| YouTube Channel

आवर्तः (AvartaH)

 
Apte
English
आवर्तः [āvartḥ], 1 Turning round, winding, revolving
प्रदक्षिणावर्तशिखः
Rām.*
 6.73.23.
A whirlpool, an eddy, whirl
नृपं तमावर्तमनोज्ञनाभिः
R.*
 6.52
दर्शितावर्तनाभेः
Me.*
 28
Dk.*
 2
आवर्तः संशयानाम्
Pt.*
 1.191.
Deliberation, revolving (in the mind), anxiety.
A lock of hair curling backwards, especially on a horse (considered lucky)
आवर्ता यस्य जायन्ते धन्यः स तुरगोत्तमः (शालिहोत्र of भोज).
The two depressions of the forehead above the eye-brows.
A crowded place (where many men live closely together).
A kind of jewel.
N.
 of a form of cloud personified
आवर्तो निर्जलो मेघः.
Melting (of metals).
Doubt
भ्रमं संमोहमावर्तम- भ्यासाद्विनिवर्तयेत्
Mb.
 * 12.274.7.
Worldly existence (संसार). -र्तम् A mineral substance, pyrites (माक्षिकधातु).
Apte 1890
English
आवर्तः 1 Turning round, winding, revolving
प्रदक्षिणावर्तशिखः Rām.
2 A whirlpool, an eddy, whirl
नृपं तमावर्तमनोज्ञनाभिः R. 6. 52
दर्शितावर्तनाभेः Me. 28
Dk. 2
आवर्तः संशयानां Pt. 1. 191.
3 Deliberation, revolving (in the mind), anxiety.
4 A lock of hair curling backwards, especially on a horse.
5 The two depressions of the forehead above the eye-brows.
6 A crowded place (where many men live closely together).
7 A kind of jewel.
8 N. of a form of cloud personified
आवर्तो निर्जलो मेघः.
9 Melting (of metals).
10 Doubt.
11 Worldly existence (संसार).
र्तं A mineral substance, pyrites (माक्षिकधातु).
Hindi
Hindi
(मीटर) भँवर
Apte Hindi
Hindi
आवर्तः
पुं*
 - आ+वृत्+घञ्
"चारों ओर मुड़ना, चक्कर काटना"
आवर्तः
पुं*
 - आ+वृत्+घञ्
"जलावर्त, भँवर"
आवर्तः
पुं*
 - आ+वृत्+घञ्
"पर्यालोचन, घूमना"
आवर्तः
पुं*
 - आ+वृत्+घञ्
"बालों के पट्ठे, अयाल"
आवर्तः
पुं*
 - आ+वृत्+घञ्
घनीबस्ती
आवर्तः
पुं*
 - आ+वृत्+घञ्
एक प्रकार का रत्न
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 आवर्तः
noun
चतुर्षु मेघाधिपेषु एकः।
"आवर्ताः अधिकं वर्षन्ति।"
Synonyms:
 आवर्तः
noun
यैः मेघैः अधिका वृष्टिः भवति।
"अस्मिन् वर्षे आवर्तस्य अभावः अस्ति।"
Synonyms:
 आवर्तः
noun
रत्नप्रकारः।
"दैवज्ञः तम् आवर्तस्य मुद्रां धारयितुम् असूचयत्।"
Synonyms:
 अलकः, अलकम्, आवर्तः, कमुजा, कुन्तलः, कुरुलः, केशी, केशमण्डलम्, केशस्तुकः, केशान्तः, खङ्करः, गुडालकः, गुडालकम्, चूडा, चूर्णकुन्तलः, शिखण्डकः, शिखा, शिखासूत्रम्
noun
पृष्ठभागे वामभागे दक्षिणभागे च इतस्ततः अवकीर्णाः केशाः।
"तस्याः अलकेन युक्तं मुखं अपरिचितः इव अभासत।"
Synonyms:
 आवर्तः
noun
जलधारागतं मण्डलम् ।
"यदा सः नद्यः स्नानार्थे गतः तदा आवर्तम् आगत्य मृतः।"