| YouTube Channel

आश्रित (Azrita)

 
शब्दसागरः
English
आश्रित
mfn.
(-तः-ता-तं)
1. Inhabiting, dwelling in, resorting to as a re-
treat or asylum.
2. Following, practising, observing.
3. Using,
employing, having recourse to.
4. Receiving anything, as an in-
herent or integral part.
5. Taking one's station at or on, as at win-
dow or a seat, &c.
6. A dependent.
E.
आङ् before श्रि to serve, क्त
affix.
Capeller Eng
English
आश्रित
a.
leaning, hanging, depending on
resorting, devoted,
subject to (acc. ,
gen.
,
loc.
, or —°),
m.
dependant, servant
clinging,
belonging, relating to (acc. or —°)
come to, having got, obtained, or
taken to (acc. or —°), dwelling, seating, standing, lying, situate in
or on (acc. ,
loc.
or —°)
visited, approached, assisted, helped,
reached, entered, got, obtained, practised, chosen.
Yates
English
आ-श्रित (तः-ता-तं)
a. Having taken
refuge
practising
dependant.
Spoken Sanskrit
English
आश्रित - Azrita -
adj.
- preferred
पूर्वभाज् - pUrvabhAj -
adj.
- preferred
मनोनीत - manonIta -
adj.
- preferred
विशेषित - vizeSita -
adj.
- preferred
वृत - vRta -
adj.
ppp. - preferred
ज्येष्ठा - jyeSThA -
f.
- preferred wife
वृतक्षय - vRtakSaya -
m.
- preferred abode
पुरोधिका - purodhikA -
f.
- preferred to other women
आश्रित - Azrita -
adj.
- joining
आश्रित - Azrita -
adj.
- resorting to
आश्रित - Azrita -
adj.
- using
आश्रित - Azrita -
adj.
- receiving anything as an inherent or integral part
आश्रित - Azrita -
adj.
- employing
आश्रित - Azrita -
adj.
- taking one's station at
आश्रित - Azrita -
adj.
- seeking refuge or shelter from
आश्रित - Azrita -
adj.
- observing
आश्रित - Azrita -
adj.
- attaching one's self to
आश्रित - Azrita -
adj.
- regarding
आश्रित - Azrita -
adj.
- following
आश्रित - Azrita -
adj.
- being anywhere
आश्रित - Azrita -
adj.
- subject to
आश्रित - Azrita -
adj.
- occupied
आश्रित - Azrita -
adj.
- chosen
आश्रित - Azrita -
adj.
- relating or belonging to
आश्रित - Azrita -
adj.
- having recourse to
आश्रित - Azrita -
adj.
- resting on
आश्रित - Azrita -
adj.
- taken as rule
आश्रित - Azrita -
adj.
- practising
आश्रित - Azrita -
adj.
- concerning
आश्रित - Azrita -
adj.
- resorting to as a retreat or asylum
आश्रित - Azrita -
adj.
- inhabited
आश्रित - Azrita -
adj.
- dwelling in
आश्रित - Azrita -
adj.
- taken or sought as a refuge or shelter
आश्रित - Azrita -
adj.
- preferred
आश्रित - Azrita -
adj.
- depending on
आश्रित - Azrita -
adj.
- inhabiting
आश्रित - Azrita -
adj.
- respecting
आश्रित - Azrita -
m.
- dependant
आश्रित - Azrita -
m.
- follower
आश्रित - Azrita -
m.
- servant
आश्रित - Azrita -
m.
- subject
आश्रित - Azrita -
n.
- object perceived by the senses and manas or mind
Wilson
English
आश्रित
mfn.
(-तः-ता-तं)
1 Inhabiting, dwelling in, resorting to as a retreat or asylum.
2 Following, practising, observing.
3 Using, employing, having recourse to.
4 Receiving any thing, as an inherent or integral part.
5 Taking one's station at or on, as at a window or a seat, &c.
6 A dependant.
E.
आङ् before श्रि to serve, क्त
aff.
Apte
English
आश्रित [āśrita], p. p. (Used actively) (with an
acc.
)
Resorting to, having recourse to
किलाश्रममन्त्यमाश्रितः
R.*
8.14
कृष्णाश्रितः
=
कृष्णमाश्रितः Sk.
मानुषीं तनुमाश्रितम्
Bg.*
9.11
R.*
1.13.
Dwelling in, inhabiting, seated or resting on, stationing oneself at or on
इदं स्फटिकतल- माश्रितो भवामि
M.*
4
so वातायनमाश्रितः पश्यति
द्रव्याश्रितो गुणः Ak.
