| YouTube Channel

आवर्तन (Avartana)

 
शब्दसागरः
English
आवर्त्तन
n.
(-नं)
1. Turning, turning round.
2. Churning.
3. Stirr ing any
thing in fusion.
4. Melting metals together, alligation.
5. The time
when shadows are cast in an opposite direction.
6. Repeating, doing
over again.
7. Study, practicing.
f.
(-नी) A crucible.
E.
आवर्त्त, ल्युट्
affix
and ङीप् for the fem.
Capeller Eng
English
आव॑र्तन
a.
turning round (tr. &
intr.
)
n.
turn,
return.
Yates
English
आ-वर्त्तन (नं) 1.
n.
Turning
stir-
ring any thing
infusion
invert-
ed shadow
repetition
study.
(नी) 3.
f.
A crucible.
Spoken Sanskrit
English
आवर्तन - Avartana -
n.
- frequency [ computer ]
आवर्तन - Avartana -
n.
- iteration [ computer ]
आवर्तन - Avartana -
n.
- repetition
आवर्तन - Avartana -
adj.
- turning round or towards
आवर्तन - Avartana -
adj.
- revolving
आवर्तन - Avartana -
m.
- magic art
आवर्तन - Avartana -
n.
- turning
आवर्तन - Avartana -
n.
- doing over again
आवर्तन - Avartana -
n.
- returning
आवर्तन - Avartana -
n.
- repeating
आवर्तन - Avartana -
n.
- year
आवर्तन - Avartana -
n.
- gyration
आवर्तन - Avartana -
n.
- revolution
आवर्तन - Avartana -
n.
- stirring anything in fusion
आवर्तन - Avartana -
n.
- melting metals together
आवर्तन - Avartana -
n.
- turning round
आवर्तन - Avartana -
n.
- study
आवर्तन - Avartana -
n.
- alligation
आवर्तन - Avartana -
n.
- circular motion
आवर्तन - Avartana -
n.
- noon
आवर्तन - Avartana -
n.
- time when the sun begins to cast shadows towards the east or when shadows are cast in an opposite direction
आवर्तन - Avartana -
n.
- churning
आवर्तन - Avartana -
n.
- practising
सस्य-भ्रामण, सस्य- आवर्तन - sasya-bhrAmaNa, sasya- Avartana -
n.
- crop rotation [ Agric. ]
आवर्तन - Avartana -
n.
- iteration [ computer ]
आवर्तन - Avartana -
n.
- repetition
द्विरुक्ति - dvirukti -
f.
- repetition
अभ्यावृत्ति - abhyAvRtti -
f.
- repetition
आवृत्ति - AvRtti -
f.
- repetition
गुणनिका - guNanikA -
f.
- repetition
निनृत्ति - ninRtti -
f.
- repetition
पाठनिश्चिति - pAThanizciti -
f.
- repetition
पश्चादुक्ति - pazcAdukti -
f.
- repetition
पुनरावृत्ति - punarAvRtti -
f.
- repetition
पुनरुक्तता - punaruktatA -
f.
- repetition
विप्सा - vipsA -
f.
- repetition
अनुवृत्ति - anuvRtti -
f.
- repetition
अनुवाद - anuvAda -
m.
- repetition
अभ्यारम्भ - abhyArambha -
m.
- repetition
पर्याय - paryAya -
m.
- repetition
पुनर्वाद - punarvAda -
m.
- repetition
अनुतोद - anutoda -
m.
- repetition
अभ्यास - abhyAsa -
m.
- repetition
आम्रेड - AmreDa -
m.
- repetition
उदर्क - udarka -
m.
- repetition
आवर्तन - Avartana -
n.
- time when the sun begins to cast shadows towards the east or when shadows are cast in an opposite direction
आवर्तन Avartana
n.
gyration
आवर्तन Avartana
n.
alligation
Wilson
English
आवर्त्तन
n.
