from this group of Rākṣasas. The names of such kṣatriya Kings are given below: madraka, Karṇaveṣṭha, siddhārtha, Kīṭakariddha, subāhu, Bālhika, kratha, vicitra, suratha, cīravāsas, kauravya, dantavaktra, durjaya, Rukmi, janamejaya, āṣāḍha, vāyuvega, bhūritejas, ekalavya, sumitra, gomukha, Vātadhāna, and kṣemadhūrti. (M.B., Ādi Parva, Chapter 6, Verses 59-64).
आषाढ २ / ĀṢĀḌHA II. śiva. (M.B., anuśāsana parva, Chapter 17, Verse 121).
आषाढ / ĀṢĀḌHA. Name of a month. By feasting in this month, one will have many sons and much wealth. (M.B., anuśāsana parva, Chapter 106, Verse 26).
आषाढ / ĀṢĀḌHA. Name of a star. After observing a fast on the day of this star, if curd is given to a Brahmin of noble birth, one can take rebirth in a family having many cows. (M.B., anuśāsana parva, Chapter 64, Verses 25-26).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आषाढः,
पुं,
 (आषाढया नक्षत्रेण युक्ता पूर्णिमायस्मिन् । आषाढा + नक्षत्रेण युक्तः कालः इतिअण् । पलाशदण्डपक्षे आषाढः प्रयोजनमस्यइति विशाखाषाढादण् मन्थदण्डयोरित्यण् ।)वैशाखादिद्वादशमासान्तर्गततृतीयमासः । रवे-र्मिथुनराशिस्थितिकालः । पूर्व्वोत्तराषाढान्यतर-नक्षत्रयुक्ता पौर्णमासी यत्र मासे सः । तत्पर्य्यायः ।शुचिः २ । इत्यमरः ॥
तत्र जातफलं ।“अनल्पजल्पी प्रमदाभिलाषीप्रमादशीलो गुरुवत्सलश्च ।बहुव्ययो मन्दहुताशनः स्या-दाषाढमासप्रभवो मनुष्यः” ॥
इति कोष्ठीप्रदीपः ॥
व्रतिनां पलाशदण्डः ॥
(“अथाजिनाषाढधरः प्रभल्भवाक्ज्वलन्निव ब्रह्ममयेन तेजसा” ।इति कुमारे । ५ । ३० ।)मलयपर्ब्बतः । इति मेदिनी ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आषाढ
पु०
 आषाढी पूर्ण्णिमाऽस्मिन् मासेऽण् । स्वनामख्याते चान्द्रे १ मासभेदे “आषाढस्य प्रथमदिवसे” मेघदू०“शेते विष्णुः सदाषाढे कार्त्तिके प्रतिबुध्यते” इति पुरा० ।आषाढी पूर्ण्णिमा प्रयोजनमस्य अण् । व्रतिनां धार्य्येपालाशे २ दण्डे “उपहिताषाढम्” काद० “तत्पुत्रेण चगृहीतव्रतेनाषाढिना” काद० । “अथाजिनाषाढघरःप्रगल्भवाक्” कुमा० । ३ मलयपर्व्वते
पु०
 मेदि० पृ० ढस्य डः ।आषाडोऽप्युक्तार्थेषु । स्वार्थे कन् आषाढकोऽप्युक्तार्थेषु ।
Capeller
German
आषाढ
m.
 ein best. Monat.
Burnouf
French
आषाढ आषाढ
m.
 et आषाढक
m.
 nom d'un mois,
juin-juillet.
Bâton de bois de palāśa, porté par les ascètes.
Np. du mont Malaya. -- F. आषाढी le jour de la pleine
lune du mois आषाढ।
Cf. अषाढ।
आषाढभव et आषाढभू
m.
 (भू) la
planète de Mars.
Stchoupak
French
आषाढ-
m.
n.
 d'un mois d'été
d'un prince
bâton d'ascète en
bois palāśa
-ई-
f.
 jour de pleine lune d'āṣāḍha
n.
 de localité.
°पुर- nt.
n.
 d'une montagne mythique
आषाढाद्रि-पुर- id.
°भूति-
m.
n.
 d'un voleur.