R.*
12.21, 1.75
हार˚, दुर्ग˚
&c.
Using, employing.
Following, practising, observing
माध्यस्थ्यम्, धर्मम्, प्रवज्याम्
कल्पवृक्षा इवाश्रिताः
Ku.*
6.6
Bk.*
7. 42.
Receiving anything as an inherent or integral part.
Dependent on
राष्ट्रं बाहुबलाश्रितम्
Ms.*
9.255.
Referring to, regarding
भीष्माश्रिताः कथाः
Mb.
उवाच धर्मसंयुक्तमश्वमेधाश्रितं वचः
Rām.*
7.91.6.
(Passively used) Resorted to, inhabited
&c.
चटकाश्रिता शाखा
Pt.*
1
R.*
3.11. -तः A dependent servent, follower
अस्मदाश्रितानाम्
H.*
1
प्रभूणां प्रायश्चलं गौरवमाश्रितेषु
Ku.*
3.1.-तम् (pl. ) The objects perceived by the senses and mind.
Apte 1890
English
आश्रित p. p. (Used actively) (with an acc.) 1 Resorting to, having recourse to
किलाश्रममंत्यमाश्रितः R. 8. 14
कृष्णाश्रितः = कृष्णमाश्रितः Sk.
मानुषीं तनुं Bg. 9. 11
R. 1. 13.
2 Dwelling in, inhabiting, seated or resting on, stationing oneself at or on
इदं स्फटिकतलमाश्रितो भवामि M. 4
so वातायनमाश्रितः पश्यति
द्रव्याश्रितो गुणः Ak.
R. 12. 21, 1. 75
ह्वार°, दुर्ग° &c.
3 Using, employing.
4 Following, practising, observing
माध्यस्थ्यं, धर्मं, प्रव्रज्यां
Ku. 6. 6
Bk. 7. 42.
5 Receiving anything as an inherent or integral part.
6 Dependent on
राष्ट्रं बाहुबलाश्रितं Ms. 9. 255.
7 Referring to, regarding
भीष्माश्रिताः कथाः Mb.
8 (Passively used) Resorted to, inhabited &c.
चटकाश्रिता शाखा Pt. 1
R. 3. 11.
तः A dependent, servant, follower
अस्मदाश्रितानां H. 1
प्रभूणां प्रायश्चलं गौरवमाश्रितेषु Ku. 3. 1.
तं (pl.) The objects perceived by the senses and mind.
Monier Williams Cologne
English
आ-श्रित
mfn.
attaching one's self to, joining
having recourse to, resorting to as a retreat or asylum, seeking refuge or shelter from
subject to, depending on
MBh.
Kathās.
Rājat.
Kum.
&c.
relating or belonging to, concerning,
R.
Hariv.
BhP.
MārkP.
&c.
inhabiting, dwelling in, resting on, being anywhere, taking one's station at,
MBh.
R.
Yājñ.
VarBṛS.
&c.
following, practising, observing
using, employing
receiving anything as an inherent or integral part,
Mn.
MBh.
BhP.
Kum.
Pañcat.
&c.
regarding, respecting,
Bhag.
R.
taken or sought as a refuge or shelter,
Kathās.
BhP.
Rājat.
inhabited, occupied,
Kathās.
Pañcat.
Ragh.
BhP.
chosen, preferred, taken as rule,
Kathās.
Rājat.
आ-श्रित
m.
a dependant, subject, servant, follower,
Kum.
Hit.
Yājñ.
&c.
आ-श्रित
n.
(with Buddhists) an object perceived by the senses and मनस् or mind.
Monier Williams 1872
English
आ-श्रित, अस्, आ, अम्, inhabiting, dwelling in, resort-
ing to as a retreat or asylum
having recourse to
following, practising, observing
using, employing
receiving anything as an inherent or integral part
taking one's station at a window or seat &c.
depend-
ant on, a dependant
(आनि), n. pl. the objects perceived
by the senses and मनस् or mind.
—आश्रित-त्व, अम्,
n. dependance.
Macdonell
English
आश्रित ā-śrita, (pp.)
m.
dependent, retainer, 🞄servant
-tva,
n.
dependence.