(-नं)
1 Turning, turning round.
2 Churning.
3 Stirr ing any thing in fusion.
4 Melting metals together, alligation.
5 The time when shadows are cast in an opposite direction.
6 Repeating, doing over again.
7 Study, practising.
f.
(-नी) A crucible.
E.
आवर्त्त, ल्युट् affix
and ङीप् for the fem.
Apte
English
आवर्तन [āvartana],
a.
Turning round or towards.
Revolving.
नम् Turning round
returning, revolution.
Circular motion, gyration.
Churning or stirring up anything in fusion.
Melting together, fusion, alligation (said of metals).
Mid-day, the time when shadows are cast in an opposite direction.
Repeating, doing over and over again.
Study, practising.
A year
आवर्तनानि चत्वारि
Mb.
* 13.17.25.
नः Viṣṇu.
N.
of an उपद्वीप in the जन्बुद्वीप.
नी a crucible.
a spoon, ladle.
magic art
विद्यामावर्तनीं पुण्यामावर्तयति द्विजः
Rām.*
7.88.2. (सांग्रहणी विद्या.)
Apte 1890
English
आवर्तन a. 1 Turning round or towards.
2 Revolving.
नं 1 Turning round, returning, revolution.
2 Circular motion, gyration.
3 Churning or stirring up anything in fusion.
4 Melting together, fusion, alligation (said of metals).
5 Mid-day, the time when shadows are cast in an opposite direction.
6 Repeating, doing over and over again.
7 Study, practising.
नः Viṣṇu.
नी 1 A crucible.
2 A spoon, ladle.
Monier Williams Cologne
English
आ-व॑र्तन
mfn.
turning round or towards
revolving,
TS.
आ-व॑र्तन
n.
turning, turning round, returning,
RV.
x, 19, 4
5
circular motion, gyration, churning, stirring anything in fusion
melting metals together, alligation,
L.
the time when the sun begins to cast shadows towards the east or when shadows are cast in an opposite direction, noon
year,
MBh.
repeating, doing over again
study, practising,
L.
आ-व॑र्तन
m.
N.
of an Upa-dvīpa in Jambu-dvīpa,
BhP.
Monier Williams 1872
English
आ-वर्तन, अस्, आ, अम्, Ved. turning round or
towards
revolving
(अम्), n. turning, turning round,
returning
circular motion, gyration, churning, stirring
anything in fusion
melting metals together, alli-
gation
the time when the sun begins to cast shadows
towards the east or when shadows are cast in an
opposite direction
repeating, doing over again
study,
practising
(ई), f. a crucible.
—आवर्तन-मणि, इस्,
m. a gem of secondary order, generally known as
Rājāvarta.
Apte Hindi
Hindi
आवर्तनम्
नपुं*
- आ+वृत्+ल्युट्
"चारों ओर मुड़ना, चक्कर काटना"
आवर्तनम्
नपुं*
- आ+वृत्+ल्युट्
"वृत्ताकार गति, घूर्णन"
आवर्तनम्
नपुं*
- आ+वृत्+ल्युट्
"पिघलाना, गलाना"
आवर्तनम्
नपुं*
- आ+वृत्+ल्युट्
आवृत्ति करना
आवर्तनः
पुं*
- आ+वृत्+ल्युट्
विष्णु
आवर्तनम्
नपुं*
- आवृत्+ ल्युट्
वर्ष
Shabdartha Kaustubha
Kannada
आवर्तन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
निष्पत्तिः - > + वृतु (वर्तने) + णिच् - "ल्युः" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > आवर्तयति
प्रयोगाः - > "आवर्तनो निवृत्तात्मा"
उल्लेखाः - > वि० स०
विस्तारः - > "आवर्तनोऽसौ संसारचक्रस्यावर्तनान्मुहुः"
आवर्तन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಿರುಗುವುದು
आवर्तन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಡೆಯುವುದು
आवर्तन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕರಗಿಸುವಿಕೆ
आवर्तन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪುನಃ ಪುನಃ ಮಾಡುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > + वृतु (वर्तने) + णिच् - "ल्युट्" (३-३-११५)
आवर्तन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಕಾಲ /ನೆರಳು ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿಗೆ ತಿರುಗುವ ಸಮಯ
निष्पत्तिः - > + वृतु (वर्तने) + णिच् - अधि० "ल्युट्" (३-३-११७)
L R Vaidya
English
Avartana {% n. %} 1. Turning
2. circular motion, gyration.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
āvartana, nt.,
(1) wandering, straying about (= Pali āvattana
in Skt. not after RV.): Mvy 〔6868〕 (= skor ba
followed by parivartanam)
Divy 〔194.6〕 adrākṣīc Chakro taṃ devaputram atyarthaṃ pṛthivyām āvartanaṃ parivartantam
(2) devious winding, with implication of deceptive, wily movements (= Pali āvaṭṭana): Dbh 〔72.1〕 sarvamārapathāvartana-vivartanajñānānugataḥ, pursuing knowledge of all the devious windings and turnings-back of the paths of Māra.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
आवर्तन n. °t. t. aus der Erotik, S I, 83, 12 (Ko.)
Sanskrit Tibetan
Tibetan
skor ba dang
१) आवर्तन २) प्रतिकुब्जित
bskor ba
१) अट्या २) अनुप्रवर्तन ३) आवर्तन ४) आवृत ५) उपगूढ ६) चक्र ७) दत्तिक ८) नयनानयन ९) परिक्षिप्त १०) परीवृत ११) प्रतिकुब्जित १२) प्रदक्षिणा १३) प्रवर्तन १४) प्रवृत्ति १५) भ्रमण १६) वर्ण १७) वर्तन १८) वेष्ट १९) सम्मति
bsgyur ba
१) आवर्तन २) करोति ३) गुण ४) गुणित ५) परिणामन ६) परिवर्तन ७) ° वर्तिन् ८) विनिधाय ९) विपर्याय १०) विवर्तना ११)
Mahabharata
English
Āvartana = Vishṇu (1000 names).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
आवर्त्तनं,
क्ली,
(आङ् + वृत् + ल्युट् ।) दुग्धादेरा-लोडनं आओटान इति भाषा धातुद्रव्यस्यद्रवीकरणं इत्यमरटीका
गलान इति भाषा ।सूर्य्यस्य पश्चिमदिगवस्थितच्छायायाः पूर्व्वदिग्गम-नारम्भकालः “आवतनात्तु पूर्व्वाह्नो ह्यपराह्न-स्ततःपरं” इति स्मृतिः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
आवर्त्तन
न०
+ वृत--आधारे ल्युट् सूर्य्यस्य पश्चिमदि-गवस्थितच्छायायाः पूर्व्वदिग्ग मनसमये मध्याह्नकाले“आवर्त्तनात्तु पूर्व्वाह्णोऽपराह्णस्तु ततःपरम्” स्मृतिः ।“आवर्त्तनसमीपे वा वृद्धिश्राद्धमुपक्रमेत्” स्मृतिः +वृत--णिच्--भावे ल्युट् (आओटान) आलोडने गुणने चधातूनां द्रावणे (गलान) आवर्त्तयति संसारचक्रम् +वृत--णिच् कर्त्तरि ल्यु विष्णौ “आवर्त्तनोनिवृत्तात्मा”विष्णु सह० जम्बुद्वीपोपद्वीपभेदे आवर्त्त्यतेऽनयाल्युट् ङीप् दर्व्याम् स्त्री आधारे ल्युट् ङीप् ।(मुचि) धातुद्रव्यद्रावणाधारे मूषायाम् स्त्री करणेल्युट् वेष्टने प्राचीरादौ
न०
Capeller
German
आव॑र्तन sich umwendend
n.
die Umkehr.
Grassman
German
āvártana, n., das Herbeikommen (sich herwenden) [vṛt mit ā́].
-am {845, 4}. _{845, 5}, neben nivártanam.
Stchoupak
French
आ-वर्तन-
nt. année
-ई-
f.
art magique, science des
transformations.