Apte Hindi
Hindi
आश्रित
भू* क* कृ* - आ+श्रि+क्त
सहारा लेते हुए
आश्रित
भू* क* कृ* - आ+श्रि+क्त
"रहने वाला, वास करने वाला, किसी स्थान पर स्थिर रहने वाला"
आश्रित
भू* क* कृ* - आ+श्रि+क्त
"काम में लाने वाला, सेवा में रखने वाला"
आश्रित
भू* क* कृ* - आ+श्रि+क्त
"अनुसरण करने वाला, अभ्यास करने वाला, पालन करने वाला"
आश्रित
भू* क* कृ* - आ+श्रि+क्त
निर्भर करने वाला
आश्रित
भू* क* कृ* - आ+श्रि+क्त
"सहारा लिया ह्उआ, बसा हुआ"
आश्रितः
पुं*
- आ+श्रि+क्त
"पराधीन, सेवक, अनुचर"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आश्रित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದವನು
आश्रित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ರಕ್ಷಣೆ ಹೊಂದಿದವನು
आश्रित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಆಧಾರವುಳ್ಳ
निष्पत्तिः - > + श्रिञ् (सेवायाम्) - "क्तः" (३-४-७२)
आश्रित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸೇವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
निष्पत्तिः - > + श्रिञ् (सेवायाम्) - "क्तः" (३-२-१०२)
प्रयोगाः - > "आश्रितं रत्नपूर्णेन कुम्भेन महीयसा"
उल्लेखाः - > याद० १६-११
आश्रित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನೆಲೆಸಿರುವ
प्रयोगाः - > "इमं स्फटिकशिलास्तम्भमाश्रितो भवामि"
उल्लेखाः - > माल०
आश्रित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸೇವಕ /ಆಳು
प्रयोगाः - > "प्रायश्चलं गौरवमाश्रितेषु"
उल्लेखाः - > कुमा० ३-१
L R Vaidya
English
ASrita {% (I) a. (f. ता) %} 1. Dwelling in, inhabiting
2. taking one’s station at or on (as in गवाक्षमाश्रितः)
3. practising, observing
4. having recourse to. (In these senses the word is generally used with the acc.)
ASrita {% (II) m. %} A dependent, प्रायश्चलं गौरवमाश्रितेषु K.S.iii.1.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
āśrita (ppp. of ā-śri)
see s.v. āśraya 2, 3
acc. to Burnouf, there cited, the 6 āśritas are la connaissance produite par la vue et par les autres sens
acc. to AbhidhK 〔iii.126〕, = citta-caitta
what gātrāśritānāṃ gṛhaṃ means (Mv 〔ii.153.2〕), as applied to vyādhi, is not clear.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
आश्रित, उपजीविन्
adjective
स्वस्य भरणार्थं यः अन्यम् अपेक्ष्यते।
"आश्रयदातुः मृत्योः वार्तां श्रुत्वा आश्रितः मनुष्यः दुःखितः जातः।"
Synonyms:
आश्रित, अनुजीविन्, परावलम्बिन्
adjective
यः अन्यस्य आश्रयं करोति।
"आश्रितस्य जीवनं मास्तु।"
Synonyms:
आश्रित, संश्रित, उपाश्रित, अवलम्बिन्, अवलम्बित, अधीन, अभ्याधीन, आयत्त, वश, तन्त्र, निघ्न, सम्बद्ध, निबद्ध
adjective
कस्यचित् आधारेण आश्रयेण वा तिष्ठति।
"परावलम्बिनः क्षुपाः अन्यस्मिन् क्षुपे आश्रिताः सन्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
gnas bcas pa
आश्रित
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आश्रितः, त्रि, (आङ् + श्रि + क्तः ।) आश्रयप्राप्तः ।शरणागतः न्यायमते परमाण्वाकाशादिनित्य-द्रव्यभिन्नसर्व्वद्रव्याणां आश्रितत्वं साधर्म्म्यं
(अव-लम्बितः, अनुसृतः, आधेयः, अधीनः, वशवर्त्ती ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आश्रित
त्रि०
+ श्रि--क्त आश्रयप्राप्ते, शरणागते, आधेये“प्रायश्चलं गौरवमाश्रितेषु” कुमा० “अथ द्रव्याश्रितागुणाः” “अन्यत्र नित्यद्रव्येभ्य आश्रितत्वमिहेष्यतेइति” भाषा०
Capeller
German
आश्रित (s. श्रि) untergeben, pflegebefohlen
in lebend (—°).
Burnouf
French
आश्रित आश्रित pp. (श्रि) les perceptions des six
आश्रयस् ou sens, Bd.
Adjt. qui cherche un refuge, une
protection: माम् आश्रितस् qui se réfugie en moi.